Kỳ 2: Để biển vẫn xanh sau những bước chân người

Nhiều lữ khách có dịp đến, ở lại Phú Quý đủ lâu, hiểu sâu hơn về hòn đảo này sẽ biết rằng nó đã lựa chọn con đường phát triển riêng của mình. Không ồn ào như nhiều điểm đến nổi tiếng khác, Phú Quý phát triển du lịch khá muộn. Trước khi được nhiều du khách biết đến, hòn đảo giữa biển khơi này được nhắc đến nhiều hơn với vai trò là một đảo quân sự, nơi có ý nghĩa đặc biệt trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Phú Quý đang được người dân bản địa nỗ lực giữ gìn tất cả những nét đẹp hoang sơ. (Ảnh: Thu Nga)

Trước đây, cuộc sống của ngư dân Phú Quý khá đơn giản, chỉ gắn với những chuyến tàu đánh bắt cá, những bè nuôi hải sản và sự hiện diện của các đơn vị quân đội làm nhiệm vụ canh giữ vùng biển phía Đông Nam của đất nước.

Chính vì vậy, khi du lịch bắt đầu phát triển, người dân nơi đây không xem đó là cơ hội để khai thác bằng mọi giá, mà là một cách để kể “câu chuyện về hòn đảo của mình” với nhiều người hơn. Ở Phú Quý ấn tượng nhất là phát triển du lịch luôn đi cùng với trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên. Từ ông chủ các homestay, anh em thợ lặn đến những người bán hàng ven biển đều có chung một suy nghĩ: Biển là tài sản quý giá nhất của đảo. Nếu biển mất đi vẻ trong xanh, san hô bị tàn phá hay những bãi đá bị bê tông hóa, Phú Quý cũng sẽ đánh mất sức hút của chính mình.

Phú Quý vẫn được người dân bản địa giữ gìn nguyên vẹn của thiên nhiên. Những bãi đá nham thạch vẫn nằm lặng lẽ giữa sóng biển, những con đường mòn ven đảo cong vẹo không theo một quy luật nào vẫn chưa bị phủ kín bởi quán xá. Còn dưới đáy biển ven đảo những rạn san hô vẫn trong lành, tràn đầy sức sống để trở thành điểm đến của những người yêu lặn biển. Sự khai thác “có chừng, có mực” ấy đã giữ lại cho Phú Quý vẻ đẹp hoang sơ mà rất nhiều hòn đảo của nước ta bị mất đi bởi làn sóng đầu tư du lịch nghỉ dưỡng cao cấp.

Gành Hang được ví như bể bơi vô cực trên đảo Phú Quý cũng là nơi ngắm bình minh đẹp nhất.

Mỗi điểm dừng chân trên đảo Phú Quý đều có nét độc đáo riêng. Đầu tiên, mọi người đều hào hứng với Gành Hang - nơi được vinh danh điểm ngắm mặt trời mọc đẹp nhất Phú Quý và một khe đá nham thạch trong vắt hướng ra biển như một bể bơi vô cực được thiên nhiên tạo nên.

Phú Quý có ba xã là Tam Thanh, Ngũ Phụng và Long Hải. Mỗi xã đều có một khu chợ riêng, không quá lớn nhưng lúc nào cũng nhộn nhịp từ khi trời còn tờ mờ. Chợ không chỉ là nơi mua bán hải sản vừa cập bến hay những mớ rau được chở từ đất liền ra, mà còn là nơi gặp gỡ, hỏi han nhau vài câu trước khi ai nấy lại trở về với cuộc sống của mình.

Điều thú vị nhất là những hàng quán ăn sáng nằm nép mình trong chợ. Món đặc sản dễ ăn, nịnh miệng nhất là “bánh căn”. Những chiếc bánh nhỏ vàng ruộm, thơm ngon được đổ từ bột gạo trên khuôn đất nung. Nhân bánh là tôm, mực tươi hay trứng gà, ăn kèm nước mắm pha cùng cá nục và chút xoài bào. Mùi thơm của bột gạo mới chín quyện với vị ngọt của hải sản tươi ấy trở thành hương vị khó quên với mỗi người.

Cột mốc chủ quyền trên đảo Phú Quý.

Phú Quý không chỉ níu chân du khách bằng biển xanh hay những góc chụp đẹp trên mạng xã hội. Hòn đảo còn sở hữu một đời sống văn hóa đặc sắc được hình thành qua nhiều thế hệ cư dân hải đảo. Trong đó, Vạn An Thạnh - một trong những di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu của đảo. Nơi đây lưu giữ bộ xương cá voi được xem là một trong những bộ xương cá voi lớn nhất Việt Nam. Vạn An Thạnh là đền thờ cá Ông gắn với tín ngưỡng của những ngư dân Việt Nam cùng truyền thống đi biển hàng trăm năm qua.

Được nghe những câu chuyện về cá Ông cứu dân làng chài gặp nạn trên biển khơi, xuất hiện khi ngư dân cần che chở qua cơn giông bão... như một vị thần biển cả tốt bụng, thương người nên người dân Phú Quý luôn dành một sự tôn kính đặc biệt. Với họ, biển không chỉ là nơi mưu sinh mà còn là đời sống tinh thần, nơi gửi gắm niềm tin, những mong ước được bình an... được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Những ý thức nền ấy đã hình thành một ý chí gìn giữ biển cả từ rất lâu trước khi có khái niệm "du lịch bền vững".

Anh Huỳnh Văn Kha - Đại đội trưởng Trung đoàn Pháo phòng không trên đảo Phú Quý cũng là chủ một homestay chia sẻ, điều làm nên sự khác biệt của Phú Quý là hòn đảo này không cố gắng thay đổi để chiều theo thị hiếu của du khách. Người dân đảo chọn cách giữ gìn những gì mình đang có rồi “mời” khách đến để cùng tận hưởng. Họ không xây thêm nhiều công trình, không tranh giàn để biến những bãi biển thành nơi quán xá đông đúc, và quyết không đánh đổi thiên nhiên lấy sự phát triển kinh tế ngắn hạn. Bởi một lẽ đơn giản rằng người Phú Quý hiểu vẻ đẹp, tài sản lớn nhất của Phú Quý chính là những giá trị từ thiên nhiên.

Kỳ 1: Hơi thở mới, sinh kế mới từ biển

Xây dựng đảo Phú Quý thành trung tâm khai thác, dịch vụ hậu cần nghề cá, kết hợp tìm kiếm cứu nạn trên biển