Quy định 207 - Thông điệp mạnh mẽ của Đảng

Đây không đơn thuần là sự thay thế Quy định số 37-QĐ/TW sau gần 5 năm thực hiện. Sau từng câu chữ là một thông điệp chính trị rõ ràng: một, xây dựng Đảng phải đi trước một bước; hai, kỷ luật phải theo kịp thực tiễn; ba, phòng ngừa phải trở thành phương thức lãnh đạo chủ yếu; bốn, mỗi đảng viên phải tự giác soi mình trước khi tổ chức phải nhắc nhở.

Điều đáng chú ý nhất trong Quy định mới của Trung ương không nằm ở số lượng điều khoản. Văn bản vẫn giữ nguyên 19 điều đảng viên không được làm, nhưng nhiều nội dung được rà soát, bổ sung, cập nhật theo những biến đổi rất nhanh của đời sống xã hội, của khoa học - công nghệ và của yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.

Có thể nói, Quy định 207 là minh chứng cụ thể của tinh thần luôn tự đổi mới để đủ sức lãnh đạo sự nghiệp đổi mới. Nếu trước đây, nhiều hành vi vi phạm chủ yếu diễn ra trong phạm vi cơ quan, đơn vị hoặc đời sống xã hội truyền thống thì hôm nay, một phần rất lớn đời sống của mỗi con người đã chuyển lên không gian số. Chỉ một dòng trạng thái, một đoạn video, một bức ảnh được chia sẻ thiếu kiểm chứng cũng có thể lan truyền tới hàng triệu người chỉ trong vài giờ.

Vì lẽ đó, việc Quy định mới bổ sung những nội dung liên quan đến công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và trách nhiệm của đảng viên trên không gian mạng là bước đi rất kịp thời. Không gian mạng là nơi mọi công dân đều có quyền bày tỏ quan điểm. Nhưng đối với đảng viên, quyền luôn đi cùng trách nhiệm. Một đảng viên, nhất là cán bộ có chức quyền, khi bày tỏ thái độ quần chúng hiểu rằng đồng chí đó đại diện cho uy tín của tổ chức. Mỗi lời nói, mỗi bài viết, mỗi lần chia sẻ thông tin đều ít nhiều tác động đến niềm tin xã hội.

Không thể chấp nhận một đảng viên vô tư chia sẻ tin chưa kiểm chứng, a dua theo số đông, hùa theo những luồng dư luận cực đoan, sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo lập thông tin giả, hoặc tiếp tay phát tán những nội dung xuyên tạc, bôi nhọ, vu khống tổ chức và cá nhân. Đảng viên không thể là người chạy theo “lượt thích”, “lượt chia sẻ”, càng không thể trở thành mắt xích trong dây chuyền lan truyền thông tin độc hại. Mỗi lần bấm nút “chia sẻ” cũng cần có sự bình tĩnh, cân nhắc như khi phát biểu trước tổ chức đảng. Mỗi dòng trạng thái cũng cần được đặt lên bàn cân của trách nhiệm chính trị. Đó chính là văn hóa của người đảng viên trong thời đại số.

Song nếu chỉ nhìn Quy định 207 như một bản quy định “cấm” thì sẽ chưa thấy hết tinh thần đổi mới của văn kiện này.

Ngay trong phần mở đầu, Trung ương đã nhấn mạnh một quan điểm rất mới và rất đáng chú ý: Quy định này không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, lợi ích quốc gia - dân tộc. Một câu khẳng định ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa rất lớn. Bởi trong thực tiễn nhiều năm qua, bên cạnh những cán bộ lợi dụng quyền lực để vụ lợi, cũng có không ít cán bộ vì quá sợ mắc lỗi, sai phạm, cho nên không dám quyết, không dám làm, không dám chịu trách nhiệm. Nguy hiểm hơn, ở đâu đó còn xuất hiện tâm lý “đứng chân cho chắc chỗ”, “ký thì lo lắng, không ký thì an lành”.

