Cần Thơ: Tìm thấy hài cốt nữ du kích Út Móm sau hơn nửa thế kỷ

Ngày 22/7, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Cần Thơ phối hợp với Đội K90 (Quân khu 9) tổ chức cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ Nguyễn Thị Út tại ấp Trường Thọ, xã Trường Long Tây, sau nhiều ngày khảo sát và khai quật.

Từ sáng sớm, tại khu vực an nghỉ của liệt sĩ, lực lượng cán bộ, chiến sĩ đã triển khai công tác chuẩn bị trong không khí trang nghiêm. Các phương án về lực lượng, phương tiện và hậu cần được bảo đảm đầy đủ, phục vụ quá trình cất bốc theo đúng quy định.

Thông tin từ Ban CHQS xã cho biết, đơn vị đã tiếp nhận Phiếu cung cấp thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ cùng giấy xác nhận của ông Trần Văn Quận (sinh năm 1950, xã Tân Hòa, TP Cần Thơ). Năm 1969, ông Quận là tiểu đội phó đội du kích xã Tân Hòa (gồm 8 nữ, 1 nam), trực tiếp tham gia hoạt động tại địa bàn, hiện là thương binh.

Ông Trần Văn Quận thông tin về vị trí chôn cất nữ du kích hi sinh năm 1969.

Theo nội dung ông Quận cung cấp, khoảng 8 giờ sáng một ngày trong tháng 8/1969 (không nhớ rõ ngày), máy bay địch đổ quân đi càn tại vàm Chệt Thợ, xã Trường Long Tây. Có khoảng 5 máy bay quần thảo và bắn vào các chòi ngoài đồng. Thời điểm này, trong một chòi có ba người gồm bà Trần Thị Thơ (sinh năm 1948), ông Hai Ẩn (bị thương gãy chân) và bà Nguyễn Thị Út (tức Út Móm). Trận càn khiến bà Út hi sinh.

Sau đó, ông Mười Kê, cán bộ tại ấp thời điểm đó, đã an táng tạm thi hài bà Nguyễn Thị Út tại khu đất ông Năm Nhung, khu vực Kênh Bờ Xoài, ấp Trường Thọ, xã Trường Long Tây (nay thuộc TP Cần Thơ).

Có mặt tại lễ cất bốc, ông Trần Văn Quận cho biết những thông tin ông cung cấp xuất phát từ quá trình trực tiếp tham gia hoạt động tại địa bàn trong thời kỳ chiến tranh. Nội dung về thời gian, địa điểm và hoàn cảnh hi sinh của liệt sĩ đã được ông ghi nhận và xác nhận với cơ quan chức năng.

Qua xác minh ban đầu, vị trí chôn cất được xác định tại khu vực nêu trên. Theo thông tin nhân chứng, liệt sĩ Nguyễn Thị Út (sinh năm 1950), là du kích xã Tân Hòa, thường gọi Út Móm, hoạt động tại địa bàn xã Trường Long Tây và hi sinh năm 1969. Có tám nhân chứng và người dân địa phương xác nhận đã biết việc chôn cất tại khu vực này.

Từ lời kể của nhân chứng lực lượng đã tìm thấy hài cốt của nữ du kích Nguyễn Thị Út.

Đại úy Nguyễn Hữu Lộc, Đội phó Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ lâm thời (Bộ CHQS TP Cần Thơ), cho biết đơn vị tiếp nhận nhiều nguồn thông tin và tiến hành kiểm chứng trước khi tổ chức tìm kiếm.

Theo đại úy Lộc, khu vực tìm kiếm có diện tích hơn 20 m². Lực lượng đã tiến hành tìm kiếm trong gần 3 ngày, đào, kiểm tra nhiều vị trí trước khi xác định đúng nơi có hài cốt liệt sĩ.

Trong quá trình khai quật, khi phát hiện vật cản và lớp nilon đầu tiên, lực lượng được yêu cầu chuyển sang đào thủ công, mở rộng hiện trường một cách thận trọng. Qua đó, phát hiện tấm nilon tăng thời chiến, bên trong có lớp vải quấn bảo vệ hài cốt liệt sĩ.

Sau khi lấy mẫu ADN, hài cốt liệt sĩ được đưa về Nghĩa trang Liệt sĩ TP Cần Thơ.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”; Quân khu 9 được giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập 1.450 hài cốt liệt sĩ và lấy mẫu ADN đối với 40.928 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại 107 nghĩa trang trước ngày 30/4/2027.

Đến nay, các đội tìm kiếm đã quy tập được 433 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 193 hài cốt trong nước và 240 hài cốt tại Campuchia; đồng thời xác định danh tính 2 liệt sĩ trong nước. Công tác lấy mẫu ADN đã được triển khai tại 17 nghĩa trang, với 4.320 phần mộ được lấy mẫu.