Hà Nội vẫn bị bủa vây bởi ô nhiễm không khí

15:48 | 01/12/2021

|
(PetroTimes) - Trong bức tranh về hiện trạng bụi PM2.5 đầy đủ của 63 tỉnh, thành phố tại Việt Nam, chất lượng không khí toàn quốc năm 2020 có phần cải thiện hơn so với 2019, tuy nhiên nhiều vùng và địa phương vẫn chịu ô nhiễm bụi PM2.5. Đáng chú ý là 10/63 tỉnh thành ô nhiễm đều ở miền Bắc, là các tỉnh thành phố xoay quanh thủ đô Hà Nội.

Theo Báo cáo “Hiện trạng bụi PM2.5 ở Việt Nam giai đoạn 2019-2020 sử dụng dữ liệu đa nguồn” Trên phạm vi toàn quốc, nồng độ PM2.5 trung bình năm 2020 (8-35,8 µg/m3) có xu hướng giảm so với năm 2019 (9-41 µg/m3). Các vùng có nồng độ bụi PM2.5 cao là Đồng bằng sông Hồng (Hà Nội và các tỉnh lân cận), Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh (các khu vực ven biển), và TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Bình Dương.

bui-min-tu-than-trong-khong-khi
Bụi bao phủ trên đường phố Hà Nội.

Năm 2020, toàn quốc có 10/63 tỉnh thành có nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm vượt quy chuẩn, trong đó tất cả các tỉnh thành này đều nằm ở miền Bắc. Năm 2019, toàn quốc có 13/63 tỉnh thành có nồng độ PM2.5 trung bình năm vượt quy chuẩn QCVN 05:2013/BTNMT (gồm 11 tỉnh thành tại miền Bắc, và 2 tỉnh thành tại miền Nam).

Trong năm 2020, miền Bắc có 10/25 tỉnh thành có nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm toàn tỉnh vượt quy chuẩn quốc gia QCVN 05:2013/BTNMT, bao gồm Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Hà Nội, Thái Bình, Nam Định, Hải Phòng, Hà Nam, Ninh Bình, Vĩnh Phúc.

Miền Trung và miền Nam không có tỉnh, thành phố nào có nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm 2020 toàn tỉnh vượt quy chuẩn quốc gia. Tuy nhiên, trên địa bàn các tỉnh Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Nghệ An (miền Trung) và TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai (miền Nam), vẫn có nhiều khu vực địa phương đang chịu ô nhiễm bụi PM2.5.

Nhưng nếu so sánh với nồng độ bụi PM2.5theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2021 (5 µg/m3) và năm 2005 (10 µg/m3), nồng độ bụi PM2.5 của tất cả các tỉnh, thành phố trên toàn quốc trong giai đoạn 2019-2020 đều vượt nhiều lần các mức khuyến nghị này.

Báo cáo về ô nhiễm không khí nêu trên đã xây dựng các bản đồ phân bố nồng độ bụi chi tiết tới cấp quận/huyện/thị xã cho Thủ đô Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Theo đó, Hà Nội là thành phố đứng thứ 6 trong xếp hạng các tỉnh, thành phố có nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm 2020 cao nhất.

Nồng độ bụi trung bình cả 2 năm 2019 và 2020 của Thủ đô đều vượt quy chuẩn quốc gia QCVN 05:2013/BTNMT, mặc dù ô nhiễm bụi PM2.5năm 2020 giảm 16% so với năm 2019.

Trong đó, có sự chênh lệch nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm giữa các quận/huyện, trong đó cao hơn nội thành và thấp hơn ở các huyện ngoại thành (trừ các huyện Gia Lâm, Đông Anh và Thanh Trì). Năm 2020, có 29/30 quận/huyện có nồng độ trung bình năm vượt quy chuẩn quốc gia. Mặt khác, nồng độ bụi PM2.5 tại Hà Nội cũng có chênh lệch rõ rệt theo mùa, cao hơn từ tháng 11 đến tháng 3 và thấp hơn từ tháng 5 đến tháng 9.

Còn tại TP Hồ Chí Minh, nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm đứng thứ 11 trong xếp hạng toàn quốc. Nồng độ trung bình năm 2020 của thành phố vẫn thấp hơn giới hạn cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT, và giảm 13% so với nồng độ trung bình năm 2019.

Năm 2020, nồng độ bụi PM2.5 cao ở phía bắc và thấp ở phía nam của thành phố; và có 12/24 quận/huyện có nồng độ trung bình năm vượt quy chuẩn quốc gia. Nồng độ bụi sự khác biệt theo mùa, cụ thể là cao trong các tháng 11 đến tháng 2 (mùa khô) và thấp trong các tháng 6 đến tháng 10 (mùa mưa).

Các dữ liệu tổng hợp cho thấy giãn cách xã hội do đại dịch Covid-19 đã phần nào giúp cải thiện chất lượng không khí toàn quốc và 2 đô thị đặc biệt là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

o-nhiem-khong-khi-gia-tang-tp-hcm-quyet-kiem-soat-khi-thai-xe-2-banh
Ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng đến chất lượng sống người dân đô thị.

Đối với nguồn thải bụi PM2.5, các nghiên cứu kiểm kê phát thải gần đây cho thấy tại 2 thành phố lớn nhất cả nước có sự khác nhau khá rõ nét.

Theo đó, kết quả kiểm kê cho năm 2018 theo nghiên cứu của GS.TS Nguyễn Thị Kim Oanh và cộng sự cho thấy tại Hà Nội có khoảng 48,3% lượng PM2.5 đến từ các hoạt động công nghiệp và làng nghề, 21,3% từ giao thông, 20,2% do đốt phụ phẩm nông nghiệp (rơm rạ), 6,6% do đun nấu dân dụng và thương mại, và khoảng 3,6% tổng lượng phát thải PM2.5 tại Hà Nội đến từ các lĩnh vực còn lại (chưa tính đến bụi đường, bụi PM2.5 thứ cấp và một số nguồn khác gồm xây dựng, lò đốt rác, vận tải đường biển quốc tế, hỏa hoạn, đốt hương, nến và vàng mã...).

Còn tại TP Hồ Chí Minh, các nghiên cứu đều chỉ ra các nguồn thải bụi PM2.5 chiếm tỉ lệ cao là giao thông và hoạt động công nghiệp. Kết quả kiểm kê năm 2017 theo nghiên cứu của PGS. TS Hồ Quốc Bằng và cộng sự cho thấy nguồn đường (giao thông) đóng góp 45%, nguồn điểm đóng góp 32%, và nguồn diện đóng góp 23%. Theo kết quả kiểm kê năm 2018, đóng góp chính cho ô nhiễm PM2.5 lần lượt là giao thông đường bộ, hoạt động công nghiệp, đun nấu dân sinh và đun nấu thương mại (tỷ lệ tương ứng là 58,2%, 22,8%, 12,8%).

Tùng Dương

Đã có báo cáo toàn cảnh ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Đã có báo cáo toàn cảnh ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Ngày 1/12/2021, báo cáo “Hiện trạng bụi PM2.5 ở Việt Nam giai đoạn 2019-2020 sử dụng dữ liệu đa nguồn” đã đưa ra một bức tranh đầy đủ hơn về ô nhiễm không khí cả về không gian và thời gian.

WHO công bố hướng dẫn đánh giá mới về chất lượng không khí

WHO công bố hướng dẫn đánh giá mới về chất lượng không khí

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vừa công bố những thông tin mới nhất về Hướng dẫn chất lượng không khí toàn cầu - Global Air Quality Guidelines (AQGs) 2021. Đây là bản cập nhật đầu tiên cho AQGs kể từ lần đầu được công bố năm 2005.

Bài 2: Triển khai mạnh hơn các giải pháp cải thiện chất lượng không khí

Bài 2: Triển khai mạnh hơn các giải pháp cải thiện chất lượng không khí

Không khí sạch đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội hay thường gọi là "3 nhiều" gồm nhiều cấp (trung ương và địa phương), nhiều lĩnh vực (môi trường - sức khỏe - các ngành nghề sản xuất) và nhiều bên tham gia (nhà nước - doanh nghiệp - cộng đồng và các tổ chức xã hội).

Bài 1: Tuổi thọ người dân Hà Nội có thể được nâng lên gần 4 năm

Bài 1: Tuổi thọ người dân Hà Nội có thể được nâng lên gần 4 năm

Nhân Ngày Quốc tế Không khí sạch thế giới vì bầu trời xanh 7/9, Petrotimes xin giới thiệu đến bạn đọc loạt bài viết chủ đề “Giải pháp nâng cao chất lượng không khí Hà Nội”. Đây là các thông tin thuộc Dự án Chung tay vì không khí sạch, được thực hiện bởi Trung tâm Sống và học tập vì môi trường và cộng đồng (Live&Learn) dưới sự hỗ trợ của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID).