Thị trường carbon cần sản phẩm đầu vào để hình thành và vận hành

Theo ông Bùi Minh Giáp, một trong những điều kiện quan trọng để thị trường carbon có thể hoạt động là phải hình thành được các sản phẩm có thể giao dịch. Tuy nhiên, Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu, khi các sản phẩm carbon chưa thực sự được hình thành và chuẩn hóa đầy đủ.

Từ kinh nghiệm quan sát tại các quốc gia đã vận hành thị trường carbon, ông Giáp cho rằng, thị trường phải bắt đầu từ những sản phẩm đầu vào, đồng thời xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn rõ ràng. Các khoản vay, giao dịch hoặc sản phẩm tài chính liên quan đến giảm phát thải cần được đưa vào khuôn khổ tiêu chuẩn hóa trước khi có thể tiến tới các bước tiếp theo như giao dịch trên sàn.

Theo ông Bùi Minh Giáp, trong thời gian tới ADB dự kiến tiếp tục hỗ trợ một số hoạt động nhằm thúc đẩy quá trình phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.

“Trước hết chúng ta phải có sản phẩm đầu vào, phải có tiêu chuẩn”, ông Bùi Minh Giáp nhấn mạnh, đồng thời cho rằng đây là quá trình cần được thực hiện từng bước, tương tự như quá trình hình thành của thị trường chứng khoán.

Theo chuyên gia ADB, hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể đóng vai trò nhất định trong quá trình hình thành các sản phẩm tài chính xanh. Chẳng hạn, các ngân hàng có thể triển khai cho vay xanh đối với những lĩnh vực tạo ra tác động tích cực về môi trường như phát triển rừng, trồng rừng hoặc phát triển các mô hình trồng lúa phát thải carbon thấp.

Những hoạt động này, theo ông Giáp, về cơ bản đã bắt đầu hình thành tại Việt Nam, nhưng chưa được chuẩn hóa đầy đủ để có thể trở thành những sản phẩm giao dịch trên thị trường carbon.

Việc xây dựng thị trường chứng chỉ carbon từ thời điểm hiện nay, theo chuyên gia ADB, “không bao giờ là muộn”. Ông dẫn lại quá trình hình thành thị trường chứng khoán để cho thấy một thị trường mới thường bắt đầu với số lượng sản phẩm hạn chế, sau đó mở rộng dần khi các quy định, tiêu chuẩn và nhận thức của các bên tham gia được hoàn thiện.

“Khi tiêu chuẩn được đưa ra rõ ràng, các bên tham gia thị trường ý thức được sản phẩm phải được hình thành như thế nào thì lúc đó chúng ta mới thấy được sản phẩm”, ông Giáp phân tích.

Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy thị trường carbon cần thời gian để hoàn thiện cả về sản phẩm lẫn cơ chế vận hành. Một số quốc gia như Hàn Quốc và Nhật Bản đã triển khai thị trường carbon và xây dựng các cơ chế liên quan trong nhiều năm.

Đối với Việt Nam, ADB dự kiến tiếp tục hỗ trợ một số hoạt động nhằm thúc đẩy quá trình phát triển thị trường này. Một trong những hướng được ông Giáp đề cập là hỗ trợ xây dựng khung chính sách và tiêu chuẩn, trong đó có các tiêu chí xác định thế nào là khoản vay xanh.

Theo ông, khi các khoản vay xanh được xác định và chuẩn hóa, những sản phẩm tài chính này có thể trở thành một trong những nguồn đầu vào để hình thành các sản phẩm lớn hơn trên thị trường. Cùng với đó, Việt Nam cũng cần tiếp tục nghiên cứu phương thức tổ chức thị trường và các tiêu chuẩn để sản phẩm có thể được đưa lên sàn giao dịch.

“Cách nào và tiêu chuẩn sàn giao dịch ra sao thì cái đấy chúng ta cũng đã nhìn thấy”, ông Bùi Minh Giáp nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng thị trường carbon Việt Nam sẽ từng bước được hình thành và phát triển.

Theo hướng này, việc phát triển thị trường carbon không chỉ nằm ở việc tạo ra chứng chỉ carbon, mà còn đòi hỏi một hệ sinh thái tài chính, tiêu chuẩn và giao dịch đủ rõ ràng. Trong đó, việc chuẩn hóa các hoạt động giảm phát thải, hình thành các sản phẩm tài chính xanh và xây dựng cơ chế giao dịch sẽ là những bước quan trọng để thị trường có thể vận hành thực chất.

Mở rộng cánh cửa hội nhập quốc tế cho thị trường carbon Việt Nam

Thí điểm thị trường carbon: Lộ trình xanh hóa và đòn bẩy cho doanh nghiệp

Hà Nội thiết lập cơ chế liên ngành để vận hành thị trường carbon

Sửa Luật Bảo vệ môi trường: Giảm thủ tục, mở đường cho thị trường carbon