Phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam

06:40 | 04/06/2024

542 lượt xem
Theo dõi PetroTimes trên
|
Kinh tế xanh là một mô hình kinh tế mà mục tiêu chính là tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, đồng thời tạo ra cơ hội kinh doanh và việc làm bền vững. Phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam là một mục tiêu quan trọng, nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Bản tin Năng lượng xanh: Sự chuyển dịch toàn cầu sang năng lượng tái tạo đã chậm lại trong năm 2023Bản tin Năng lượng xanh: Sự chuyển dịch toàn cầu sang năng lượng tái tạo đã chậm lại trong năm 2023
CIP khánh thành dự án điện gió ngoài khơi đầu tiên tại Châu Á Thái Bình DươngCIP khánh thành dự án điện gió ngoài khơi đầu tiên tại Châu Á Thái Bình Dương
Phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam
Cánh đồng điện gió ở thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu_Ảnh: happy.vietnam.vn

Xu hướng tất yếu của phát triển bền vững

Mô hình kinh tế xanh đặt sự bền vững và bảo vệ môi trường làm trung tâm của quá trình phát triển kinh tế, chứ không chỉ là mục tiêu phụ thuộc vào tăng trưởng kinh tế truyền thống. Trong đó, hệ thống sản xuất và tiêu dùng được thiết kế để sử dụng năng lượng một cách hiệu quả, ưu tiên nguồn năng lượng tái tạo; các quy trình sản xuất và hoạt động kinh doanh được thiết kế để giảm bớt ô nhiễm và lượng chất thải, đồng thời tối ưu hóa quá trình xử lý chất thải; nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, năng lượng Mặt trời, thủy điện được ưu tiên đầu tư và phát triển để giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ nguồn hóa thạch.

Kinh tế xanh đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và thúc đẩy sự phát triển bền vững, mang lại nhiều lợi ích cho cả môi trường, xã hội và kinh tế. Dưới đây là những vai trò chính của kinh tế xanh:

Bảo vệ môi trường: kinh tế xanh nhấn mạnh vào sự tương tác tích cực giữa kinh tế và môi trường. Nó hỗ trợ sự phát triển bền vững bằng cách giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, giảm lượng chất thải và tăng cường sử dụng nguồn tài nguyên tái tạo.

Kinh tế xanh nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Mô hình này thường đòi hỏi sự hợp tác giữa chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng để đạt được mục tiêu bền vững.

Giảm khí nhà kính: bằng cách tập trung vào nguồn năng lượng tái tạo và giảm lượng khí thải, kinh tế xanh đóng góp vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu bằng cách giảm thiểu lượng khí nhà kính được đưa vào không khí.

Tạo ra cơ hội kinh doanh mới: phát triển kinh tế xanh tạo ra cơ hội kinh doanh mới thông qua việc đầu tư vào các ngành công nghiệp và dịch vụ mới, như năng lượng tái tạo, quản lý nước, xử lý chất thải và sản xuất hàng hóa, dịch vụ có tính bền vững.

Tăng cường hiệu suất năng lượng: kinh tế xanh thúc đẩy sự hiệu quả trong sử dụng năng lượng thông qua việc áp dụng công nghệ tiên tiến và thay thế nguồn năng lượng truyền thống bằng nguồn năng lượng tái tạo.

Tạo ra việc làm mới: việc đầu tư vào các ngành công nghiệp xanh sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới và đòi hỏi những kỹ năng mới. Điều này có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm tỷ lệ thất nghiệp.

Ngoài ra, kinh tế xanh cũng có thể giúp giảm chênh lệch xã hội bằng cách tạo ra cơ hội kinh doanh và việc làm trong cộng đồng, đặc biệt là trong các khu vực nông thôn và vùng đô thị nghèo. Sự phát triển bền vững thông qua kinh tế xanh còn giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội và cung cấp các dịch vụ cơ bản như nước sạch, giáo dục và y tế.

Thực trạng phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam

Chính phủ Việt Nam đã áp dụng nhiều chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích doanh nghiệp và dự án xanh. Các ưu đãi thuế, giảm lãi suất cho vay và các biện pháp khác đã được triển khai để thúc đẩy đầu tư vào các ngành công nghiệp xanh. Nhờ đó, Việt Nam đã có những tiến bộ trong việc phát triển giao thông công cộng và khuyến khích sử dụng xe điện. Hệ thống xe buýt sạch và xe điện được triển khai tại một số đô thị lớn. Các thành phố lớn, như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu triển khai các dự án đô thị xanh, với mục tiêu giảm ô nhiễm không khí, tiết kiệm năng lượng và tối ưu hóa quản lý tài nguyên.

