Những tư liệu ảnh quý về Chiến thắng Điện Biên Phủ

Nhân kỷ niệm 72 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2026), xin được giới thiệu chùm ảnh tư liệu về Chiến dịch Điện Biên Phủ. Các tư liệu ảnh này sẽ giúp thế hệ hôm nay hiểu thêm về sự gian khổ của cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện năm xưa, cổ vũ tinh thần yêu nước và bổ sung vào nguồn tư liệu khi tìm hiểu về Chiến dịch Điện Biên phủ năm 1954.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các ông Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp họp bàn quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, tháng 12/1953 (Ảnh: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III).

Ngày 6/12/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Bộ Chính trị thông qua kế hoạch tác chiến của Bộ Tổng Tư lệnh và quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ.

Người chỉ thị cho Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp: "Chiến dịch này là một chiến dịch rất quan trọng không những về quân sự mà cả về chính trị, không những đối với trong nước mà cả đối với quốc tế. Vì vậy toàn dân, toàn quân, toàn Đảng phải tập trung hoàn thành cho kỳ được...".

Đại tướng Võ Nguyên Giáp duyệt các đơn vị pháo cao xạ, năm 1954.

Anh chị em dân công hăng hái vượt qua những suối sâu tiến sát vào mặt trận, năm 1954.

21.000 xe đạp thồ, 261.500 dân công cùng các loại ô tô, tàu, thuyền, lừa, ngựa… ngày đêm vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược lên mặt trận Điện Biên Phủ. Sự đóng góp to lớn của lực lượng dân công, đảm bảo hậu cần cho chiến dịch đã góp phần làm nên chiến thắng.

Bộ đội cùng đồng bào các dân tộc Tây Bắc xẻ núi, làm đường vào trận địa.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đã có 4/6 đại đoàn bộ binh và một đại đoàn công binh - pháo binh tham chiến, chiếm tỷ lệ hơn 70% các đơn vị chủ lực cơ động của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bên cạnh bộ binh, hầu như tất cả các đơn vị pháo binh, pháo phòng không, công binh, xe vận tải trực thuộc Bộ Tổng tư lệnh cũng có mặt ở Điện Biên Phủ.

Bộ đội kéo pháo vào mặt trận Điện Biên Phủ.

Chuyển đạn vào hầm pháo tại mặt trận Điện Biên Phủ.

Đơn vị lựu pháo 105mm chuẩn bị ra chiến trường Điện Biên Phủ.

Trong ảnh là mũi tấn công của Trung đoàn Thủ đô do anh hùng Phan Quốc Trị chỉ huy tấn công đồn Him Lam.

Chiến dịch Điện Biên Phủ được chia thành 3 đợt. Cuộc tấn công cụm cứ điểm Him Lam là trận đánh mở màn cho chiến dịch.

Thực hiện kế hoạch tác chiến đã được xác định, ngày 13/3/1954 ta nổ súng tấn công Him Lam - một trung tâm đề kháng mạnh gồm 3 cứ điểm nằm trên ba quả đồi sát kề nhau bên đường số 41, do tiểu đoàn 3 thuộc bán Lữ đoàn lê dương thứ 13 (3/13 DBLE) phòng giữ.

Quân đội ta tấn công đồi C1.

Cuối tháng 3/1954, quân ta tiến công địch ở đồi C1. Tuy nhiên, ngày 9/4, được lực lượng nhảy dù tăng cường, có pháo binh, xe tăng và máy bay yểm hộ, địch tiến hành phản kích lớn từ đồi C2 ngược qua “yên ngựa” đánh sang nhằm chiếm lại đồi C1 để bảo vệ sườn bên trái của đồi A1.

Trận chiến trên đồi C1 vô cùng ác liệt. Suốt 31 ngày đêm, Trung đoàn 98 liên tục phòng ngự, đánh lui 12 đợt phản kích của quân Pháp. Đây là một trong những trận chiến đấu gay go, quyết liệt nhất trong đợt 2 Chiến dịch Điện Biên Phủ. Có lần địch vào được trung tâm phòng ngự của ta và chiếm lại cột cờ trên đỉnh đồi C1. Ta và địch có nhiều trận đánh giáp lá cà, quần nhau giành giật từng tấc đất, từng ụ súng, từng mét chiến hào...

