Quân khu 9 triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm: Hành trình tri ân thấm đẫm nghĩa tình

Lực lượng làm nhiệm vụ chuẩn bị khai quật phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Châu Phú (tỉnh An Giang) để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN theo quy trình của Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia - Ảnh: VGP/Phương Vũ

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, những cánh rừng biên giới, những vùng đất từng là chiến trường ác liệt ở Đồng bằng sông Cửu Long và trên đất bạn Campuchia vẫn còn lưu giữ dấu tích của hàng nghìn người lính đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình tìm kiếm các anh hùng liệt sĩ chưa bao giờ khép lại.

Những ngày này, hành trình ấy đang được tiếp nối bằng một "chiến dịch" đặc biệt - không có tiếng súng, nhưng đòi hỏi sự bền bỉ, trách nhiệm và lòng tri ân sâu sắc của những người lính thời bình.

Hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), lực lượng vũ trang Quân khu 9 đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp với quyết tâm đưa ngày càng nhiều liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và đồng đội.

Chiến dịch lớn nhất từ trước đến nay

Ngay sau khi Ban Chỉ đạo quốc gia và Bộ Quốc phòng ban hành các quyết định triển khai Chiến dịch, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 9 đã cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 867/KH-BCĐ, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo kế hoạch, từ nay đến trước tháng 7/2027, toàn Quân khu phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 1.450 hài cốt liệt sĩ. Riêng năm 2026 dự kiến hoàn thành khoảng 900 hài cốt, số còn lại sẽ được tập trung thực hiện trong 7 tháng đầu năm 2027.

Điểm đặc biệt của chiến dịch lần này là lần đầu tiên một nhiệm vụ có quy mô rất lớn được triển khai đồng bộ trên toàn địa bàn Quân khu: Lấy mẫu sinh phẩm của 40.928 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính để phục vụ giám định ADN.

Đây không chỉ là bước tiến về khoa học công nghệ mà còn mở ra cơ hội hiện thực hóa mong mỏi của hàng vạn gia đình đã nhiều năm chờ đợi tin người thân.

Theo thống kê, hiện cả nước vẫn còn khoảng 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, riêng TP. Cần Thơ có hơn 5.000 phần mộ. Chính vì vậy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong hành trình "trả lại tên" cho những người đã hy sinh nhưng còn chưa rõ danh tính.

Ngay trong ngày đầu triển khai, lực lượng làm nhiệm vụ đã tiến hành lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP. Cần Thơ - nơi có 827 phần mộ chưa xác định danh tính.

Toàn TP. Cần Thơ hiện có 5.112 phần mộ thuộc diện lấy mẫu, phân bố tại 17 nghĩa trang liệt sĩ. Ban Chỉ đạo 515 Thành phố đã thành lập hai đội chuyên trách với tổng cộng 94 thành viên, đồng thời huy động sự phối hợp của các sở, ngành và địa phương để bảo đảm tiến độ chiến dịch.

Dù nhiều phần mộ đã được xây dựng kiên cố, việc lấy mẫu gặp không ít khó khăn, nhưng mọi công đoạn đều được thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình 8 bước của Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia, vừa bảo đảm yêu cầu khoa học, khách quan, chính xác, vừa giữ gìn sự tôn nghiêm đối với các anh hùng liệt sĩ.

"Trả lại tên" cho các anh hùng liệt sĩ

Nếu việc lấy mẫu ADN mở ra hy vọng xác định danh tính cho hàng chục nghìn phần mộ liệt sĩ chưa biết tên, thì phía sau mỗi kết quả ấy là biết bao công sức thầm lặng của những người lính đang ngày đêm đi tìm đồng đội.

Họ không cầm súng ra trận như thế hệ cha anh năm xưa, nhưng vẫn băng rừng, vượt suối, lần theo từng nguồn tin nhỏ nhất với một niềm tin và quyết tâm duy nhất: Còn thông tin là còn đi tìm.

Trong "Chiến dịch 500 ngày đêm", những người lính Đội K91, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp tiếp tục là lực lượng nòng cốt trên hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia.

