Gần 60 năm miệt mài giữ nghề làm đèn Trung thu truyền thống

Giữa thị trường đồ chơi Trung thu ngập tràn các loại lồng đèn điện tử phát sáng, chạy bằng pin với muôn vàn mẫu mã hiện đại, góc nhỏ trong căn nhà tại phường Sóc Trăng (TP Cần Thơ) vẫn rộn ràng tiếng chẻ tre, uốn kẽm.

Ở tuổi xế chiều, ba chị em bà Trần Thị Hai đang lặng lẽ hoàn thành những chiếc lồng đèn ông sao thủ công, gìn giữ nghề truyền thống của gia đình.

Tiếng chẻ tre giữa thời đại lồng đèn điện tử

Những ngày gần Trung thu, thị trường đồ chơi đang sôi động với đủ loại lồng đèn điện tử đa dạng mẫu mã, kiểu dáng bắt mắt, phát nhạc vui nhộn. Thế nhưng, trong căn nhà nhỏ trên đường Lê Lợi, bức tranh lại hoàn toàn đối lập. Ở tuổi 70, bà Trần Thị Hai vẫn miệt mài bên những vật liệu quen thuộc từ thuở 13 tuổi: thanh tre, cuộn kẽm và những tấm giấy kiếng đủ màu.

Ở tuổi 70, bà Trần Thị Hai đang lặng lẽ hoàn thành những chiếc lồng đèn ông sao thủ công, gìn giữ nghề truyền thống của gia đình.

Nghề làm lồng đèn truyền thống vốn được cha truyền lại cho gia đình bà Hai từ nhiều thập kỷ trước. Xưa kia, khi lồng đèn công nghiệp chưa xuất hiện, gia đình từng có những năm sản xuất tới 3.000 - 5.000 chiếc mỗi mùa. Theo thời gian, khi các sản phẩm hiện đại chiếm lĩnh thị trường, lượng người mua lồng đèn thủ công thưa vắng dần.

Những chiếc lồng đèn thủ công mộc mạc xếp đầy trong nhà, lưu giữ ánh sáng ký ức của những mùa trăng xưa.

Hiện tại, trong căn nhà sống chung của người cha đã 98 tuổi và ba anh em bà Hai, những chiếc lồng đèn ông sao tự làm vẫn còn chất đống chờ người mua. Ba chị em (người chị 73 tuổi, bà Hai 70 tuổi và người em trai 61 tuổi) mỗi người đảm nhận một công đoạn tỉ mỉ: người cưa chẻ tre, quấn vòng kẽm, người dán giấy kiếng. Sức khỏe đã giảm sút, lại phải thay nhau chăm sóc người cha già, sản lượng năm nay của gia đình thu hẹp chỉ còn khoảng 600 chiếc với giá bán khoảng 25.000 đồng/chiếc.

Nỗi niềm giữ nghề

Để làm ra một chiếc lồng đèn ông sao hoàn chỉnh, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn khắt khe. Tre được chọn phải là loại già vừa độ, không quá non dễ gãy hay quá cứng khó tạo hình. Qua đôi bàn tay khéo léo, những nan tre được uốn thành hình ngôi sao, cố định bằng kẽm, sau đó dán giấy kiếng mỏng bằng hồ nấu từ bột mì và trang trí thêm dây kim tuyến.

Những chiếc lồng đèn ông sao được xếp gọn chờ người mua, đánh dấu đoạn cuối của hành trình gần sáu thập kỷ miệt mài giữ nghề của bà Hai.

Dù thị trường hiện nay chuộng các mẫu lồng đèn điện tử tiện dụng, nhiều chức năng, bà Hai vẫn giữ trọn tình cảm với sản phẩm thủ công truyền thống. Với bà và gia đình, làm lồng đèn không phải để mưu sinh mà là ký ức tuổi thơ và là cách để duy trì nghề cha truyền con nối. Nguồn thu nhập chính của gia đình hiện đến từ việc cho thuê mặt bằng phía trước nhà.

Ba chị em bà Hai sống chung và cùng làm nghề, không ai lập gia đình nên không có con cháu nối nghiệp. Sức khỏe ngày càng suy giảm cùng áp lực tiêu thụ khiến mùa Trung thu năm nay có thể là lần cuối cùng ba chị em duy trì công việc này.

Ánh sáng từ chiếc lồng đèn giấy kiếng dán thủ công có thể không rực rỡ, không có âm nhạc hay hiệu ứng chuyển động như đồ chơi điện tử, nhưng trong thứ ánh sáng mộc mạc ấy vẫn lưu giữ trọn vẹn hồn cốt của những mùa trăng cũ.