Nếu tham nhũng làm thất thoát nguồn lực thì sự né tránh, đùn đẩy trách nhiệm cũng làm lãng phí, mà “lãng phí cơ hội” gây hậu quả không nhỏ. Một dự án chậm vài tháng có thể làm mất cơ hội đầu tư. Một quyết định bị trì hoãn có thể khiến doanh nghiệp bỏ lỡ thị trường. Một cán bộ không dám quyết có thể làm chậm cả guồng máy.

Chúng ta thêm một lần nhận rõ, chống tham nhũng phải đi cùng chống trì trệ. Siết kỷ luật phải đi cùng khuyến khích đổi mới. Kiểm soát quyền lực phải đi cùng bảo vệ người dám chịu trách nhiệm.

Tinh thần ấy được thể hiện rất rõ trong Quy định 207. Đảng nghiêm khắc với người lợi dụng quyền lực vì lợi ích cá nhân, nhưng cũng bảo vệ những người dám đổi mới, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Đó là sự công bằng của kỷ luật. Đó cũng là bước tiến mới trong tư duy lãnh đạo.

Thực tế cho thấy, phát triển không chỉ bị cản trở bởi những hành vi tiêu cực, mà đôi khi còn bị níu kéo bởi những lực cản vô hình, dễ thấy là tư duy nhiệm kỳ, bệnh sợ trách nhiệm, tâm lý giữ mình, thói quen “dễ người, dễ ta”, tình trạng “cha chung không ai khóc”, đùn đẩy việc khó cho người khác.

Một đất nước muốn bứt phá không thể chấp nhận một bộ máy hành chính vận hành bằng tâm lý sợ trách nhiệm. Một nền kinh tế muốn tăng tốc không thể bị kéo chậm bởi những cán bộ chỉ chăm chăm tìm sự an toàn cho bản thân. Bởi vậy, Quy định 207 không chỉ là hàng rào ngăn ngừa vi phạm, mà còn là lá chắn bảo vệ những người hành động vì lợi ích chung.

Tuy nhiên, từ chủ trương đến cuộc sống thường có những khoảng cách. Điều người dân mong muốn không chỉ là một văn bản chặt chẽ mà còn là việc thực hiện nghiêm túc, công bằng và nhất quán. Không thể để xảy ra tình trạng đánh trống bỏ dùi, ban hành rất nghiêm nhưng thực hiện không nghiêm. Càng không thể lợi dụng quy định để gây khó dễ cho cán bộ đổi mới, lấy sự cẩn trọng làm cái cớ để trì hoãn, lấy kiểm tra làm lý do để cản trở sáng tạo, hoặc biến đánh giá cán bộ thành nơi chi phối bởi cảm tính hay lợi ích cục bộ.

Trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ ba khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên tự soi, tự sửa; nói đi đôi với làm; nhận nhiệm vụ phải làm đến cùng và chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân về kết quả công việc. Đó không chỉ là yêu cầu đối với từng đảng viên. Đó còn là lời nhắc nhở đối với cả hệ thống chính trị. Một tổ chức mạnh bắt đầu từ những đảng viên biết tự sửa mình. Một Đảng cầm quyền trong sạch bắt đầu từ văn hóa nêu gương. Một quốc gia muốn phát triển nhanh và bền vững phải có đội ngũ cán bộ vừa liêm chính, vừa đổi mới, vừa hành động.

Quy định mới của Trung ương vì thế không chỉ là những điều đảng viên không được làm. Sâu xa hơn, đó là lời hiệu triệu xây dựng một đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, trách nhiệm cao, dám hành động và biết hành động đúng. Kỷ luật chỉ thật sự có giá trị khi trở thành ý thức tự giác.

Khi mỗi đảng viên đều coi việc tự soi, tự sửa là nhu cầu của chính mình, thì Quy định 207 sẽ không chỉ dừng lại trên trang giấy, mà sẽ trở thành sức mạnh nội sinh góp phần xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo động lực mới cho đất nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển.