Không có chủ trương tiếp tục sắp xếp xã, phường trên diện rộng

(Ảnh minh họa)

Những ngày qua, thông tin về việc tiếp tục sắp xếp, sáp nhập xã, phường theo hướng mỗi huyện cũ sẽ trở thành một xã, phường đã xuất hiện tại một số địa phương, trong đó có Bắc Ninh, Ninh Bình và một số nơi khác. Thông tin được chia sẻ với tốc độ rất nhanh, gây không ít băn khoăn, thậm chí hoang mang trong cán bộ và nhân dân.

Trước thông tin này, ngày 20/8, Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh khẳng định, nguồn tin lan truyền về việc tiếp tục sáp nhập 99 xã, phường của tỉnh xuống còn 34 đơn vị là thất thiệt, không chính xác. Cơ quan này cho biết từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến nay, Sở Nội vụ không xây dựng bất kỳ đề án nào về việc tiếp tục sáp nhập xã, phường trên địa bàn.

Trước đó, ngày 14/7, tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng khẳng định: Trung ương không có chủ trương tiếp tục sắp xếp lại các xã, phường trên diện rộng. Các địa phương có thể chủ động rà soát, đề xuất phương án điều chỉnh nếu thực tiễn đặt ra yêu cầu, nhưng phải căn cứ quy định của pháp luật.

Như vậy, một điều cần được nói thật rõ: Không có chuyện chuẩn bị một cuộc sắp xếp xã, phường đại trà theo những “phương án” đang được lan truyền trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, cần phân biệt điều này với việc tiếp tục rà soát một số đơn vị hành chính chưa đáp ứng tiêu chuẩn hoặc những trường hợp đặc thù. Chẳng hạn, tiếp tục rà soát các đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, trên cơ sở kết luận của cấp có thẩm quyền và hướng dẫn cụ thể. Điều đó hoàn toàn khác với câu chuyện “sắp xếp lại trên diện rộng”, càng khác xa những bảng biểu tự phát đang được lan truyền trên mạng.

Một bảng tính điện tử không phải là một quyết định hành chính. Một bản đồ tự chế không phải là một đề án. Một thông tin được chia sẻ hàng nghìn lần cũng không vì thế mà trở thành sự thật.

Đây chính là điều đáng suy ngẫm.

Sau một cuộc sắp xếp lớn, người dân vừa trải qua một quá trình thay đổi không nhỏ về địa danh, địa giới, tổ chức bộ máy, thủ tục hành chính, giấy tờ, dữ liệu dân cư và phương thức giao dịch với chính quyền. Cán bộ cơ sở cũng đang từng bước thích nghi với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong hoàn cảnh ấy, chỉ một tin đồn về một đợt sáp nhập mới gây nhiều hệ lụy. Người dân có quyền lo lắng. Cán bộ có quyền đặt câu hỏi. Doanh nghiệp càng cần biết chính xác môi trường hành chính mà mình đang hoạt động sẽ ổn định như thế nào.

Một tin giả vì thế không chỉ khiến người ta hoang mang, mà còn có thể tạo ra những xáo trộn rất thật trong đời sống. Cán bộ đang yên tâm công tác có thể bị phân tán bởi những câu hỏi về vị trí, chức trách, nơi làm việc. Người dân có thể chần chừ trước một thủ tục vì nghĩ rằng “sắp thay đổi rồi”. Doanh nghiệp có thể trì hoãn một quyết định đầu tư vì lo địa giới hành chính lại biến động. Các cơ quan có thể phải dành thời gian, nhân lực để giải thích, đính chính những điều lẽ ra ngay từ đầu không đáng có.

Đặc biệt, trong quá trình chuyển đổi số, tác hại ấy càng đáng lưu ý. Một nền hành chính số được xây dựng trên những cơ sở dữ liệu có cấu trúc, thống nhất và chính xác. Mỗi địa chỉ, mỗi đơn vị hành chính, mỗi hồ sơ điện tử đều cần một nền tảng pháp lý rõ ràng. Nếu những “địa giới hành chính trên mạng xã hội” được người dân tự mặc nhiên coi là sự thật, nó không chỉ gây nhiễu nhận thức mà còn làm nhiễu môi trường thông tin mà quá trình chuyển đổi số đang cần.

Trước những thông tin chưa được kiểm chứng, điều cần nhất là bình tĩnh. Chính quyền địa phương cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, dễ hiểu; không để khoảng trống thông tin kéo dài rồi để mạng xã hội lấp đầy bằng những phỏng đoán. Khi xuất hiện một thông tin gây hoang mang, cơ quan chức năng cần nhanh chóng xác minh, thông báo rõ đúng - sai, đồng thời chỉ ra nguồn thông tin chính thức để người dân có căn cứ đối chiếu.

Người dân cũng cần hình thành một thói quen rất quan trọng trong thời đại số, đừng lấy tốc độ lan truyền làm thước đo sự thật.

Từ câu chuyện này, cần nhìn rộng hơn vào nhiệm vụ hiện nay. Điều quan trọng nhất không phải là tiếp tục xáo trộn bộ máy, mà là vận hành thật tốt bộ máy đã được tổ chức. Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặt ra ngày càng rõ: bộ máy phải thông suốt hơn, chính quyền phải gần dân hơn, giải quyết công việc nhanh hơn, trách nhiệm phải rõ hơn và người dân phải cảm nhận được sự thay đổi bằng chính những việc rất cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.

Việc phân cấp mạnh hơn cho cơ sở, cùng với tổ chức lại thôn, bản, khu phố, đang mở ra điều kiện để phương thức quản trị thay đổi theo hướng gần dân, sát việc, rõ trách nhiệm. Vấn đề lúc này là làm cho những thay đổi về tổ chức thực sự chuyển hóa thành năng lực quản trị và chất lượng phục vụ.

Bởi vậy, thay vì thấp thỏm trước những “phương án sáp nhập” không có căn cứ, cán bộ và người dân hãy cùng nhìn vào những việc đang ở trước mắt. Làm thế nào để chính quyền hai cấp vận hành ngày càng tốt hơn. Làm thế nào để những “điểm nghẽn” trong thực thi được tháo gỡ. Làm thế nào để công nghệ thực sự phục vụ con người. Làm thế nào để mỗi người dân đến cơ quan công quyền với tâm thế của một người được phục vụ chứ không phải một người đi “xin việc”...

Trước những tin đồn về một cuộc sắp xếp xã, phường trên diện rộng, câu trả lời cần rất rõ ràng, không hoang mang, không suy diễn, không tiếp tay cho thông tin chưa được kiểm chứng.

Hãy để thông tin chính thống lên tiếng. Và khi sự thật đã rõ, điều cần làm không phải là tiếp tục ngóng chờ một cuộc thay đổi chưa có chủ trương, mà là bắt tay làm thật tốt công việc hôm nay. Một nền hành chính hiện đại không được dựng lên bằng những bảng biểu lan truyền trên mạng xã hội. Nó được dựng lên bằng niềm tin, kỷ cương, dữ liệu chính xác, trách nhiệm của người thực thi và chất lượng phục vụ nhân dân.