Hoàn thiện quy định xác định xuất xứ hàng hóa Việt Nam lưu thông trong nước

Hội nghị có sự tham dự của đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố; các hiệp hội ngành hàng sản xuất, chế biến, kinh doanh; Hiệp hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Hiệp hội Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh cùng hơn 150 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, kinh doanh, lưu thông thương mại, xuất khẩu và nhập khẩu.

Bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tạo hành lang pháp lý minh bạch và kiến tạo môi trường phát triển.

Trong lĩnh vực hàng hóa, chất lượng sản phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, việc hoàn thiện quy định pháp luật có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm thông tin minh bạch về đặc tính, chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường thương mại trong nước lành mạnh, bảo đảm chất lượng và an toàn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người tiêu dùng.

Theo bà Trịnh Thị Thu Hiền, Việt Nam đã tham gia 19 hiệp định thương mại tự do (FTA) và ban hành nhiều quy định về xuất xứ hàng hóa. Tuy nhiên, các quy định hiện hành chủ yếu phục vụ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, làm căn cứ để hàng hóa đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan theo cam kết quốc tế hoặc phục vụ các mục tiêu quản lý ngoại thương. Trong khi đó, hàng hóa sản xuất và lưu thông trên thị trường nội địa vẫn cần một khuôn khổ pháp lý riêng để xác định xuất xứ Việt Nam.

Trước yêu cầu thực tiễn, Bộ Công Thương đã tham mưu Chính phủ ban hành quy định về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất trong nước. Ngày 9/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 384/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Đây là văn bản pháp lý đầu tiên thiết lập khuôn khổ riêng, thống nhất và đầy đủ về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước. Nghị định hướng tới hoàn thiện hệ thống tiêu chí xác định xuất xứ theo hướng minh bạch, có căn cứ và phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Việc ban hành nghị định cũng tạo cơ sở để doanh nghiệp chủ động xác định, công bố xuất xứ hàng hóa; đồng thời giúp cơ quan quản lý có căn cứ kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật. Qua đó, tăng cường phòng, chống gian lận, giả mạo xuất xứ, hạn chế tình trạng chuyển tải bất hợp pháp, bảo vệ uy tín và thương hiệu hàng hóa Việt Nam.

Quang cảnh hội nghị.

Tại hội nghị, đại diện Cục Xuất nhập khẩu đã giới thiệu những nội dung trọng tâm của Nghị định số 384/2026/NĐ-CP, tập trung vào các khái niệm và tiêu chí xác định xuất xứ hàng hóa. Trong đó có quy định về hàng hóa có xuất xứ, hàng hóa có xuất xứ thuần túy, hàng hóa có xuất xứ không thuần túy, công đoạn gia công, chế biến đơn giản và các yếu tố không được xem xét khi xác định xuất xứ.

Đặc biệt, hội nghị dành thời gian trao đổi về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của thương nhân khi thể hiện xuất xứ Việt Nam trên hàng hóa. Đây là nội dung có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung cấp thông tin sản phẩm trên thị trường.

Trong phần thảo luận, các đại biểu tập trung làm rõ phương pháp xác định hàng hóa có xuất xứ Việt Nam; cách nhận diện công đoạn gia công, chế biến đơn giản; việc xem xét các yếu tố trung gian và những nội dung doanh nghiệp cần lưu ý khi thực hiện nghị định. Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp cũng được đặt ra nhằm bảo đảm quy định được triển khai thống nhất, hiệu quả.

Hội nghị đồng thời trao đổi về một số nội dung dự kiến trong các dự thảo thông tư của Bộ trưởng Bộ Công Thương, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa. Các đại biểu cũng được phổ biến những lưu ý đối với doanh nghiệp khi thực thi quy tắc xuất xứ hàng hóa trong các hiệp định thương mại tự do.

Thông qua hội nghị, các ý kiến trao đổi và kiến nghị của hiệp hội, doanh nghiệp đã góp phần làm rõ những vấn đề có thể phát sinh trong quá trình áp dụng quy định mới. Các đại biểu đánh giá việc hoàn thiện hành lang pháp lý về xuất xứ hàng hóa là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời góp phần nâng cao giá trị và uy tín sản phẩm Việt Nam trên thị trường.

Cục Xuất nhập khẩu ghi nhận các ý kiến đóng góp tại hội nghị để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện công tác hướng dẫn và tổ chức triển khai trong thời gian tới, hướng tới việc thực thi Nghị định số 384/2026/NĐ-CP đồng bộ, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước

Bộ Công Thương phát động phong trào “Sáng kiến mỗi ngày” năm 2026

Xuất nhập khẩu hàng hóa vượt mốc 1.000 tỷ USD sau 10 tháng