"Cày" phim xuyên đêm - Thói quen giải trí hay mối nguy âm thầm với giới trẻ?

Khi ban đêm trở thành “khung giờ giải trí”

23 giờ, khung giờ mà theo lẽ thường là lúc mọi người đã tắt đèn đi ngủ, tuy nhiên, tại không ít phòng trọ sinh viên hay căn hộ chung cư, những luồng ánh sáng xanh vẫn hắt ra từ màn hình điện thoại, máy tính. Đó là ánh sáng xanh của những thiết bị điện tử đang tác động trực tiếp vào đôi mắt đã hoạt động cả ngày dài. Đêm xuống, đôi mắt ấy vẫn tiếp tục chăm chú theo dõi những bộ phim nhiều tập, nhiều mùa trên các nền tảng chiếu phim trực tuyến như Netflix, Disney+ hay Amazon Prime.

Theo báo cáo State of App Marketing in Vietnam - 2025 Edition do AppsFlyer công bố, người Việt Nam hiện dành trung bình hơn 7 giờ mỗi ngày để trực tuyến. Trong đó, thời gian sử dụng các nền tảng giải trí vào ban đêm có xu hướng tăng mạnh ở nhóm người trẻ. Một khảo sát tại Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) năm 2023 cho thấy, có tới 64% thanh - thiếu niên thừa nhận thường xuyên ngủ sau 1 giờ sáng, 32% ngủ sau 3 giờ sáng ít nhất 3 ngày mỗi tuần. Hệ quả tất yếu là hơn 70% đối tượng này rơi vào trạng thái mất năng lượng, mệt mỏi và không thể tập trung sau chuỗi “ngủ ngày - cày đêm”. Thực tế này cũng được phản ánh rõ nét qua chia sẻ của những người trong cuộc.

Sự phát triển và đa dạng của các nền tảng chiếu phim trực tuyến. (Ảnh: Pinterest)

Không có khung giờ xem phim cố định, Thảo Nhi (20 tuổi, Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho biết nhiều đêm có thể ngồi xem liền 3 tập phim, mỗi tập phim dài khoảng 1 tiếng. “Đôi lúc, dù đã khá buồn ngủ nhưng mình vẫn chưa tắt vì phim chưa hết, lại tò mò kết cục và không muốn bỏ dở”, Nhi bày tỏ.

Theo Nhi, việc xem phim khuya là lựa chọn xuất phát từ quỹ thời gian hạn hẹp ban ngày. “Mình xem phim để giải trí, cũng không nghĩ là bị phim cuốn quá nhiều”, Nhi cho rằng thói quen này hiện chưa gây ảnh hưởng đáng kể đến đời sống sinh hoạt của bản thân.

Tương tự, Thảo Linh (20 tuổi, Nam Từ Liêm, Hà Nội) thường bắt đầu xem phim sau 22 giờ, mỗi đêm từ 3 - 5 tập. Linh thừa nhận cảm giác khó dừng lại khi đã bắt đầu: “Thật sự mình có cảm giác nghiện xem tiếp, vì ai cũng muốn theo dõi trọn vẹn một bộ phim. Cứ hết tập này lại sang tập khác mà quên mất thời gian”.

Không chỉ phổ biến trong nhóm sinh viên, thói quen cày phim khuya còn xuất hiện ở nhiều người trẻ đã đi làm. Việt Dũng (25 tuổi, Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết thường bắt đầu xem phim vào khoảng 1 - 2 giờ sáng. “Ban đầu mình chỉ định xem một chút, nhưng nhiều phim nội dung cuốn hút quá nên cứ xem tiếp không dừng lại được”, Dũng chia sẻ. Dù thường xuyên cảm thấy uể oải, thiếu sức sống vào sáng hôm sau, Dũng vẫn coi việc thức trắng đêm xem phim là điều “rất bình thường”.

Từ niềm yêu thích phim ảnh, Phương Mai (24 tuổi, Thanh Xuân, Hà Nội) cũng dần hình thành thói quen xem phim khuya. Theo Mai, khoảng thời gian từ 23 giờ đến 3 - 4 giờ sáng là lúc cô đã hoàn thành mọi công việc trong ngày. Trung bình mỗi đêm, Mai xem từ 4 - 5 tập, có thời điểm lên tới 7 tập khi mạch phim ngày càng hấp dẫn, các mâu thuẫn liên tiếp được đẩy lên cao khiến cô khó dừng lại giữa chừng.

