Pakistan chống chịu cú sốc năng lượng nhờ phát triển điện mặt trời

Pakistan chống chịu cú sốc năng lượng nhờ phát triển năng lượng mặt trời. (Ảnh: CNN)

Cơ hội tiết kiệm chi phí

Theo một nghiên cứu công bố vào tháng 3, bước chuyển này đã giúp Pakistan tiết kiệm hơn 12 tỷ USD chi phí nhập khẩu khí đốt và dầu mỏ tính đến tháng 2/2026. Với mức giá thị trường dự kiến trong năm nay, khoản tiết kiệm này có thể tăng thêm hơn 6,3 tỷ USD nữa vào cuối năm 2026, theo nhóm nghiên cứu Renewables First của Pakistan và Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA).

Trong những con hẻm nhộn nhịp của Lahore (Tây Bắc), Aftab Ahmed, một tiểu thương 49 tuổi, đang tìm mua các tấm pin mặt trời để lắp tại nhà nhằm giảm hóa đơn năng lượng. Ông cho biết: “Mọi thứ đã trở nên quá đắt đỏ đến mức người dân bình thường không còn đủ khả năng mua xăng cho xe máy hay ô tô nữa. Giá nhiên liệu cũng ảnh hưởng đến hóa đơn điện”.

Với ông, chuyển sang năng lượng mặt trời là cách để “ít nhất cũng tiết kiệm được một phần chi phí”.

Tuần trước, chính phủ Pakistan thông báo tăng giá xăng thêm 42,7% và dầu diesel thêm 54,9%. Quyết định này đã gây ra các cuộc biểu tình và những hàng dài người xếp hàng trước các trạm xăng. Sau đó, chính phủ đã công bố miễn phí giao thông công cộng tại Islamabad trong vòng một tháng.

Pin mặt trời phủ kín mái nhà

Các tấm pin mặt trời hiện xuất hiện khắp nơi trên mái nhà tại Pakistan, đặc biệt là trong bối cảnh mất điện thường xuyên và kéo dài, nhất là vào những đợt nắng nóng.

Nabiya Imran, chuyên gia năng lượng tại Renewables First ở Islamabad, cho biết sự phát triển của năng lượng mặt trời đã giúp giảm bớt hậu quả của việc gián đoạn vận tải biển qua eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột Trung Đông. Bà nhận định: “Nếu chúng tôi không sớm triển khai năng lượng mặt trời ở quy mô lớn như vậy, ảnh hưởng đối với ngành năng lượng đã nghiêm trọng hơn nhiều”.

Theo nghiên cứu, quá trình chuyển đổi sang năng lượng mặt trời của Pakistan là “một trong những quá trình chuyển dịch năng lượng do người tiêu dùng dẫn dắt nhanh nhất từng được ghi nhận”.

Không giống các nền kinh tế phương Tây, Pakistan đã không áp thuế nhập khẩu đối với công nghệ năng lượng mặt trời từ Trung Quốc trong giai đoạn 2013-2025. Nhờ đó, lượng nhập khẩu đã tăng vọt từ 1 gigawatt năm 2018 lên 51 gigawatt trong năm nay.

Việc giá dầu và khí đốt tăng mạnh sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2/2022 cũng thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang các nguồn năng lượng thay thế. Từ năm 2022 đến 2024, Pakistan ghi nhận mức giảm 40% trong nhập khẩu dầu và khí đốt, theo nghiên cứu.

Tuy vậy, sự phát triển của năng lượng mặt trời vẫn chưa thể giúp Pakistan tránh khỏi tình trạng thiếu hụt nguồn cung đang ảnh hưởng đến nhiều quốc gia châu Á. Tháng 3 vừa qua, chính phủ đã áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng như tuần làm việc 4 ngày đối với công chức, đóng cửa trường học và tổ chức học trực tuyến.

Các địa điểm thi đấu cricket trong khuôn khổ Pakistan Super League cũng được giảm từ sáu xuống còn hai, đồng thời không cho khán giả vào sân.

Hơn 40 triệu người chưa có điện

Theo bà Nabiya Imran, xung đột ở Trung Đông đã cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch. Bà cho biết trong năm tài khóa 2024, Pakistan đã chi khoảng 11% GDP cho nhập khẩu năng lượng hóa thạch, bao gồm dầu mỏ, than đá và khí tự nhiên hóa lỏng. “Đây là một khoản chi rất lớn đối với một quốc gia như Pakistan, lẽ ra có thể dùng cho các lĩnh vực phát triển khác”, bà nhận xét, đồng thời khuyến nghị đầu tư vào các hệ thống lưu trữ bằng pin năng lượng mặt trời.

Tại quốc gia hơn 240 triệu dân này, vẫn còn hơn 40 triệu người chưa có điện, theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế.

Đối với Manzoor Ishtiaq, chủ một cửa hàng bán pin mặt trời tại Lahore, “cần có một kế hoạch khuyến khích mọi hộ gia đình chuyển sang sử dụng năng lượng mặt trời”. Ông khẳng định: “Cả chính phủ lẫn người dân đều sẽ được hưởng lợi lâu dài”.

Điện mặt trời Trung Quốc phục hồi sau mùa hè trầm lắng

Các tập đoàn năng lượng Trung Quốc mở rộng sang thị trường pin lưu trữ

Tỷ phú Elon Musk dự đoán: Hàng hóa và dịch vụ trong tương lai sẽ gần như miễn phí