Tù nhân tình nguyện trại giam Auschwitz của phát xít Đức (Phần 2)

Nhưng không ai ở bên ngoài trại Auschwitz tin vào những gì Pilecki báo cáo. Giới chức Anh còn không tin rằng phòng hơi ngạt có thể tồn tại. Tại sao người Đức vốn quen bắn và bỏ đói người Do Thái hằng ngày lại phải dùng đến phòng hơi ngạt?

Họ cho rằng Chính phủ Ba Lan lưu vong nói quá lên để tìm sự hỗ trợ của phe Đồng minh. Đáng tiếc là ngay cả đội quân Ba Lan bí mật cũng không tin vào báo cáo của Pilecki về lò thiêu, phòng hơi ngạt, tiêm thuốc độc cho tù nhân.

Witold Pilecki (trước và sau khi tình nguyện vào trại Auschwitz).

Ngoài việc chuyển thông tin về trại Auschwitz, Pilecki còn tổ chức đấu tranh trong trại. Cuộc đấu tranh diễn ra dưới nhiều hình thức. Đầu tiên là một cuộc đấu tranh thường trực để cứu càng nhiều người càng tốt bằng cách giết những tên lính nguy hiểm nhất cùng với những người chuyên hớt lẻo trong trại.

Người Đức lập một hộp thư khuyến khích tù nhân tố cáo lẫn nhau để được thưởng. Pilecki và đồng đội đã bí mật mở hộp thư cẩn thận hủy những thư nguy hiểm nhất. Họ cũng chơi trò phản gián, bỏ vào hộp một số lá thư của mình để tố cáo những người có dã tâm.

Về việc giết bọn cai ngục, nhiệm vụ này rất khó khăn. Pilecki đã nuôi một bầy rận mang trùng rận gây lây nhiễm sốt trong phòng thí nghiệm bệnh viện ở trại để "tặng" cho chúng. Một vài tên cai ngục đã chết vì nhiễm trùng rận.

Vượt ngục thành công

Pilecki quyết định trốn trại để bảo vệ sự nghiệp của mình vì không ai tin báo cáo của anh để có một quyết định đối với số phận của trại Auschwitz. Anh viết: "Ở lại thêm có thể quá nguy hiểm và khó khăn đối với tôi". Lúc đó, đám cai ngục đã phong thanh về mạng lưới của anh. Chúng đã săn tìm và bắt một số thành viên, đồng thời trục xuất nhiều người Ba Lan sang các trại khác.

Những báo cáo của Pilecki đã được gửi tới Chính phủ lưu vong Ba Lan

Đêm 26 rạng sáng 27-4-1942, Pilecki trốn trại cùng hai tù nhân là Jan Redzej và Edward Ciesielski. Trước đó, họ tìm cách để được bố trí ca trực đêm tại một tiệm bánh bên ngoài trại. Lúc đó chỉ có hai cai ngục canh gác. Redzej đã dùng bánh mỳ tươi để in dấu con ốc ở bản lề cửa và tìm chiếc cờ lê để mở.

Trong là bộ đồng phục tù nhân, Pilecki và Ciesielski khoác bên ngoài quần áo thường dân. Họ dùng thuốc lá, bóp vụn rải phía sau để đánh lạc hướng lũ chó nghiệp vụ. Trước đó họ đã cắt đường dây điện thoại của trại.

Sau khi chờ cho hai cai ngục không để ý, họ mở cửa và chạy. Họ chạy cho đến khi tới Vistula. Có chiếc thuyền đậu ở bờ biển nhưng bị buộc bằng xích. Hai sợi xích bị cột vào nhau bằng đinh ốc. Họ rất ngạc nhiên và cảm thấy may mắn khi phát hiện ra chiếc cờ lê mở con ốc ở cửa trại lại vô tình có thể vặn được đinh cột hai sợi xích.

Sau khi đi thuyền, họ tiếp tục đi bộ hàng chục kilômét xuyên rừng. Cả hai may mắn được một nông dân cho ăn và trú qua đêm. Ngày 1-5, họ bị binh sĩ Đức phát hiện và Pilecki bị bắn vào tay. Cuối cùng ngày 2-5, họ cũng tới được đích là nhà bố dượng của một tù nhân trong trại Auschwitz.

Sau khi trốn thoát, Pilecki gia nhập lại Đội quân Ba Lan bí mật và viết báo cáo tình báo đầu tiên về trại tập trung Auschwitz của Đức Quốc xã. Năm 1945, Pilecki đồng ý thu thập thông tin tình báo về Liên Xô cho Chính phủ Ba Lan lưu vong và cuối cùng bị vệ binh Cộng hòa nhân dân Ba Lan bắt.

Đại úy Witold Pilecki bị đưa ra tòa xét cử và bị kết án tử hình vào năm 1948

Sau khi bị xét xử, Pilecki bị kết tội làm gián điệp và bị hành quyết ngày 25-5-1948 tại nhà tù Mokotow ở Warsaw. Có một lý do mà phần lớn mọi người không ai biết chuyện Pilecki xâm nhập trại Auschwitz đó là sau chiến tranh, Chính phủ Ba Lan cấm nhắc tên Pilecki công khai và lệnh cấm tồn tại cho đến khi bức tường Berlin sụp đổ.

Trong phần giới thiệu cuốn sách "The Auschwitz Volunteer", sử gia người Anh Norman Davies viết: "Nếu có anh hùng phe Đồng minh xứng đáng được tưởng nhớ và vinh danh, thì Pilecki là một người trong số đó".