Hệ luỵ tích tụ âm thầm từ những đêm thiếu ngủ

Những đêm thức khuya kéo dài nhanh chóng để lại những dấu hiệu cảnh báo về sức khỏe. Gia Bảo (19 tuổi, An Trạch) từng trải qua giai đoạn “cú đêm” đúng nghĩa khi có hôm xem phim đến 7 giờ sáng. “Dù ngủ đủ 7 - 8 tiếng, mình vẫn thấy mệt và trì trệ”, Bảo chia sẻ. Theo cậu, thói quen này khiến đồng hồ sinh học đảo lộn, dễ cáu gắt, thiếu tập trung và ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe tinh thần.

Tình trạng thiếu ngủ cũng diễn ra tương tự với Phương Mai (24 tuổi, Thanh Xuân): “Hầu như sáng nào mình cũng trong trạng thái đuối sức, phải đến chiều mới tỉnh táo trở lại”, Mai cho biết, đồng thời thừa nhận việc xem phim khuya đã tác động trực tiếp đến nhịp sinh hoạt hằng ngày.

Từ góc độ tâm lý, cô Lộ Thị Dương - cán bộ phụ trách phòng Tâm lý học đường, Trường THCS Mai Dịch, Hà Nội, nhận định: việc tiếp nhận liên tục hình ảnh và nội dung giải trí vào ban đêm khiến não bộ rơi vào trạng thái quá tải, làm phân mảnh sự chú ý và suy giảm khả năng tự kiểm soát. “Khi mệt mỏi, não có xu hướng tìm đến những hoạt động ít tốn nỗ lực nhưng mang lại khoái cảm nhanh như xem phim”, cô phân tích.

Dưới góc nhìn y khoa, các bác sĩ cảnh báo hệ quả của việc thức khuya xem phim không đơn thuần dừng lại ở cảm giác mệt mỏi. Theo bác sĩ Nguyễn Mạnh Tuấn (Bệnh viện Nội tiết Trung ương), thiếu ngủ kéo dài có thể dẫn đến giảm khả năng tập trung, rối loạn tâm lý và các vấn đề chuyển hóa. Ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử cũng khiến não bộ bị kích thích, khó bước vào giấc ngủ sâu.

Bổ sung thêm, bác sĩ Trần Minh Khuyên - Trưởng khoa Tâm thể, Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 (TP HCM), cho biết: khung giờ nghỉ ngơi lý tưởng là từ 22 giờ đến 5–6 giờ sáng, khi đó là thời điểm để cơ thể phục hồi sâu nhất. Việc thức khuya trong trạng thái não vẫn hoạt động liên tục khiến các cơ quan bị quá tải, làm suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lâu dài.

Không ít người trẻ cho rằng xem phim đến “mỏi mắt” sẽ giúp dễ ngủ hơn, song theo bác sĩ Khuyên, đây là quan niệm sai lầm: “Mắt có thể mệt, nhưng não vẫn hoạt động”, ông nhấn mạnh. Hệ quả dẫn đến là giấc ngủ nông, kém chất lượng, từ đó kéo theo sự mệt mỏi, căng thẳng và suy giảm hiệu suất vào ngày hôm sau.

“Cày” phim xuyên đêm có thể dẫn đến nhiều hệ lụy về sức khỏe. (Ảnh minh hoạ)

Vì sao giới trẻ khó dừng lại?

Lý giải việc nhiều người trẻ khó dừng lại khi xem phim khuya, cô Lộ Thị Dương cho rằng đây là hệ quả trực tiếp của sự phát triển môi trường số và cách nội dung giải trí hiện nay được thiết kế để giữ chân người xem.

“Trong bối cảnh xã hội hiện đại mà hầu hết ai cũng dễ dàng sở hữu một chiếc điện thoại thông minh hay máy tính như ngày nay thì việc tiếp cận các nội dung số như mạng xã hội, phim ảnh đã không còn xa lạ, thậm chí trở thành thói quen của mỗi người”, cô nhấn mạnh. Các bộ phim nhiều tập với cao trào liên tiếp kích thích não bộ, tạo nên những vòng lặp “xem tiếp - xem nữa - xem mãi”.

