Xung đột Trung Đông bước vào “giai đoạn quyết định”

(Ảnh minh họa)

Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Iran, tiêu diệt Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Kể từ đó, xung đột lan rộng khắp khu vực và khiến giá dầu tăng vọt.

Không bên nào có dấu hiệu nhượng bộ, các cuộc tấn công diễn ra hằng ngày kèm theo những tuyên bố cứng rắn. Theo giới chức địa phương, số người thiệt mạng đã vượt quá một nghìn, phần lớn ở Iran.

Sau đợt triển khai quân sự lớn chưa từng có trong nhiều thập kỷ, Mỹ dự kiến sẽ tiếp tục gửi thêm lực lượng tăng viện. New York Times cho biết khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ cùng ba tàu chiến nữa sẽ được điều động, trong khi Wall Street Journal nhắc đến tàu tấn công đổ bộ Tripoli hiện đóng tại Nhật Bản.

“Xung đột đang leo thang và bước vào một giai đoạn quyết định, sẽ tiếp tục chừng nào còn cần thiết”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố hôm thứ Bảy.

Vào buổi chiều, các nhà báo AFP cho biết nhiều tiếng nổ đã vang lên tại Jerusalem sau khi quân đội Israel phát hiện các tên lửa phóng từ Iran.

Cú sốc dầu mỏ

Xung đột đã cuốn nhiều quốc gia trong khu vực vào vòng xoáy xung đột, trong đó có Iraq. Rạng sáng thứ Bảy, Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad bị tấn công lần thứ hai, sau các cuộc không kích nhằm vào một nhóm vũ trang thân Iran khiến ba người thiệt mạng, theo các nguồn tin an ninh.

Về phía Iran, đảo Kharg, nằm cách bờ biển khoảng 30 km và là nơi đặt cảng xuất khẩu dầu thô lớn nhất của nước này, đã bị quân đội Mỹ ném bom. Ông Donald Trump tuyên bố đã “phá hủy hoàn toàn” các mục tiêu quân sự tại đây.

Khoảng 15 vụ nổ đã được nghe thấy trên đảo, nhưng theo hãng thông tấn Iran Fars, không có cơ sở hạ tầng dầu mỏ nào bị hư hại.

Ông Donald Trump cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở dầu mỏ trên đảo nếu “việc lưu thông tự do và an toàn của tàu thuyền qua eo biển Hormuz” bị cản trở. Đáp lại, Tehran đe dọa sẽ “thiêu rụi” các cơ sở dầu mỏ liên quan đến Mỹ ở Trung Đông.

Eo biển Hormuz, nơi thường xuyên vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu của thế giới, hiện bị hạn chế, dù nước này cho biết vẫn hợp tác với một số quốc gia để cho tàu của họ đi qua.

Ngày thứ Bảy, New Delhi thông báo hai tàu treo cờ Ấn Độ đã đi qua eo biển này.

Theo Sina Toossi, chuyên gia tại Trung tâm Chính sách Quốc tế (CIP) ở Washington, Iran vẫn còn một số “lá bài” trong tay dù đảo Kharg bị tấn công, vì nước này vẫn có một cảng xuất khẩu dầu khác tại vịnh Oman.

Tehran có thể “thực hiện những đòn tấn công còn mạnh hơn vào các cơ sở hạ tầng năng lượng tại vùng Vịnh, như Aramco (tập đoàn dầu mỏ khổng lồ của Ả Rập Xê-út), nhắm vào các đường ống dẫn dầu ngoài eo biển Hormuz hoặc phối hợp với lực lượng Houthi (tại Yemen) để làm gián đoạn eo biển Bab-el-Mandeb”, nhà phân tích cho biết. “Điều này sẽ gây ra một cú sốc dầu mỏ còn lớn hơn”, ông nói thêm.

Giá dầu Brent - chuẩn tham chiếu quốc tế - đã tăng hơn 42%, lên khoảng 100 USD/thùng kể từ ngày đầu xung đột.

Iran trả đũa

Khu vực vùng Vịnh vẫn là mục tiêu trả đũa của Iran do có quan hệ kinh tế với Mỹ và sự hiện diện của các căn cứ quân sự Mỹ.

Quân đội Iran cho biết Tehran đã kêu gọi người dân UAE tránh xa các cảng biển, cho rằng việc tấn công “các tên lửa Mỹ của đối phương” được giấu tại đó là “chính đáng”.

Hai cột khói đen dày đặc đã bốc lên từ Fujaïrah, nơi có một cảng xuất khẩu dầu và cũng là nơi đặt một cảng biển từng bị Iran tấn công, theo một phóng viên AFP tại hiện trường.

Tại Qatar, hai tên lửa đã bị đánh chặn.

Phong trào Hồi giáo Palestine Hamas - dù là đồng minh của Tehran - đã kêu gọi Iran ngừng tấn công các “quốc gia láng giềng”.

Không kích của Israel

Sau hai tuần tấn công, Mỹ và Israel khẳng định đã làm suy yếu đáng kể chính quyền Iran, thông qua việc nhắm vào các cơ sở hạ tầng chiến lược và tiêu diệt nhiều lãnh đạo cấp cao.

Ông Donald Trump tuyên bố Iran đã “hoàn toàn bị đánh bại” và muốn “đạt được một thỏa thuận”.

Hôm thứ Sáu, như một hành động thách thức, các quan chức đã tham gia diễu hành ngay trung tâm Tehran trong một cuộc tuần hành ủng hộ Palestine, dù theo truyền hình nhà nước, khu vực này đã bị không kích “ở cự ly gần”.

Ông Mojtaba Khamenei - Lãnh tụ tối cao mới được chỉ định sau khi cha ông qua đời - vẫn chưa xuất hiện trước công chúng.

Tổng thống Mỹ đã cảnh báo Washington sẽ tấn công Iran “rất mạnh trong tuần tới”, trong khi Israel tiếp tục các cuộc không kích. Sáng thứ Bảy, quân đội Israel yêu cầu người dân ở một số khu vực của Tabriz, phía tây bắc Iran, sơ tán trước khi tiến hành các hoạt động quân sự.

Tuy nhiên, cảnh báo này ít có khả năng được nhiều người đọc vì Internet tại Iran đã bị chặn suốt hai tuần qua.

Tại Lebanon - một mặt trận khác của cuộc chiến nơi Israel tuyên bố nhắm vào lực lượng Hezbollah thân Iran - 26 nhân viên y tế đã thiệt mạng trong gần hai tuần, theo Bộ Y tế Lebanon.

“Không còn an toàn nữa. Chúng tôi không bao giờ biết đòn tấn công tiếp theo sẽ đến từ đâu”, bà Hanadi Hachem, 50 tuổi, sống ở vùng ngoại ô phía bắc, nói sau một cuộc không kích mới nhằm vào một tòa nhà dân cư.

Theo số liệu chính thức mới nhất của Lebanon, các cuộc không kích của Israel đã khiến hơn 773 người thiệt mạng, trong đó có 103 trẻ em, và hơn 800.000 người phải rời bỏ nhà cửa.

Kinh tế thế giới "chao đảo" trước làn sóng từ xung đột Iran

Xung đột Trung Đông tái cấu trúc thị trường quốc phòng toàn cầu

Mỹ tìm kiếm các đối tác tại châu Á - Thái Bình Dương