Thuốc hạ sốt cho trẻ: Cần dùng đúng và đủ liều!

Cứu sống nữ sinh 13 tuổi suy gan cấp do uống 40 viên paracetamol

Cứu sống trẻ sinh non nặng 500 gram

Cứu sống trẻ sốc sốt xuất huyết biến chứng suy đa cơ quan

Chỉ 2 giờ sau khi vào viện, bệnh nhi rơi vào hôn mê, đồng tử 2 bên co nhỏ, phản xạ ánh sáng kém, tim nhịp nhanh, huyết áp tụt, triệu chứng suy gan cấp, rối loạn đông máu nặng, men gan tăng cao. Các bác sĩ đánh giá đây là trường hợp bệnh nặng, tiên lượng tử vong nếu không được ghép gan. Hiện, bệnh nhi được chuyển tuyến xuống Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp tục điều trị.

Bé trai 27 tháng tuổi có dấu hiệu ngộ độc paracetamol do sử dụng quá liều

Qua trường hợp này, các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố chia sẻ đến các bậc phụ huynh về chăm sóc trẻ sốt và cách dùng các loại thuốc hạ sốt phổ biến.

Khi nào trẻ được xem là bị sốt?

Trẻ được xem là sốt khi nhiệt độ hậu môn từ 38 độ C trở lên, cần đo nhiệt độ cho trẻ khi thấy trẻ nóng hơn bình thường. Đo nhiệt độ ở hậu môn là chính xác nhất. Tuy nhiên, có thể đo nhiệt độ ở nách cho trẻ, nhiệt độ này thường thấp hơn nhiệt độ hậu môn khoảng 0,5 độ C và như vậy, khi trẻ có nhiệt độ ở nách trên 37,5 độ C đã được xem là sốt.

Nguyên nhân thường nhất của sốt là nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Khi bị tác nhân gây bệnh xâm nhập, cơ thể sẽ phản ứng lại bằng cách tăng thân nhiệt nhằm thúc đẩy các phản ứng bảo vệ để loại trừ mầm bệnh. Như vậy, sốt không phải là một bệnh, mà là một dấu hiệu tốt cho thấy cơ thể của trẻ đang tích cực chống lại tác nhân gây bệnh. Do đó, điều quan trọng là tìm ra nguyên nhân gây sốt, chứ không phải là hạ sốt bằng mọi cách.

Chăm sóc khi trẻ bị sốt?

Cởi bỏ bớt chăn mền, quần áo, chỉ cho trẻ mặc một lớp quần áo mỏng bằng cotton để cơ thể tỏa nhiệt làm giảm sốt. Khi trẻ sốt nhẹ, hãy cho trẻ nghỉ ngơi, mặc quần áo thoáng mát, dễ thấm mồ hôi, cho trẻ uống nhiều nước (sữa, nước lọc, nước hoa quả, nước canh…) và ăn thức ăn dễ tiêu hóa.

Tuy nhiên, khi sốt quá cao (trên 39 độ C), trẻ sẽ dễ mất nước và thường rất mệt. Khi đó, người nhà mới nên hạ sốt cho trẻ bằng cách cho uống thuốc hạ sốt.

Thuốc hạ sốt an toàn là Acetaminophen (paracetamol), tên biệt dược là Hapacol, Efferalgan… Liều thông thường là 10-15 mg/kg cân nặng của bé cho mỗi lần uống, và 2 lần dùng cách nhau ít nhất 6 giờ. Tuy nhiên, nếu trẻ dưới 2 tuổi thì tốt nhất nên dùng thuốc hạ sốt theo liều chỉ định của bác sĩ. Tránh lạm dụng thuốc và dùng thuốc quá liều khi bé sốt cao liên tục - dùng thuốc hạ sốt nhiều hơn liều hướng dẫn chỉ làm tăng nguy cơ quá liều, ngộ độc thuốc.

Đồng thời, các bác sĩ lưu ý phụ huynh, nhớ xem các thuốc trẻ đang sử dụng cùng lúc với thuốc hạ sốt để xem có chứa hoạt chất hạ sốt không, nhằm tránh dùng quá liều.

Lau mát cho trẻ với nước ấm khoảng 30 độ C: Dùng 5 khăn nhúng nước ướt vừa phải, 4 cái đắp ở nách và bẹn, 1 cái lau phần cơ thể còn lại (tránh bàn tay, bàn chân). Nhớ là chỉ nên lau mát sau khi đã dùng thuốc hạ sốt ít nhất 30 phút và đừng bao giờ lau bằng nước đá, giấm, rượu hay chanh, vì có thể gây nhiễm độc.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần theo dõi trẻ sát khi trẻ bị sốt và đưa trẻ đi khám khi: Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt; trẻ 3-36 tháng tuổi bị sốt trên 39 độ C, sốt hơn 3 ngày, hay có vẻ không khỏe (quấy khóc, lừ đừ, không chịu uống…). Ngoài ra, ở bất kỳ tuổi nào, cần đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ sốt trên 40 độ C, hay sốt kéo dài đã 7 ngày (dù không sốt nhiều mỗi ngày), có sẵn 1 bệnh lý mạn tính nào đó, hay phát ban mới xuất hiện, hoặc kèm dấu hiệu nặng (không uống được, nôn tất cả mọi thứ, co giật, hay li bì khó đánh thức), hay có triệu chứng ở cơ quan, bộ phận nào đó (ho nhiều, khó thở, đau tai, đau bụng…).

Tóm lại, sốt là dấu hiệu cho thấy cơ thể của bé đang nhiễm bệnh và đang tích cực chống lại mầm bệnh. Cần cho bé nghỉ ngơi, uống đủ nước và không nên lạm dụng thuốc hạ sốt khi chưa thật sự cần thiết.

M.P