Cần đưa biến đổi khí hậu trở thành một "ưu tiên an ninh"

11:08 | 13/08/2020

|
Ngày 12/8, vào thời điểm ASEAN triệu tập Cuộc họp lần thứ 13 của Lực lượng Đặc nhiệm Phối hợp về Hỗ trợ Nhân đạo và Cứu trợ Thảm họa, Nhóm chuyên gia của Hội đồng quân sự quốc tế về khí hậu và an ninh (IMCCS) đã công bố một báo cáo mới kêu gọi các nhà lãnh đạo đưa biến đổi khí hậu trở thành một "ưu tiên an ninh" ở Ấn Độ Dương - Châu Á Thái Bình Dương.

IMCCS là một nhóm bao gồm các nhà lãnh đạo quân sự cấp cao, các chuyên gia an ninh và các tổ chức an ninh trên toàn cầu - hiện đến từ 38 quốc gia - chuyên dự đoán, phân tích và giải quyết các rủi ro an ninh do biến đổi khí hậu.

can dua bien doi khi hau tro thanh mot uu tien an ninh
Biến đổi khí hậu có thể bị ảnh hưởng lớn từ những hành động quân sự trong khu vực.

Việc COVID-19 xuất hiện và đang tiếp tục gây hậu quả đã bộc lộ những tổn thương xã hội nghiêm trọng, ngay cả ở các quốc gia thịnh vượng, đồng thời chứng minh rằng các cuộc khủng hoảng có thể lường trước vẫn có khả năng gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng về xã hội, kinh tế, chính trị và an ninh. Hơn nữa, cuộc khủng hoảng COVID-19 là một lời cảnh tỉnh cho tình trạng sử dụng khoa học làm cơ sở để quản lý rủi ro.

Tương tự như vậy, khoa học khí hậu nên được đưa vào chính sách và quy hoạch an ninh để tránh những kết quả xấu nhất. Báo cáo của Nhóm chuyên gia của IMCCS có tiêu đề “Khí hậu và An ninh ở Ấn Độ Dương - Châu Á Thái Bình Dương”. Báo cáo, là một phần của Bộ Tóm lược Báo cáo An ninh và Khí hậu Thế giới 2020.

Theo đó, Báo cáo nêu rõ sáu điểm chính gồm: Giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của biến đổi khí hậu nên là một ưu tiên an ninh của khu vực; Biến đổi khí hậu nên được đẩy cao hơn nữa trong chương trình nghị sự về an ninh khu vực; Biến đổi khí hậu đang làm leo thang các căng thẳng an ninh tiềm ẩn trong khu vực; Nhiều ngòi nổ an ninh trong khu vực rất nhạy cảm với biến đổi khí hậu; Những thách thức an ninh có thể lường trước được liên quan đến biến đổi khí hậu thuộc về Trách nhiệm Chuẩn bị và Phòng ngừa của khu vực; Nâng cao khả năng phối hợp giữa các cộng đồng an ninh đóng vai trò rất quan trọng trong việc chống lại những mối đe dọa an ninh liên quan đến khí hậu.

Báo cáo phân tích, trong một khu vực có cạnh tranh địa chiến lược, căng thẳng giữa các nước và trong nội bộ nhà nước và bất ổn bạo lực đang ngày một gia tăng, báo cáo chỉ ra những yếu tố gây căng thẳng liên quan đến biến đổi khí hậu, bao gồm thay đổi dòng chảy của sông, nguồn cá di cư, thời tiết khắc nghiệt và mực nước biển dâng, có thể làm xói mòn khả năng ứng phó, tăng các mối bất hoà, làm trầm trọng thêm những căng thẳng và rạn nứt tiềm ẩn, khiến các nguồn lực nhà nước bị quá tải và làm suy giảm môi trường an ninh, nếu chúng không được quản lý hiệu quả.

can dua bien doi khi hau tro thanh mot uu tien an ninh
Một số ngòi nổ an ninh của khu vực đặc biệt nhạy cảm với các tác động khí hậu.

Hội đồng cũng lưu ý, một số ngòi nổ an ninh của khu vực đặc biệt nhạy cảm với các tác động khí hậu, ví dụ như mực nước biển dâng và hoạt động xây dựng quân sự tại các vùng tranh chấp ở Biển Đông; căng thẳng giữa các nước thành viên thể hiện qua (và trầm trọng hơn do) các tranh chấp về quản lý nước xuyên biên giới; đối đầu trong đánh bắt cá khi sản lượng sụt giảm (do đánh bắt quá mức và ô nhiễm, cùng với khí hậu biến đổi khiến nước biển ấm lên và bị axit hóa); và sinh kế người dân suy yếu càng tăng nguy cơ nạn cướp biển và các hoạt động tội phạm có tổ chức nghiêm trọng.

Tổng thư ký IMCCS, Tướng Shirri Goodman, Chiến lược gia cao cấp tại Trung tâm Khí hậu và An ninh, đồng thời là cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, phát biểu:“Biến đổi khí hậu đóng vai trò như một bộ nhân các nguy cơ, làm gia tăng các mối đe dọa an ninh trên toàn khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ các cơn bão với sức tàn phá ngày càng lớn và mực nước biển dâng cao, đến các nguồn cá di cư làm ảnh hưởng đến an ninh lương thực của khu vực. Các siêu đô thị trong khu vực đang chịu nguy cơ đặc biệt cao, và sẽ càng trầm trọng hơn khi nhiệt độ tăng và nước biển ấm hơn. Bây giờ là lúc cho các biện pháp “ứng phó với khí hậu”, từ việc lồng ghép các rủi ro an ninh khí hậu vào các chính sách đối ngoại và quốc phòng trong khu vực, đến tăng cường năng lực Hỗ trợ Nhân đạo và Cứu trợ Thiên tai. Các tổ chức an ninh nên làm việc với các cơ quan ngoại giao, phát triển và đối phó thảm họa để cùng phối hợp chuẩn bị, lập kế hoạch và ứng phó ”.

Nhóm tác giả nhìn nhận các cộng đồng an ninh ở Ấn Độ Dương-Châu Á Thái Bình Dương có trách nhiệm chuẩn bị và ngăn chặn những thách thức an ninh có thể lường trước này, bên cạnh những nỗ lực của phía ngoại giao và phát triển. Điều này bao gồm hỗ trợ khả năng chống chịu với khí hậu bằng cách tăng cường năng lực quân sự cho các hoạt động Hỗ trợ Nhân đạo và Cứu trợ Thiên tai, và cải thiện kỹ năng ứng phó với các mối đe dọa khí hậu bằng cách hỗ trợ thiết lập kế hoạch dài hạn trong chính phủ.

Tùng Dương

can dua bien doi khi hau tro thanh mot uu tien an ninh

Làn sóng chống biến đổi khí hậu
can dua bien doi khi hau tro thanh mot uu tien an ninh

Giảm thiểu rủi ro trước những tác động của biến đổi khí hậu
can dua bien doi khi hau tro thanh mot uu tien an ninh

Nơi lạnh nhất thế giới vừa ghi nhận mức nhiệt cao đáng sợ
can dua bien doi khi hau tro thanh mot uu tien an ninh

Biến đổi khí hậu đang làm cho các cơn bão ngày càng mạnh hơn

  • bidv-pay
  • yen-tu
  • evn