Từ thỏa thuận đến hành động: Triển khai Hiệp định BBNJ vì quản trị biển công bằng, hiệu quả

Đối thoại tập trung trao đổi các giải pháp nhằm chuyển các cam kết của Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển tại các vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia (sau đây gọi là Hiệp định BBNJ) thành các cơ chế, thể chế và hành động cụ thể ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu.

Tham dự trực tiếp tại sự kiện có hơn 140 đại biểu tham gia trực tiếp, gồm: 17 đại biểu quốc tế từ 10 quốc gia; khoảng 40 đại biểu từ khoảng gần 35 cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam; khoảng 80 đại biểu từ các cơ quan, ban, bộ ngành trung ương, viện nghiên cứu, trường đại học, nhiều cơ quan báo chí từ nhiều địa phương trên cả nước.

Phát biểu khai mạc Đối thoại Biển, PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao, cho biết Hiệp định BBNJ đã góp phần tạo ra khuôn khổ toàn diện để bảo vệ đa dạng sinh học biển tại các vùng biển quốc tế. Là hiệp định thực thi trong khuôn khổ Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (sau đây gọi là UNCLOS), Hiệp định BBNJ phải được thực hiện một cách nhất quán với Công ước UNCLOS và các cơ chế hợp tác toàn cầu, khu vực và lĩnh vực hiện nay.

PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao phát biểu khai mạc.

Bà cho rằng việc thực thi hiệu quả Hiệp định cần bắt đầu từ cấp độ quốc gia, dựa trên nền tảng hợp tác quốc tế và khoa học, công nghệ. Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV vừa mới ban hành ngày 28/7/2026 đã xác định mục tiêu xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, trong đó nhấn mạnh tới quản trị biển hiện đại, vai trò của khoa học và công nghệ biển và đảm bảo môi trường biển khoẻ mạnh, bền vững. Đây là mục tiêu phù hợp, góp phần thực hiện Hiệp định BBNJ và tái khẳng định cam kết tuân thủ pháp luật quốc tế trong đó có UNCLOS.

Bà Gillian Bird, Đại sứ Australia tại Việt Nam phát biểu tại chương trình.

Bà Gillian Bird, Đại sứ Australia tại Việt Nam đánh giá cao Đối thoại biển có chủ đề thời sự; đồng thời bà chia sẻ hiện nay biển và đại dương đang chịu tác động từ biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm. Australia xác định đại dương khoẻ mạnh, an toàn, bền vững là yếu tố thiết yếu đảm bảo thịnh vượng và an ninh quốc gia.

Đại sứ Gillian Bird cho biết hiện nay Australia sẵn sàng phê chuẩn Hiệp định BBNJ và tham gia Phiên họp các thành viên vào tháng 1/2027 với tư cách là quốc gia thành viên. Australia cam kết hỗ trợ các nước trong khu vực chuẩn bị thực thi Hiệp định BBNJ, chia sẻ các hiểu biết về khu vực bảo tồn biển, đánh giá tác động môi trường và quản trị biển. Một trong những sáng kiến Australia đưa ra Sáng kiến Đối tác biển Đông Nam Á (Southeast Asia Maritime Security Partnerships) trị giá 160 triệu đôla, nhằm hỗ trợ Việt Nam và các đối tác khu vực trong tăng cường hợp tác, quản trị và năng lực biển.

Ông Lewe Paul, Trưởng Đại diện Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) tại Việt Nam.

Ông Lewe Paul, Trưởng Đại diện Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) tại Việt Nam, nhấn mạnh Đức coi bảo vệ đa dạng sinh học biển, bảo tồn đại dương và duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ là những nội dung quan trọng trong hợp tác quốc tế. Đức đã tích cực ủng hộ tiến trình đàm phán Hiệp định BBNJ và tiếp tục thúc đẩy việc triển khai hiệu quả Hiệp định qua các hành động cụ thể. Bonn trở thành trung tâm quốc tế về quản trị môi trường và đa dạng sinh học. Đức cũng sửa đổi và ban hành các văn bản luật như Đạo luật phê chuẩn, Đạo luật về Hiệp định BBNJ, thể hiện tuân thủ cam kết quốc tế và chuẩn bị khuôn khổ pháp lý trong nước cho quá trình thực thi Hiệp định BBNJ. Ông Lewe Paul đánh giá cao Đối thoại biển là diễn đàn quan trọng chia sẻ quan điểm, kết nối luật pháp và chính sách, kết nối các cam kết quốc tế và thực thi ở cấp độ quốc gia, kết nối giữa khoa học và quá trình hoạch định chính sách.

Đối thoại Biển là sáng kiến của Học viện Ngoại giao nhằm thúc đẩy đối thoại và hợp tác về các vấn đề pháp lý, chính sách và khoa học biển, hướng tới quản trị biển và đại dương bền vững. Qua 15 lần tổ chức, Đối thoại biển tiếp tục tạo diễn đàn kết nối các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia pháp lý, nhà khoa học và các đối tác quốc tế, góp phần thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm và tìm kiếm các giải pháp thực tiễn đối với những vấn đề mới nổi trong quản trị biển và đại dương.

Các đại biểu tham gia Hội nghị chụp ảnh chung.

Với ba phiên thảo luận, Đối thoại Biển lần thứ 15 tập trung vào các nội dung: Bảo đảm sự phù hợp giữa Hiệp định BBNJ và pháp luật, thể chế quốc gia; Triển khai hợp tác quốc tế trong khuôn khổ Hiệp định BBNJ; Các cơ chế, thể chế và khuôn khổ hỗ trợ để thực hiện hiệu quả Hiệp định BBNJ. Các phiên thảo luận đề cập đến nhiều vấn đề thiết thực như rà soát pháp luật trong nước, phối hợp liên ngành, hợp tác về tài nguyên gen biển, các công cụ quản lý theo khu vực, đánh giá tác động môi trường, nghiên cứu khoa học biển, Cơ chế Trao đổi Thông tin, xây dựng năng lực, chuyển giao công nghệ biển và cơ chế tài chính.