Bên cạnh đó, buổi đêm cũng là khoảng thời gian hiếm hoi người trẻ được ở một mình, không bị chi phối bởi học tập, công việc hay các mối quan hệ xã hội. Khi đó, phim ảnh không chỉ để giải trí mà còn lấp đầy cảm giác trống rỗng, trở thành cách tạm thời né tránh áp lực tinh thần. Tuy nhiên, theo cô Dương, đây không phải sự nghỉ ngơi thực sự mà là một dạng “né tránh mệt mỏi”, khiến trạng thái kiệt sức không được giải tỏa triệt để. Thói quen này còn được kéo dài bởi chính cơ chế vận hành của các nền tảng số. Việc phát trọn mùa phim cùng các tính năng như tự động chuyển tập tiếp theo hay bỏ qua phần giới thiệu khiến người xem gần như không có khoảng dừng để đưa ra “quyết định có ý thức”. Xem phim vì thế dần chuyển từ hành vi chủ động sang phản xạ bị dẫn dắt bởi các thuật toán.

Những thuật toán như “Skip Intro” (bỏ qua phần giới thiệu) hay “See what’s next” (gợi ý xem tiếp) của các nền tảng phim được cho là yếu tố dẫn đến tình trạng khó dừng lại khi xem phim. (Ảnh: Quang Hưng)

Áp lực xã hội trên không gian mạng cũng góp phần thúc đẩy vòng xoáy này. Phim ảnh ngày nay dễ trở thành những chủ đề của cuộc trò chuyện, bình luận, trào lưu trên mạng xã hội; nỗi sợ bị “bỏ lỡ” hay “bỏ lại phía sau” khiến nhiều người trẻ xem nhanh, xem kịp để theo dòng thảo luận. Theo thống kê của báo Tiền Phong (2024), 42% Gen Z thừa nhận họ “cày” một series phim chỉ vì lo bị tiết lộ nội dung. Khi thời gian rảnh vào ban đêm gia tăng, đặc biệt vào các ngày nghỉ, dịp lễ, cùng lúc các nền tảng liên tục ra mắt phim mới, thói quen cày phim khuya vì thế càng dễ lặp lại và khó kiểm soát.

Sự thay đổi và điều chỉnh qua thời gian.

Sau những chuỗi đêm “cày phim” kéo dài, không ít người trẻ dần nhận ra các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể và chủ động thay đổi thói quen này. Việc đặt giới hạn thời gian, tắt chế độ tự động phát, chỉ xem trọn vẹn một tập rồi dừng lại, hay chuyển khung giờ xem sớm hơn trở thành những lựa chọn phổ biến nhằm bảo vệ giấc ngủ và sức khỏe tinh thần. Gia Bảo cho biết đã quyết định từ bỏ thói quen xem phim khuya sau khi nhận thấy hệ quả rõ rệt: “Ban đầu khá khó vì mình đang quen nhịp rồi… nhưng dần dần mình ổn định lại, có thể nói là cải thiện được nhiều mặt hơn, cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần”.

Tương tự, Thảo Linh cũng chia sẻ nỗ lực tự điều chỉnh: “Mình muốn thay đổi thói quen này và đang cố gắng ngủ sớm hơn hoặc đặt ra giới hạn thời gian xem mỗi ngày.” Những thay đổi ấy không đến đột ngột mà hình thành qua quá trình tự quan sát và “trả giá”, khi tình trạng mệt mỏi, thiếu tập trung ảnh hưởng trực tiếp đến học tập và công việc. Phim ảnh vẫn là nhu cầu giải trí chính đáng, nhưng thay vì để thuật toán dẫn dắt, nhiều người trẻ dần học cách lựa chọn có ý thức: xem có chọn lọc, dừng đúng lúc và ưu tiên nhịp sinh hoạt ổn định. Sự điều chỉnh này cho thấy họ không hoàn toàn bị cuốn trôi trong môi trường số, mà đang tìm lại điểm cân bằng giữa hoạt động giải trí và sinh hoạt hằng ngày.

Xem phim là một hình thức giải trí quen thuộc, giúp người trẻ giải tỏa áp lực trong nhịp sống hiện đại. Tuy nhiên, khi thói quen này kéo dài bất chấp nhịp nghỉ ngơi tự nhiên của cơ thể, hoạt động này dễ chuyển thành tác nhân gây tổn hại cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người xem. Biết dừng đúng lúc chính là cách để người trẻ vừa tận hưởng thế giới phim ảnh, vừa bảo vệ chính mình.