Người mẹ U70 đồng hành cùng con trên hành trình bảo tồn rùa biển

Đồng hành với con trên mọi hành trình

Bà Nguyễn Thị Thúy Phượng, 63 tuổi, đã dành phần lớn cuộc đời mình để gắn bó với công việc nội trợ khiến cô ít có cơ hội đi du lịch hay trải nghiệm những điều mới mẻ. Biết được điều đó, Tấn Anh thường lên kế hoạch cho những chuyến đi để hai mẹ con cùng nhau khám phá. Vì trước đó anh từng tham gia tình nguyện viên chương trình bảo tồn rùa biển tại Côn Đảo và cảm thấy vô cùng ấn tượng, nên lần trở lại này anh quyết định rủ mẹ cùng đi để tận mắt chứng kiến những điều mới mẻ. Đây cũng là cơ hội để anh và mẹ có thêm nhiều kỷ niệm bên nhau.

Bà Phượng cùng con trai trải nghiệm công tác bảo tồn rùa biển tại hòn Bảy Cạnh.

“Tôi luôn tin rằng du lịch không chỉ để nghỉ ngơi mà còn là cơ hội để học hỏi và đóng góp điều gì đó cho nơi mình đến. Lần này tôi muốn chuyến đi đặc biệt hơn một chút, không chỉ là ngắm cảnh mà còn muốn mẹ được trực tiếp tham gia những hoạt động có ý nghĩa với thiên nhiên và trải nghiệm công tác bảo tồn rùa biển” - Tấn Anh nói.

Bà Phượng chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi tham gia hoạt động bảo tồn. Ban đầu, tôi nghĩ đây là công việc dành cho những người trẻ hoặc những cán bộ chuyên môn. Nhưng thấy con trai rất hào hứng nên bản thân cũng muốn thử một lần để xem mình có thể làm được gì. Và đó là một trong những quyết định mà tôi cảm thấy rất đúng đắn”.

Những đêm đón rùa mẹ trở về

Hòn Bảy Cạnh, hòn đảo lớn thứ hai trong quần đảo Côn Đảo, được mệnh danh là "đảo rùa". Nơi đây có những bãi cát trắng là nơi rùa biển lên đẻ trứng nhiều nhất tại Việt Nam. Hòn Bảy Cạnh sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn, san hô, nhiều loài động vật quý hiếm cùng thảm thực vật phong phú.

Khoảnh khắc Tấn Anh và mẹ làm “bà đỡ” cho rùa giữa biển đêm ở hòn Bảy Cạnh.

Rùa biển là loài động vật cổ đại đã tồn tại hơn 100 triệu năm trên trái đất. Hiện nay, có 4 loài rùa biển được ghi nhận thường xuyên tại vùng biển Việt Nam: rùa quản đồng, đồi mồi, rùa da và chủ yếu là rùa xanh (hay còn gọi là rùa vích). Tuy nhiên, số lượng rùa biển đã giảm mạnh chủ yếu là do con người đánh bắt rùa biển và thu gom trứng để làm thực phẩm, đồ mỹ nghệ. Cùng với đó, tỷ lệ tử vong do đánh bắt không chủ ý trong hoạt động thủy sản, sự gián đoạn chuỗi thức ăn và xáo trộn khu vực làm tổ. Rùa biển cũng chịu nhiều rủi ro do ô nhiễm môi trường biển, biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Các loài rùa tại Việt Nam đều đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng từ mức độ sẽ nguy cấp đến rất nguy cấp trong Sách Đỏ.

Theo một nghiên cứu công bố năm 2024, so với khoảng năm 1960, quần thể rùa vích tại Việt Nam được ghi nhận giảm khoảng 75%, đồi mồi và đồi mồi dứa giảm khoảng 90%, trong khi rùa da giảm tới 99%. Do đó, công tác bảo tồn và phục hồi quần thể rùa biển đang được đặc biệt quan tâm vì vai trò quan trọng của chúng đối với hệ sinh thái biển. Chương trình tình nguyện viên bảo tồn rùa biển do IUCN khởi xướng từ năm 2014 đã kết nối hàng trăm tình nguyện viên với các vườn quốc gia và khu bảo tồn biển trên cả nước.

Tình nguyện viên sẽ giám sát toàn bộ quá trình đẻ trứng của rùa mẹ bằng đèn pin ánh sáng đỏ để hạn chế gây ảnh hưởng đến thị lực của rùa.

Kể về những bỡ ngỡ khi trở thành “bà đỡ” cho rùa, Tấn Anh cho biết: “Ban đầu tôi nghĩ công việc chủ yếu là thu gom trứng. Nhưng khi trực tiếp tham gia công tác bảo tồn tôi mới biết đó chỉ là một phần rất nhỏ. Phía sau còn nhiều công việc mà trước đây tôi chưa từng hình dung”.

Rùa mẹ thường lên đẻ vào ban đêm, khi thủy triều lên cao. Vì vậy, những đêm “hộ sinh cho rùa mẹ” không cố định thời gian mà dựa theo con nước. Các tình nguyện viên cùng kiểm lâm phải di chuyển nhẹ nhàng, hạn chế ánh sáng và tiếng ồn để không làm chúng hoảng sợ. Đồng thời, họ phải quan sát liên tục từ xa trong lúc rùa mẹ đào hố, đẻ trứng rồi lấp cát. Nếu tổ trứng nằm ở vị trí nguy hiểm dễ bị ngập nước, xói mòn hoặc bị thú hoang phá, các tình nguyện viên sẽ nhanh chóng di dời tổ về trại ấp nhân tạo. Trong suốt thời gian ấp thường từ 45-60 ngày, tình nguyện viên cũng sẽ hỗ trợ theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và ghi chép dữ liệu.