Đồng hành cùng đơn vị nhiều năm qua là Thượng tá Võ Thành Dẫn, Đội trưởng Đội K91 - người đã dành phần lớn cuộc đời quân ngũ cho hành trình đi tìm những đồng đội còn nằm lại nơi chiến trường xưa.

Theo ông, nguồn tin về liệt sĩ ngày càng ít, dấu tích chiến tranh dần bị thời gian xóa nhòa. Vì vậy, mỗi thông tin, dù rất nhỏ, đều được đơn vị kiên trì xác minh.

Không chỉ thu thập thông tin từ nhân chứng, cán bộ, chiến sĩ Đội K91 còn chủ động khai thác dữ liệu trên mạng xã hội, kết hợp bám phum, sóc để đối chiếu, kiểm chứng trước khi tổ chức tìm kiếm thực địa.

Trong giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026), đơn vị đã tiếp nhận và xử lý 44 nguồn tin tại hai tỉnh Pursat, Prey Veng của Campuchia cùng 18 nguồn tin trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

Sau hàng tháng trời bền bỉ đào tìm hàng chục nghìn mét khối đất đá, Đội K91 đã quy tập được 65 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 44 hài cốt tại Campuchia và 21 hài cốt trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

Các cán bộ chuyên môn thực hiện lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Châu Phú (An Giang) để sớm "trả lại tên" cho các liệt sĩ chưa xác định được danh tính - Ảnh: VGP/Phương Vũ

Những bước chân không mỏi trên đất bạn

Không chỉ Đội K91, hành trình tri ân ấy còn được tiếp nối bởi cán bộ, chiến sĩ Đội K92 và Đội K93 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang.

Giữa cái nắng hơn 40 độ C của mùa khô Campuchia, họ vẫn miệt mài băng rừng, vượt suối, mang theo lương thực, nước uống và toàn bộ dụng cụ chuyên dụng trên vai. Có ngày, cả đội phải đi bộ hàng chục km xuyên rừng vì xe cơ giới không thể tiếp cận. Đêm xuống, giữa rừng sâu không điện, không sóng điện thoại, họ mắc võng nghỉ tạm rồi sáng hôm sau lại tiếp tục lên đường.

Những gian khổ ấy đã trở thành công việc thường nhật của những người lính làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Dù nguồn tin ngày càng ít, dấu tích chiến tranh dần bị xóa nhòa, cán bộ, chiến sĩ hai đội vẫn kiên trì bám địa bàn, bám nhân chứng, không bỏ qua bất kỳ manh mối nào có thể dẫn đến nơi yên nghỉ của các liệt sĩ.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang, từ năm 2001 đến nay, Đội K92 và Đội K93 đã tìm kiếm, quy tập gần 2.700 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn trong nước và Vương quốc Campuchia. Mỗi hài cốt được đưa về là thêm một gia đình vơi đi nỗi mong ngóng, thêm một người con của Tổ quốc trở về với đất mẹ sau nhiều năm nằm lại nơi chiến trường.

Không để ai bị lãng quên

Theo Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, Phó Chính ủy Quân khu 9, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu, từ nay đến trước tháng 7/2027, lực lượng vũ trang Quân khu sẽ tiếp tục nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cung cấp thông tin về liệt sĩ; đồng thời huy động tối đa nguồn lực hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm cho 40.928 phần mộ trước ngày 1/7/2027.

Song song với việc khai quật lấy mẫu, công tác tu bổ, tôn tạo các phần mộ và nghĩa trang liệt sĩ sẽ được thực hiện chu đáo, bảo đảm sự trang nghiêm. Quân khu cũng chuẩn bị ký kết Biên bản lần thứ 26 với Ban Chuyên trách 10 tỉnh thuộc Vương quốc Campuchia vào tháng 10/2026, tiếp tục duy trì hiệu quả công tác phối hợp tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên đất bạn.

"Chiến dịch 500 ngày đêm" không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt của lực lượng vũ trang Quân khu 9 mà còn là hành trình tri ân thấm đẫm nghĩa tình. Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định bằng ADN không chỉ khép lại nỗi chờ đợi của một gia đình mà còn góp phần thực hiện trọn vẹn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Đó cũng là lời khẳng định rằng, dù chiến tranh đã lùi xa, những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc sẽ không bao giờ bị lãng quên.

Theo Báo Điện tử Chính phủ