VIAC thúc đẩy cải cách trọng tài, tiệm cận chuẩn mực quốc tế

Ngày 25/5, tại Hà Nội, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Luật gia Việt Nam tổ chức Lễ ra mắt Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026, đồng thời chính thức khai mạc Tuần lễ Trọng tài & Hòa giải Việt Nam 2026 (Vietnam ADR Week 2026 - VAW 2026). Sự kiện thu hút đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự, bao gồm đại diện cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức trọng tài và hòa giải quốc tế, hiệp hội doanh nghiệp, luật sư, chuyên gia pháp lý, cộng đồng doanh nghiệp cùng nhiều cơ quan báo chí.

Vietnam ADR Week 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành diễn đàn kết nối quan trọng giữa các tổ chức trọng tài, hòa giải, chuyên gia pháp lý, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong nước và quốc tế.

Vietnam ADR Week 2026 diễn ra từ ngày 25-29/5 tại Hà Nội và TP.HCM với chủ đề “Trọng tài và ADR: Vươn tầm cao mới”. Theo Ban tổ chức, chương trình năm nay có sự đồng hành của gần 50 đối tác trong và ngoài nước, 15 nhà tài trợ cùng gần 20 tổ chức trọng tài, hòa giải quốc tế tham gia các hoạt động chuyên môn và kết nối. Chuỗi sự kiện bao gồm nhiều hội thảo, tọa đàm xoay quanh các chủ đề như cải cách thủ tục trọng tài, hòa giải thương mại, đầu tư quốc tế, tài chính, FinTech, chuyển đổi số trong ADR và xu hướng phát triển mới của thị trường dịch vụ pháp lý khu vực.

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Hồng Hạnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, thương mại, đầu tư và kinh doanh quốc tế đang thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của chuyển dịch chuỗi cung ứng, biến động địa chính trị, chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của công nghệ. Những biến động này không chỉ mở ra cơ hội phát triển mà còn đặt ra nhiều thách thức đối với thể chế pháp lý và cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại, đầu tư.

Theo GS.TS. Lê Hồng Hạnh, các tranh chấp thương mại và đầu tư hiện nay ngày càng gia tăng về số lượng, quy mô, mức độ phức tạp và tính xuyên biên giới. Đặc biệt, sự phát triển của lĩnh vực FinTech, tài sản số, sở hữu trí tuệ và các mô hình kinh doanh mới khiến nhiều tranh chấp phát sinh với tính chất đặc thù hơn trước. Trong bối cảnh đó, trọng tài, hòa giải và các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) ngày càng trở thành lựa chọn phù hợp nhờ tính linh hoạt, hiệu quả và khả năng đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.

GS.TS. Lê Hồng Hạnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, thương mại, đầu tư và kinh doanh quốc tế đang thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của chuyển dịch chuỗi cung ứng, biến động địa chính trị, chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của công nghệ.

“Châu Á không còn là vùng trũng của tài phán trọng tài mà đang dần trở thành khu vực phát triển năng động nhất của trọng tài và ADR. Sự dịch chuyển này mở ra nhiều cơ hội cho các nền tài phán mới nổi, trong đó có Việt Nam”, Chủ tịch VIAC nhấn mạnh.

Ông cũng cho biết, cùng với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, nhu cầu sử dụng trọng tài và ADR tại Việt Nam đang gia tăng rõ rệt, không chỉ ở số lượng vụ việc mà còn ở yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dịch vụ và chuẩn mực pháp lý. Điều đó đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức trọng tài, trọng tài viên, hòa giải viên và cộng đồng hành nghề pháp lý phải liên tục đổi mới, nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng thực tiễn phát triển của thị trường.

Trong bối cảnh đó, VIAC đã triển khai nhiều hoạt động cải cách nhằm nâng cao chất lượng giải quyết tranh chấp, trong đó có việc xây dựng và ban hành Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026. Theo lãnh đạo VIAC, bộ quy tắc mới được sửa đổi theo hướng hiện đại, linh hoạt, tiệm cận chuẩn mực quốc tế và phù hợp hơn với thực tiễn giải quyết tranh chấp hiện nay. Đây được xem là bước đi nhằm tăng cường hiệu quả tài phán trọng tài tại Việt Nam, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư đối với cơ chế giải quyết tranh chấp bằng trọng tài.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Mai Lương Khôi - Thứ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế sâu rộng, trọng tài và hòa giải thương mại ngày càng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, nhà đầu tư, qua đó góp phần củng cố niềm tin vào môi trường pháp lý Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Mai Lương Khôi, một nền kinh tế phát triển bền vững không chỉ cần nguồn lực và công nghệ mà còn đòi hỏi môi trường pháp lý ổn định, minh bạch...

Theo Thứ trưởng, một nền kinh tế phát triển bền vững không chỉ cần nguồn lực và công nghệ mà còn đòi hỏi môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và khả năng giải quyết tranh chấp nhanh chóng, công bằng, hiệu quả. Ông đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế về trọng tài và hòa giải thương mại theo hướng đồng bộ, khả thi và tiệm cận thông lệ quốc tế, nhất là trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều tranh chấp mới liên quan đến kinh tế số, thương mại điện tử, dữ liệu và đầu tư quốc tế.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Mai Lương Khôi cũng nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong hoạt động trọng tài, hòa giải một cách phù hợp và hiệu quả; đồng thời nâng cao hiệu quả thi hành các phán quyết trọng tài, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tòa án, cơ quan thi hành án với các tổ chức trọng tài và hòa giải thương mại. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ trọng tài viên, hòa giải viên, luật sư và chuyên gia pháp lý cũng được xem là yếu tố then chốt để đáp ứng yêu cầu giải quyết các tranh chấp ngày càng phức tạp trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đánh giá cao vai trò của VIAC trong thời gian qua, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho rằng, trung tâm không chỉ là một tổ chức trọng tài có uy tín mà còn góp phần thúc đẩy văn hóa trọng tài, hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cường hợp tác quốc tế và đóng góp tích cực vào quá trình hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại tại Việt Nam.

Với chủ đề “Trọng tài và ADR: Vươn tầm cao mới”, Vietnam ADR Week 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành diễn đàn kết nối quan trọng giữa các tổ chức trọng tài, hòa giải, chuyên gia pháp lý, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong nước và quốc tế. Đây cũng là cơ hội để cộng đồng hành nghề pháp lý cùng trao đổi kinh nghiệm, cập nhật xu hướng mới và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao vị thế của trọng tài và ADR tại Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Ra mắt Trung tâm Hòa giải Việt Nam và công bố Quy tắc hòa giải

Tranh chấp dạng chuỗi gia tăng: Thách thức mới với trọng tài thương mại

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Doanh nhân trong Quốc hội - Động lực thực tiễn nâng cao chất lượng lập pháp