Hoàn thiện khung pháp lý về xuất xứ hàng hóa, bảo vệ thương hiệu Việt

Việc hoàn thiện các quy định về hàng hóa, chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của thị trường nội địa.

Hội thảo có sự tham gia của đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, các hiệp hội ngành hàng cùng gần 100 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, kinh doanh, lưu thông thương mại trong nước, xuất khẩu và nhập khẩu.

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chỉ đạo quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn, kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh. Trong đó, việc hoàn thiện các quy định về hàng hóa, chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và minh bạch thông tin về đặc tính, chất lượng sản phẩm có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của thị trường nội địa.

Thời gian qua, Quốc hội đã ban hành nhiều đạo luật liên quan như Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật An toàn thực phẩm, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Các quy định này hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, đồng thời đưa việc đáp ứng nhu cầu và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trở thành trách nhiệm, động lực và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp Việt Nam.

Theo bà Trịnh Thị Thu Hiền, Việt Nam hiện đã tham gia 19 Hiệp định thương mại tự do (FTA) và có hệ thống quy định về xuất xứ hàng hóa nhằm xác định một sản phẩm có được coi là có xuất xứ Việt Nam hay không. Tuy nhiên, các quy định trước đây chủ yếu áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, phục vụ việc hưởng ưu đãi thuế quan theo cam kết quốc tế hoặc các mục tiêu quản lý ngoại thương. Đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước, vẫn cần một khuôn khổ pháp lý riêng để xác định xuất xứ.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 384/2026/NĐ-CP ngày 9/10/2026 quy định xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, là văn bản pháp lý đầu tiên thiết lập khung pháp lý riêng, thống nhất và đầy đủ về xác định xuất xứ Việt Nam cho thị trường nội địa.

Cục Xuất nhập khẩu trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị định 384/2026/NĐ-CP.

Việc ban hành Nghị định 384/2026/NĐ-CP được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý vững chắc để doanh nghiệp chủ động xác định xuất xứ hàng hóa, thuận lợi tiếp cận các chính sách ưu đãi của Nhà nước; đồng thời giúp cơ quan có thẩm quyền xác định mức độ tuân thủ pháp luật của thương nhân và bảo đảm quyền được thông tin của người tiêu dùng.

Một trong những mục tiêu quan trọng của Nghị định là hoàn thiện hệ thống tiêu chí xác định xuất xứ Việt Nam theo hướng minh bạch, có căn cứ và phù hợp với pháp luật hiện hành. Các quy định mới cũng góp phần ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng; tăng cường phòng chống gian lận, giả mạo xuất xứ và hạn chế tình trạng chuyển tải bất hợp pháp, qua đó bảo vệ uy tín, thương hiệu hàng hóa Việt Nam.

Tại hội thảo, đại diện Cục Xuất nhập khẩu đã trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị định 384/2026/NĐ-CP, trong đó làm rõ các khái niệm về hàng hóa có xuất xứ, hàng hóa có xuất xứ thuần túy, hàng hóa có xuất xứ không thuần túy; công đoạn gia công, chế biến đơn giản; các yếu tố không được xem xét khi xác định xuất xứ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, đặc biệt là trách nhiệm của thương nhân khi thể hiện xuất xứ hàng hóa Việt Nam.

Các đại biểu cũng tập trung trao đổi về phương pháp xác định hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, việc nhận diện công đoạn gia công, chế biến đơn giản, yếu tố trung gian và cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp trong quá trình triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, hội thảo dành thời gian trao đổi về nội dung dự kiến tại một số dự thảo Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa; đồng thời lưu ý những vấn đề doanh nghiệp cần quan tâm khi thực thi Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong các FTA.

Thông qua hội thảo, Cục Xuất nhập khẩu mong muốn tiếp nhận ý kiến từ các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu để tiếp tục hoàn thiện chính sách, bảo đảm các quy định mới có tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Việc sớm phổ biến, hướng dẫn và triển khai đồng bộ Nghị định 384/2026/NĐ-CP sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý xuất xứ hàng hóa trên thị trường nội địa, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch, bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời củng cố niềm tin đối với sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam.

Xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước

Hoàn thiện quy định xác định xuất xứ hàng hóa Việt Nam lưu thông trong nước

Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa