Nhiên liệu sinh học hướng tới 4 mục tiêu chiến lược của Việt Nam

Ngày 17/6, tại Hà Nội, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) đã tổ chức Diễn đàn “Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng, thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Diễn đàn quy tụ đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp năng lượng, doanh nghiệp vận tải cùng các tổ chức quốc tế nhằm thảo luận những giải pháp thúc đẩy phát triển nhiên liệu sinh học theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Diễn đàn “Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia” được tổ chức vào ngày 17/6/2026..

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, nhấn mạnh rằng nhiên liệu sinh học đang ngày càng khẳng định vai trò là một giải pháp quan trọng trong tiến trình chuyển dịch năng lượng xanh trên toàn cầu. Đối với Việt Nam, phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ góp phần thực hiện các cam kết quốc tế về khí hậu mà còn mở ra cơ hội phát triển các ngành công nghiệp mới, nâng cao giá trị nông nghiệp và tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế.

Theo ông Phạm Mạnh Hùng, năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi từ ngày 1/6, hệ thống kinh doanh xăng dầu trên cả nước chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 theo lộ trình. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và phát triển các chuỗi giá trị kinh tế xanh.

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cho rằng phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có nhiên liệu sinh học, là xu hướng tất yếu của Việt Nam và thế giới.

Đồng quan điểm, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cho rằng phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có nhiên liệu sinh học, là xu hướng tất yếu của Việt Nam và thế giới. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, nguồn nhiên liệu hóa thạch dần suy giảm và những bất ổn địa chính trị liên tục tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu, nhiên liệu sinh học không chỉ có ý nghĩa về môi trường mà còn đóng vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Đào Duy Anh nhấn mạnh, chuyển dịch năng lượng xanh đã trở thành một yêu cầu mang tính sống còn đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh nhiều thị trường lớn áp dụng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng nghiêm ngặt đối với hàng hóa nhập khẩu, việc phát triển các nguồn năng lượng sạch sẽ góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam, đồng thời tăng cường tính tự chủ và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Giải bài toán đầu ra cho nông sản

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại diễn đàn là tham luận của ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam. Theo ông, chương trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam đang hướng tới bốn mục tiêu chiến lược, trong đó mục tiêu quan trọng nhất là giải quyết đầu ra cho nông sản.

Ông Đỗ Văn Tuấn cho biết, kinh nghiệm quốc tế cho thấy hầu hết các quốc gia thành công trong phát triển nhiên liệu sinh học đều xem đây là công cụ hỗ trợ nông nghiệp. Tại Mỹ, khoảng 70% sản lượng ngô được sử dụng để sản xuất ethanol. Điều này không chỉ giúp tiêu thụ nông sản mà còn tạo nền tảng ổn định cho phát triển nông nghiệp và nông thôn.

Đối với Việt Nam, cây sắn hiện được xem là nguồn nguyên liệu quan trọng nhất để sản xuất ethanol. Tuy nhiên, mỗi năm nước ta vẫn xuất khẩu từ 1,2-1,5 triệu tấn sắn khô, chủ yếu dưới dạng nguyên liệu thô với giá trị gia tăng thấp.

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, nhiên liệu sinh học không chỉ giúp tiêu thụ nông sản mà còn tạo động lực tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, nếu ngành ethanol phát triển mạnh, lượng nguyên liệu này hoàn toàn có thể được chế biến sâu trong nước, tạo ra giá trị kinh tế cao hơn nhiều lần. Không chỉ giúp tiêu thụ nông sản, nhiên liệu sinh học còn tạo động lực tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

“Khi có thị trường đầu ra ổn định, người nông dân sẽ yên tâm đầu tư dài hạn, ứng dụng cơ giới hóa, cải tạo đất, nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng. Muốn xây dựng một nền nông nghiệp bền vững, chúng ta phải biến các sản phẩm nông nghiệp thành sản phẩm công nghiệp”, ông Đỗ Văn Tuấn nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, sự phát triển của ngành ethanol sẽ kéo theo sự hình thành các chuỗi giá trị mới, từ vùng nguyên liệu, logistics, chế biến sâu đến các ngành công nghiệp phụ trợ. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho người nông dân mà còn tạo thêm việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực nông thôn.

Bảo vệ môi trường và tăng cường tự chủ năng lượng

Bên cạnh việc hỗ trợ nông nghiệp, nhiên liệu sinh học còn được kỳ vọng mang lại những lợi ích lớn về môi trường và an ninh năng lượng.

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, mục tiêu thứ hai của chương trình nhiên liệu sinh học là giảm phát thải và cải thiện chất lượng môi trường. Ngoài việc giảm lượng CO₂ phát sinh từ hoạt động giao thông vận tải, ethanol còn giúp giảm đáng kể các khí độc hại sinh ra trong quá trình đốt cháy nhiên liệu.

Các nghiên cứu thử nghiệm cho thấy cứ tăng thêm 1% ethanol trong xăng có thể làm giảm khoảng 3% một số loại khí thải độc hại. Với việc triển khai xăng E10 trên toàn quốc, lượng khí thải từ hàng chục triệu phương tiện giao thông có thể được cắt giảm đáng kể, góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn.

Diễn đàn quy tụ đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp năng lượng, doanh nghiệp vận tải cùng các tổ chức quốc tế.

Mục tiêu thứ ba là tăng cường tự chủ năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với những biến động về địa chính trị, xung đột và gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, việc phát triển các nguồn nhiên liệu có thể sản xuất trong nước mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Khác với nhiên liệu hóa thạch ngày càng cạn kiệt, ethanol là nguồn nhiên liệu tái tạo có thể được sản xuất liên tục từ các loại cây trồng trong nước. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng từ bên ngoài.

Ngoài ra, theo ông Đỗ Văn Tuấn, nhiên liệu sinh học còn góp phần hỗ trợ cân bằng thương mại quốc tế. Việc mở rộng thị trường ethanol có thể tạo điều kiện tăng cường hợp tác thương mại với các đối tác lớn, qua đó góp phần duy trì quan hệ kinh tế bền vững và hỗ trợ các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Từ kinh nghiệm của nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan, Indonesia, Philippines hay Ấn Độ, ông Đỗ Văn Tuấn bày tỏ tin tưởng rằng khi ngành nhiên liệu sinh học phát triển thành công, lĩnh vực nông nghiệp cung cấp nguyên liệu cho ngành cũng sẽ phát triển theo. Đối với Việt Nam, điều đó đồng nghĩa với việc cây sắn, cây mía và nhiều loại cây nguyên liệu khác sẽ có thêm cơ hội nâng cao giá trị, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Việc chính thức triển khai xăng E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026 vì thế không chỉ là một bước tiến trong lộ trình chuyển dịch năng lượng xanh, mà còn mở ra cơ hội hiện thực hóa đồng thời nhiều mục tiêu chiến lược của đất nước, từ phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường đến bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Xung đột Trung Đông: Cơ hội để phát triển nhiên liệu xanh

Xăng sinh học E10: Từ giảm phát thải đến tự chủ năng lượng

Nhiều quốc gia thành công với xăng E10, Việt Nam có thể học gì?

Siết trách nhiệm doanh nghiệp trong cung ứng xăng E10