Khoảng khắc tạm biệt rùa mẹ trở lại biển sau khi đẻ trứng.

Bà Phượng chia sẻ: “Không ngờ hành trình của rùa mẹ lại kỳ diệu đến thế. Một cá thể rùa mẹ có thể vượt hàng nghìn hải lý chỉ để trở về đúng bãi biển nơi mình được sinh ra để đẻ trứng. Hóa ra thiên nhiên luôn ẩn giấu thật nhiều điều thú vị và bất ngờ”.

Có những khoảnh khắc trong đời mà cảm xúc vượt lên trên mọi ngôn từ. Với hai mẹ con anh Tấn Anh, đó là đêm theo dõi rùa mẹ lên bãi đẻ trứng rồi cùng nhìn những chú rùa con đồng loạt bò về phía biển.

Hành trình về với đại dương

Khi trứng nở, rùa con được thả về bãi biển an toàn vào sáng sớm, để tự bò xuống nước bởi đây là quãng đường có ý nghĩa đặc biệt với rùa. Trong quá trình bò trên bãi cát, rùa được cho là có khả năng ghi nhận những tín hiệu của khu vực nơi chúng sinh ra như từ trường Trái đất, âm thanh của sóng và đặc điểm dòng hải lưu. Tuy nhiên, ngay từ giây phút chui ra khỏi vỏ trứng, rùa con đã phải tự mình đối mặt với hành trình sinh tồn vô cùng khắc nghiệt.

Bà Phượng bên rổ trứng rùa chuẩn bị cho hành trình ấp nở.

Bắt đầu cuộc chạy đua để đến với đại dương, rùa con phải tự mình đương đầu với hiểm nguy: bị tấn công bởi cua và chim biển, thậm chí cả ánh sáng nhân tạo có thể làm chúng lạc hướng. Khi đã chạm được tới sóng, chúng vẫn phải tiếp tục chiến đấu với dòng chảy, cá dữ và rác thải nhựa trước khi tìm được nơi trú ẩn an toàn. Ước tính, cứ 1.000 rùa con trở về biển chỉ có một cá thể sống đến tuổi trưởng thành, vượt qua thiên địch, lưới đánh bắt và những tác động từ con người. Đó chính là lý do mỗi lần thả rùa con về biển lại trở thành khoảnh khắc vừa xúc động vừa thiêng liêng đối với bất cứ ai chứng kiến.

Những chú rùa con được thả về biển.

Bà Phượng bày tỏ: "Nhìn những sinh linh nhỏ bé cố gắng từng chút một để bắt đầu hành trình của mình, tôi vừa thương vừa xúc động. Được chia sẻ khoảnh khắc này cùng con trai là những ký ức này thật quý giá". Bà cảm thấy vừa hạnh phúc, vừa tự hào. Hạnh phúc vì vẫn còn sức khỏe để đồng hành cùng con, tự hào vì người con trai mà bà đã nuôi dưỡng, dạy dỗ giờ đây đã trưởng thành và vẫn muốn chia sẻ mọi khoảnh khắc với mẹ.

Cùng chung suy nghĩ đó, anh Tấn Anh nói: “Lúc đó mình nhận ra có những cảm xúc không cần diễn tả bằng lời. Chỉ cần được cùng mẹ chứng kiến một điều đẹp đẽ là đủ để hai mẹ con hiểu nhau hơn”.

Rùa con được thả về biển vào sáng sớm khi các loài săn mồi ít hoạt động.

Khi được hỏi về điều gì khiến anh - một người con đã trưởng thành có cuộc sống riêng vẫn sẵn sàng dành thời gian bên mẹ và cùng trải nghiệm điều mới, Tấn Anh trả lời: “Tôi nghĩ thời gian là món quà công bằng nhất nhưng cũng quý giá nhất. Khi còn nhỏ, mẹ đã dành rất nhiều thời gian cho mình. Đến khi trưởng thành, ai cũng bận rộn với công việc và cuộc sống riêng nên đôi khi lại quên mất rằng mẹ cũng đang lớn tuổi hơn từng ngày. Nếu có thể, tôi luôn muốn dành thời gian để cùng mẹ trải nghiệm những điều mới. Không cần quá xa hay quá lớn lao, chỉ cần được cùng đi, cùng cười và lưu giữ những ký ức đẹp là đủ. Sau trải nghiệm này, nếu sức khỏe của mẹ vẫn cho phép, tôi mong mẹ luôn sẵn sàng đồng hành với tôi trên mọi nẻo đường”.

Giữa những bộn bề của cuộc sống hiện đại, khi con cái bận rộn với công việc và cha mẹ ngày một già đi, có lẽ điều quý giá nhất mà chúng ta có thể dành cho nhau không phải là những món quà vật chất, mà là thời gian và những trải nghiệm cùng nhau. Bởi như bà Phượng đã nói, điều còn lại sau cùng chính là những khoảng thời gian thật sự ở bên những người thân yêu.

Sửa đổi Luật Dầu khí: Thiết lập hành lang pháp lý cho thu giữ, lưu trữ carbon

Động lực tăng trưởng mới của cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau

ĐBQH Nguyễn Duy Thanh: Không có cơ chế đủ mạnh, mỏ cận biên sẽ tiếp tục nằm dưới đáy biển

Cụm phối hợp hoạt động Bà Rịa - Vũng Tàu tổng kết Chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh năm 2026

Khởi tranh Giải Bóng bàn Cúp Phân Bón Cà Mau 2026

Đòn bẩy cho tăng trưởng xanh

Công đoàn Vietsovpetro: Khẳng định vai trò đồng hành, chăm lo toàn diện cho người lao động

Công đoàn Vietsovpetro tổ chức Diễn đàn “Lắng nghe đoàn viên, người lao động nói”: Đồng hành cùng cơ sở