Thứ hai 17/06/2019 00:08

Vụ khủng bố chấn động thế giới tại nhà hát Moskva (Phần 3)

07:40 | 18/05/2019

|
Tháng 12-2011, tòa án nhân quyền châu Âu đã xem xét một phần đơn kiện của những người bị thương và thân nhân của những người thiệt mạng trong vụ khủng bố ở Dubrovka. Tòa án cho rằng, các nạn nhân của thảm họa này đã không nhận được trợ giúp y tế đầy đủ, kịp thời sau khi FSB sử dụng khí độc lạ làm chết không chỉ những kẻ khủng bố, mà cả các con tin.
vu khung bo chan dong the gioi tai nha hat moskva phan 3Vụ khủng bố chấn động thế giới tại nhà hát Moskva (Phần 2)
vu khung bo chan dong the gioi tai nha hat moskva phan 3Vụ khủng bố chấn động thế giới tại nhà hát Moskva

Thứ Tư ngày 30-10, Nga trả lời trước áp lực ngày càng tăng cả trong nước và từ bên ngoài bằng lời tuyên bố về một loại khí chưa từng biết của Bộ trưởng Y tế Yuri Shevchenko. Ông xác định rằng nó là một dẫn xuất fentanyl (có lẽ đó là chất làm bất động loại động vật lớn carfentanil, một loại opioid mạnh.

vu khung bo chan dong the gioi tai nha hat moskva phan 3

Tổng thống Vladimir Putin tới thăm các con tin được cứu từ nhà hát Dubrovka.

Boris Grebenyuk, lãnh đạo Cơ quan Cứu trợ Thảm hoạ Toàn Nga, đã nói rằng các lực lượng giải cứu sử dụng Trimethyl Phentanylum. New Scientist chỉ ra rằng trimethyl fentanyl không phải là khí mà giống một lớp sương mù.

Một giáo sư độc học người Đức, người đã khám xét nhiều trường hợp con tin người Đức, nói rằng máu và nước tiểu của họ có chứa halothane, một loại thuốc gây mê phẫu thuật ít được sử dụng ở phương Tây, và có lẽ đây là một thành phần trong loại khí đã được sử dụng.

Tuy nhiên, halothane có mùi mạnh (dù thường được cho là "dễ chịu" so với các loại khí gây mê khác). Vì thế, khi cả nhà hát đầy những halothane với mật độ tập trung đủ để gây mất cảm giác là (0.5% - 3%), thì có lẽ những kẻ khủng bố bên trong sẽ nhận ra chúng đang bị tấn công.

Hơn nữa, việc hồi phục sau khi mất cảm giác khá nhanh chóng sau khi luồng khí bị ngắt quãng, không giống trường hợp sử dung fentanyl liều cao. Vì thế, dù halothane có thể là một thành phần trong chất khí đó, thì nó cũng không phải thành phần chính.

vu khung bo chan dong the gioi tai nha hat moskva phan 3

Người dân và thân nhân đặt hoa bên ngoài nhà hát để tưởng nhớ những nạn nhân

Loại khí này hiện được đa số mọi người đồng ý là một dẫn xuất fentanyl với tên gọi Kolokol-1 do tình báo Nga phát triển trong thập kỷ 1970. Các bác sĩ Nga, những người sơ cứu nạn nhân ở những phút đầu tiên sau vụ bắt giữ, đã dùng một liều thuốc giải độc fentanyl là naloxone để tiêm.

Nhưng việc sử dụng dẫn xuất gây ra những căn bệnh kinh niên cấp tính cho các con tin, những người đã phải ở trong căn phòng đóng kín không nước uống và thức ăn trong nhiều ngày.

 Một yếu tố khác là liều lượng dẫn xuất fentanyl sử dụng. Chúng được tính toán để có thể làm vô hiệu hóa chúng trong nhiều phút. Theo kết luận của các chuyên gia Nga, tất cả những con tin đã thiệt mạng, đều không phải do nguyên nhân từ loại khí đó, mà bởi sự biến chứng, do việc sử dụng khí ở điều kiện phi chuẩn.

Những hậu quả lâu dài

Khi vụ giải cứu đang diễn ra, chính phủ Nga đã chủ trương kiểm duyệt việc phát sóng trên các kênh truyền thanh và truyền hình khác, và công khai khiển trách một tờ báo về việc đưa tin về vụ khủng bố này.

 Ngày 1-11, Duma, hạ viện Nga, đã thông qua những biện pháp hạn chế rộng rãi mới với các phương tiện truyền thông về việc đưa tin những vụ việc liên quan tới khủng bố, chúng nhanh chóng được thượng viện và sau đó là Tổng thống Putin phê chuẩn.

Duma đã không nhất trí tiến hành một cuộc điều tra những cơ quan chịu trách nhiệm tiến hành các hành động bên trong nhà hát. Những chính sách đó làm dấy lên nghi ngại rằng, việc tấn công nhà hát bằng khí độc là chưa tính hết yếu tố con người.

vu khung bo chan dong the gioi tai nha hat moskva phan 3

Khu tưởng niệm những con tin đã chết trong vụ khủng bố

Những vụ tấn công đã khiến Putin thắt chặt quyền kiểm soát của Nga tại Chechnya. Cơ quan truyền thông thuộc chính phủ Nga đã thông báo rằng 30 tay súng ly khai đã bị tiêu diệt trong một

trận đánh bên ngoài Grozny ngày 28 -10, và Chính phủ Nga đã nói rằng "những biện pháp thích đáng trước mối đe doạ" sẽ được tiến hành trả đũa lại hành động khủng bố.

Người Chechnya đã phản ứng một cách tương tự trước những vụ tấn công với tần xuất lớn từ phía Nga sau vụ bắt cóc con tin. Đề xuất đàm phán vô điều kiện với nước Nga của Tổng thống Maskhadov đã bị khước từ, bởi người Nga tin rằng ông ta có ít ảnh hưởng tại Chechnya.

Nga cũng buộc tội Akhmed Zakayev (cũng gọi là Zakajev hay Zakaev), một phái viên và là người thân cận của Aslan Maskhadov có liên quan tới vụ việc. Khi ông tới Đan Mạch để tham dự một cuộc hội nghị tháng 10-2002, người Nga đã yêu cầu bắt giữ và dẫn độ ông ta.

Zakayev đã bị bắt giữ tại Đan Mạch trong hơn một tháng nhưng sau đó đã được thả ra khi các cơ quan chính quyền nước này không tìm thấy đủ bằng chứng cho việc đó. Ngày 7-10, Zakajev xin tị nạn tại London. Chính quyền Anh đã bắt giữ ông ta nhưng sau đó đã thả khi ông ta đóng tiền bảo lãnh.

Số tiền này do Vanessa Redgrave và những người khác quyên góp. Quá trình dẫn độ Zakayev đã không thành công và ông ta đã được trao quy chế tị nạn chính trị tại Anh Quốc. Để trả đũa, một vụ bắt giữ con tin tương tự do những người Chechenya theo chủ nghĩa quốc gia tiến hành tại Beslan tháng 9-2004.

Tổng thống Nga đã tặng thưởng huân, huy chương cho những người tham gia chiến dịch, trong đó có danh hiệu Anh hùng nước Nga (không được công bố) cho một số lãnh đạo chiến dịch này.

Tổng công tố Moskva cũng đã khởi tố vụ án hình sự với các tội danh “khủng bố” và “bắt giữ con tin” đối với những kẻ tham gia và tổ chức vụ khủng bố. Nhiều lãnh đạo các băng đảng ở Chechnya bị kết tội và truy nã quốc tế.

Tháng 12-2011, tòa án nhân quyền châu Âu đã xem xét một phần đơn kiện của những người bị thương và thân nhân của những người thiệt mạng trong vụ khủng bố ở Dubrovka. Tòa án cho rằng, các nạn nhân của thảm họa này đã không nhận được trợ giúp y tế đầy đủ, kịp thời sau khi FSB sử dụng khí độc lạ làm chết không chỉ những kẻ khủng bố, mà cả các con tin.

Tòa án yêu cầu chính quyền Nga bồi thường cho 64 người bị nạn khoản tiền 1,3 triệu euro.

Tháng 6-2012, quyết định này có hiệu lực, chính quyền Nga phải chi trả đầy đủ khoản bồi thường này trong vòng 3 năm.

Vở kịch Checklist for an Armed Robber năm 2004 của Vanessa Bates lấy cảm hứng từ những sự kiện xảy ra từ vụ bắt giữ con tin này và một vụ cướp có vũ trang khác tại Australia. Đây cũng là một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất ở nước Nga từ trước đến thời điểm hiện tại, thiết nghĩ cả hai phía đều phải tính đến thiệt hại khôn lường./.

Những bí mật của Hồ Việt Sử trong vụ án Năm Cam (Kỳ cuối)
Những bí mật của Hồ Việt Sử trong vụ án Năm Cam (Kỳ 3)
Những bí mật của Hồ Việt Sử trong vụ án Năm Cam (Kỳ 2)
Những bí mật của Hồ Việt Sử trong vụ án Năm Cam

Thiên Phú