Việt Nam đã đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng Mặt trời và điện gió. Các dự án lớn, như nhà máy điện Mặt trời và điện gió đã được triển khai, đóng góp vào nguồn cung năng lượng sạch và giảm sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch.

Cùng với đó, Việt Nam đã đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ xanh, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và quản lý tài nguyên. Việt Nam cũng đã có những bước tiến trong việc bảo tồn và quản lý rừng hiệu quả để bảo đảm sự cân bằng sinh thái và bảo vệ đa dạng sinh học. Các doanh nghiệp và khu công nghiệp tại Việt Nam đã chuyển đổi sang mô hình sản xuất sạch hơn và hiệu quả hơn, giảm chất thải và ô nhiễm.

Song song với quá trình này, các chương trình giáo dục để tăng cường ý thức và hành động xanh từ phía cộng đồng được coi trọng, nhờ đó nhận thức của cộng đồng về các vấn đề môi trường và kinh tế xanh đang ngày càng tăng cao.

Vẫn còn nhiều thách thức

Mặc dù Việt Nam đang dần nhận thức về tầm quan trọng của phát triển kinh tế xanh, tuy nhiên, vẫn còn một số thách thức và khó khăn cần đối mặt để thúc đẩy mô hình kinh tế xanh.

Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch, đặc biệt là than đá và dầu. Sự chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và sạch còn đối mặt với nhiều khó khăn, từ vấn đề kỹ thuật đến chi phí đầu tư.

Hạ tầng giao thông và năng lượng hiện đại là yếu tố chính quyết định sự thành công của kinh tế xanh. Tuy nhiên, nhiều vùng miền ở Việt Nam còn hạn chế trong phát triển kết cấu hạ tầng, làm hạn chế khả năng triển khai các giải pháp xanh.

Việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh đòi hỏi đầu tư lớn, trong khi Việt Nam đối mặt với khả năng tài chính hạn chế. Điều này càng trở nên khó khăn khi các nguồn tài trợ và vốn đầu tư chưa đủ hoặc không dễ dàng tiếp cận. Trong khi chúng ta vẫn thiếu chính sách thuế và ưu đãi đầu tư cho các doanh nghiệp và dự án xanh, làm giảm độ hấp dẫn của kinh tế xanh.

Đối với ngành nông nghiệp và lĩnh vực rừng tại Việt Nam vẫn đối mặt với áp lực lớn từ mô hình sản xuất truyền thống, có thể gây ra tác động tiêu cực đến môi trường. Sự chuyển đổi sang nông nghiệp và lâm nghiệp bền vững là một thách thức.

Ngoài ra, để triển khai kinh tế xanh cần có lực lượng lao động có kỹ năng và kiến thức về các công nghệ và phương pháp mới. Đây cũng là vấn đề đối với Việt Nam.

Giải pháp nào cho phát triển kinh tế xanh?

Để thúc đẩy phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam, cần triển khai một loạt giải pháp toàn diện từ Chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng.

Trước hết, cần thiết lập các chính sách thuế và ưu đãi đầu tư để khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình xanh. Các ưu đãi thuế và giảm thuế có thể được áp dụng cho các doanh nghiệp và dự án có tác động tích cực đối với môi trường.

Chính phủ có thể tạo ra các quỹ hỗ trợ để đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo và các công nghệ xanh. Quỹ này có thể được tài trợ bằng các nguồn tài trợ từ cả nội địa và quốc tế.

Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực công nghệ xanh, đặc biệt là năng lượng tái tạo, quản lý tài nguyên và giảm thiểu chất thải. Điều này có thể thúc đẩy sự đổi mới và sự tiến bộ trong các ngành công nghiệp. Tạo ra chính sách và cơ chế khuyến khích để doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình xanh. Các biện pháp có thể bao gồm ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính và đánh giá hiệu suất xanh.

Tăng cường đầu tư và khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo như điện gió, năng lượng Mặt trời và thủy điện. Chính phủ cần thiết lập các mục tiêu và kế hoạch hành động để đạt được nguồn năng lượng xanh. Ngoài ra, cần tìm kiếm cơ hội hợp tác quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và tài trợ, đồng thời tham gia các hiệp định và cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Cuối cùng, cần chú trọng giáo dục và đào tạo về kinh tế xanh để nâng cao nhận thức và năng lực của người lao động trong lĩnh vực này. Điều này có thể bao gồm cả việc tích hợp chủ đề xanh vào chương trình học tập./.

Theo Tạp Chí Cộng Sản