Phát triển thị trường đa kênh: Mở rộng đầu ra bền vững cho hàng hóa Việt

Tại Hội thảo “Phát triển thị trường đa kênh - Giải pháp mở rộng đầu ra bền vững cho hàng hóa Việt Nam” ngày 22/10, các đại biểu cho rằng, trong bối cảnh hành vi mua sắm thay đổi nhanh chóng, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào một phương thức tiêu thụ đơn lẻ. Việc kết nối cửa hàng vật lý, hệ thống bán lẻ, sàn thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội đang trở thành hướng đi cần thiết để gia tăng khả năng tiếp cận khách hàng.

Theo ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), sự giao thoa giữa các kênh phân phối truyền thống và nền tảng thương mại số đang tạo ra những thay đổi toàn diện trong hoạt động thương mại. Phát triển thị trường đa kênh không chỉ giúp doanh nghiệp tăng điểm tiếp xúc với khách hàng mà còn mở ra cơ hội tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả kinh doanh và xây dựng đầu ra bền vững cho hàng hóa Việt Nam.

Tuy nhiên, quá trình này vẫn gặp nhiều trở ngại, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những hạn chế về hạ tầng công nghệ, quản trị dữ liệu khách hàng, logistics và chiến lược bán hàng khiến không ít doanh nghiệp dù có sản phẩm tốt vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận các hệ thống phân phối hiện đại.

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương).

Kết nối hệ thống phân phối, đưa hàng Việt đến gần người tiêu dùng

Theo bà Nguyễn Ngọc Tâm, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), thị trường nội địa vẫn có dư địa tăng trưởng đáng kể. Dẫn số liệu của Cục Thống kê, bà cho biết tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng năm 2026 ước đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ; nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,8%.

Dù vậy, tăng trưởng thị trường không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều dễ dàng mở rộng doanh số. Khi chi phí đầu vào, vận chuyển và mặt bằng gia tăng, bài toán đặt ra không chỉ là bán được hàng mà còn phải kiểm soát chi phí phân phối, duy trì khách hàng và bảo đảm khả năng cung ứng ổn định.

Thực tế, người tiêu dùng ngày càng linh hoạt trong lựa chọn kênh mua sắm. Họ có thể tìm hiểu sản phẩm trên mạng xã hội, so sánh giá trực tuyến, kiểm tra hàng hóa tại cửa hàng rồi đặt giao tận nhà. Vì vậy, ranh giới giữa mua sắm trực tuyến và trực tiếp ngày càng ít rõ rệt, đòi hỏi hệ thống phân phối phải vận hành theo hướng liên thông.

Bà Nguyễn Ngọc Tâm, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương).

Theo bà Nguyễn Ngọc Tâm, phát triển thị trường cần chuyển từ mở rộng số lượng điểm bán sang nâng cao chất lượng tiếp cận khách hàng; từ phát triển từng kênh riêng lẻ sang kết nối đa kênh; đồng thời chuyển từ các hoạt động kết nối mang tính sự kiện sang xây dựng quan hệ cung ứng dài hạn.

Điều này có nghĩa, việc đưa sản phẩm vào nhiều siêu thị, cửa hàng hay sàn thương mại điện tử chưa đủ để bảo đảm đầu ra. Doanh nghiệp còn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, bao bì, khối lượng, lịch giao hàng và khả năng bổ sung hàng hóa. Hiệu quả kết nối cần được đánh giá bằng hợp đồng, doanh số thực tế, tỷ lệ tái đặt hàng và chi phí giao nhận, thay vì chỉ đếm số điểm bán hoặc số chương trình xúc tiến đã tổ chức.

Để giải quyết các điểm nghẽn, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đề xuất phát triển hạ tầng thương mại phù hợp với đặc điểm từng vùng; tăng cường kết nối cung - cầu dựa trên đơn hàng và tiêu chuẩn đầu vào; hỗ trợ liên thông giữa điểm bán vật lý với kênh số; giảm chi phí tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và sản phẩm địa phương.

Trong đó, việc kết nối kho bãi, bảo quản và vận tải có ý nghĩa đặc biệt đối với nông sản, thực phẩm và các mặt hàng cần điều kiện bảo quản phù hợp. Những giải pháp như gom hàng, vận chuyển chung và tổ chức nguồn cung ổn định có thể giúp các cơ sở sản xuất nhỏ giảm áp lực chi phí, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của hệ thống phân phối hiện đại.