Quân ta đánh chiếm cầu Mường Thanh tiến thẳng vào trung tâm Mường Thanh.

Cầu Mường Thanh là nơi diễn ra trận chiến đấu vô cùng ác liệt giữa Quân đội ta và quân viễn chinh Pháp trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Theo đó, sau khi chiếm cứ điểm A1, bộ đội ta đã vượt qua cầu Mường Thanh, tấn công vào sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ và bắt sống tướng De Castries chiều 7/5/1954.

Ngày nay, cầu Mường Thanh kết nối giữa hai bên bờ sông Nậm Rốm, phục vụ người dân trong lòng chảo và các vùng lân cận qua lại, giao thương.

Quân đội ta đánh chiếm đồi A1.

Với tinh thần chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, bộ đội ta đã làm chủ hoàn toàn cứ điểm A1 vào 4h ngày 7/5/1954, mở toang cánh cửa thép tiến thẳng vào trung tâm của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trận thắng A1 có một ý nghĩa hết sức quan trọng, mở ra cho toàn mặt trận nhanh chóng chuyển sang tổng công kích và đã giành toàn thắng chỉ sau đó 13 giờ.

Ngày nay, đến với cứ điểm A1 (quần thể di tích chiến trường Điện Biên Phủ), qua những chứng tích lịch sử còn lại của chiến tranh, như: Lô cốt cây đa cụt; hệ thống các đường hầm; chiếc xe tăng, đặc biệt là hố bộc phá nghìn cân… chúng ta càng thấm thía tinh thần chiến đấu, hy sinh của bao lớp cha anh đi trước để có được nền độc lập, tự do cho Tổ quốc hôm nay.

Bộ đội phất cao lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" trên nóc hầm chỉ huy Pháp tại Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đánh giá về ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Điện Biên Phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói, đó “là một cái mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử”; là bản anh hùng ca bất tử của cuộc chiến tranh nhân dân, “được ghi vào lịch sử dân tộc như một Bạch Đằng, một Chi Lăng hay một Đống Đa trong thế kỷ XX, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công chói lọi đột phá thành trì của hệ thống nô dịch thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc”.

Quân Pháp ra hàng trên cầu Mường Thanh.

Tướng De Castries và Bộ tham mưu quân đội Pháp ở Điện Biên Phủ bị quân ta bắt sống.

Bác Hồ gắn huy hiệu Chiến sỹ Điện Biên cho chiến sỹ Hoàng Đăng Vinh - người trực tiếp bắt sống tướng De Castries.

Đúng 17h30 ngày 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến, Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm De Castries, kết thúc thắng lợi Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau ngày giành chiến thắng, ngày 19/5/1954, ông Hoàng Đăng Vinh cùng 5 đồng đội đại diện cho các chiến sĩ đã có thành tích xuất sắc trong thời gian tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ về dự lễ báo công mừng sinh nhật Bác (khi đó ông tròn 19 tuổi). Trong buổi gặp mặt này, ông Hoàng Đăng Vinh vinh dự được Bác Hồ gắn Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên. Đây là phần thưởng cao quý dành cho chiến sĩ Điện Biên.

Với những chiến công của mình, ông Hoàng Đăng Vinh được tặng thưởng 1 Huân chương Quân công hạng Nhất, 2 Huân chương Quân công hạng Ba, 1 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, 1 Huân chương Quân công hạng Ba. Ngày 10/8/2015, Chủ tịch nước đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đối với ông Hoàng Đăng Vinh.

Các chiến sĩ thi đua trong chiến dịch Điện Biên Phủ vui mừng công kênh Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp tại lễ mừng công ngày 13/5/1954.

(Ảnh: Tư liệu TTXVN, Trung tâm Lưu giữ quốc gia III)

Theo Dân trí