Cùng với đó, việc kiểm soát nguồn gốc xuất xứ, chất lượng hàng hóa, an toàn thực phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần được chú trọng nhằm củng cố niềm tin thị trường, bảo vệ các doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

Chuyển đổi số để nâng cao năng lực cạnh tranh

Bên cạnh hoàn thiện hệ thống phân phối, chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả mô hình kinh doanh đa kênh. Theo ông Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Kinh tế Việt Nam, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa các quy trình hiện có lên môi trường số mà đòi hỏi doanh nghiệp thay đổi tư duy, phương thức tổ chức và mô hình quản trị.

Hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia kinh tế, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp, cùng trao đổi, đề xuất giải pháp phát triển thị trường đa kênh, kết nối hệ thống phân phối truyền thống với nền tảng số, mở rộng đầu ra và nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.

Trong mô hình quản lý truyền thống, thông tin thường được chuyển qua nhiều cấp trước khi đến bộ phận có nhu cầu sử dụng. Với nền tảng số dùng chung, dữ liệu có thể được cập nhật tập trung, cho phép các cấp quản lý truy cập và khai thác theo nhu cầu. Cách làm này giúp giảm sự phụ thuộc vào các tầng nấc báo cáo, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới văn hóa kinh doanh và năng lực quản trị.

Để nâng cao năng lực chuyển đổi số, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng chiến lược và quản trị số, tiếp cận tài chính và công nghệ, phát triển nhân lực thương mại số, tích hợp hệ thống và dữ liệu. Trong đó, dữ liệu là một trong những khâu khó nhất khi nhiều doanh nghiệp còn thiếu nguồn lực tài chính và nhân sự chuyên môn. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, có khả năng chia sẻ và dùng chung sẽ giúp biến thông tin khách hàng, thị trường thành nguồn lực phục vụ hoạt động kinh doanh.

Ông Bùi Quang Tuấn cũng nhấn mạnh yêu cầu đa dạng hóa kênh tiêu thụ, kết hợp cửa hàng truyền thống với website, sàn thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh marketing số, xây dựng thương hiệu trên môi trường số, đồng thời ứng dụng công nghệ trong logistics để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh.

Theo ông Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Kinh tế Việt Nam, chuyển đổi số không đơn thuần là đưa các quy trình hiện có lên môi trường số mà đòi hỏi doanh nghiệp thay đổi tư duy, phương thức tổ chức và mô hình quản trị.

Đối với thị trường quốc tế, thương mại điện tử xuyên biên giới mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng mới nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp chuẩn hóa sản phẩm, tăng cường tiếp thị quốc tế và bảo đảm thanh toán, chuyển tiền thuận lợi, an toàn.

Để hỗ trợ quá trình này, cần phát triển hệ sinh thái có sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành hàng, viện nghiên cứu, tổ chức hỗ trợ và nhà đầu tư. Các nền tảng dịch vụ dùng chung cùng cơ chế liên kết giữa nhà sản xuất, nhà phân phối và đơn vị logistics sẽ giúp doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận công nghệ, nguồn vốn và thị trường thuận lợi hơn.

Từ góc độ triển khai, việc thí điểm cơ chế phối hợp tại một số địa phương, gắn kết nhà cung ứng với hệ thống bán lẻ, chợ đầu mối, kênh số và dịch vụ logistics cũng được đề xuất. Hiệu quả cần được theo dõi thông qua hợp đồng, doanh số, đơn hàng lặp lại, chi phí giao hàng và phản hồi của người tiêu dùng.

Phát triển thị trường đa kênh, vì vậy, không chỉ là mở thêm kênh bán hàng mà còn là quá trình tổ chức lại chuỗi cung ứng và đổi mới phương thức quản trị. Khi các mắt xích phân phối được kết nối, dữ liệu được khai thác hiệu quả và chi phí tiếp cận thị trường được kiểm soát, hàng hóa Việt Nam sẽ có thêm cơ hội mở rộng đầu ra, nâng cao năng lực cạnh tranh và duy trì tăng trưởng bền vững.

Nền tảng hình thành thị trường điện cạnh tranh

Phát triển thị trường điện cạnh tranh: Định hướng xuyên suốt trong chính sách năng lượng

Còn nhiều dư địa xuất khẩu hàng hóa Việt Nam vào thị trường Pháp

Tạo “sân chơi” nâng giá trị nông sản