Giá nhiên liệu cao khiến cử tri Mỹ quay lưng với đảng Cộng hòa

Xăng E10 chiếm hơn 92% lượng tiêu thụ, công suất pha chế đáp ứng nhu cầu

Trung Quốc giảm mạnh xuất khẩu dầu diesel

Mới tháng trước, Tổng thống Donald Trump còn tự hào tuyên bố tại một cuộc vận động tranh cử rằng ngành công nghiệp dầu khí Mỹ đang thu về hàng trăm tỷ USD sau cuộc chiến với Iran. Ông nói: “Chúng ta đang kiếm được một khoản lợi nhuận khổng lồ”, đồng thời khẳng định giá nhiên liệu sẽ giảm.

Tuy nhiên, nhiều cử tri tại các bang nông thôn, những người phụ thuộc vào dầu diesel, xăng và dầu sưởi để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như sưởi ấm nhà cửa, không thể chờ đợi đến khi cam kết giảm giá nhiên liệu của ông Trump trở thành hiện thực.

Trong cuộc bầu cử hôm 3/11, đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát đa số tại cả Thượng viện và Hạ viện, đạt được những chiến thắng áp đảo tại nhiều khu vực vốn là thành trì của đảng Cộng hòa. Hàng chục triệu cử tri đã đưa ra thông điệp phản đối mạnh mẽ đối với Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa.

Theo kết quả thăm dò sau bầu cử do SSRS thực hiện thay mặt liên minh các cơ quan truyền thông Mỹ, gần 90% cử tri xác định chi phí sinh hoạt là yếu tố quan trọng hoặc có ảnh hưởng lớn đến quyết định bỏ phiếu của họ. Nhiều người cho biết tình hình tài chính của gia đình họ hiện nay khó khăn hơn so với hai năm trước.

Theo công ty theo dõi giá nhiên liệu GasBuddy, giá dầu diesel và xăng trong ngày bầu cử đều cao hơn bao giờ hết, vượt mức ghi nhận trong cuộc bầu cử năm 2022. Giá nhiên liệu tăng mạnh do tác động từ cuộc chiến với Iran và cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.

Giá dầu diesel tăng cao có thể đẩy lạm phát đi lên do loại nhiên liệu này được sử dụng rộng rãi trong máy móc nông nghiệp, tàu đánh cá, xe tải và tàu hỏa vận chuyển hàng hóa trên khắp nước Mỹ.

Trong khi đó, dầu sưởi được sử dụng để sưởi ấm nhà cửa tại các bang miền Bắc, trong đó có Maine. Tại bang này, cử tri trong cuộc đua vào Thượng viện đã lựa chọn ứng viên đảng Dân chủ Troy Jackson, người đánh bại Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Susan Collins - chính trị gia đã có gần 30 năm phục vụ tại Thượng viện.

Chi phí dầu diesel tăng vọt là một trong những nguyên nhân thuyết phục nông dân chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ, ông Donn Teske, Chủ tịch Liên đoàn Nông dân Kansas trong 25 năm qua, cho biết.

Theo ông Teske, chi phí nhiên liệu và các yếu tố đầu vào khác như phân bón tăng cao đang khiến nông dân gặp khó khăn trong việc duy trì sinh kế. Ông Teske đã bỏ phiếu cho ứng viên Adam Hamilton, người trở thành thành viên đảng Dân chủ đầu tiên được bầu làm Thượng nghị sĩ tại bang Kansas kể từ năm 1932.

“Giá dầu diesel không chỉ ảnh hưởng đến nhiên liệu sử dụng cho máy gặt đập liên hợp và máy kéo. Nó còn tác động đến những chiếc xe tải chạy trên đường và cả số tiền người tiêu dùng phải trả khi mua xăng, qua đó bào mòn ngân sách gia đình”, ông Teske, 71 tuổi, người có gia đình chăn nuôi gia súc gần thị trấn Wheaton, bang Kansas, cho biết.

“Tất cả nông dân đều có gia đình. Họ cũng phải cố gắng lo đủ thức ăn cho con cái... Tình hình thực sự đã khiến tất cả mọi người cảm thấy thất vọng”.

Gói hỗ trợ của ông Trump bị đánh giá là chưa đủ

Tháng trước, Tổng thống Trump công bố chương trình hỗ trợ tài chính trị giá 8 tỷ USD dành cho nông dân nhằm bù đắp chi phí dầu diesel tăng cao trong vụ thu hoạch mùa thu.

Tuy nhiên, một quan chức chính quyền Trump cho biết vào cuối tháng trước rằng khoản hỗ trợ này sẽ chỉ được giải ngân sau cuộc bầu cử. Đến ngày thứ Tư (4/11), nhiều nông dân cho biết họ vẫn chưa rõ liệu khoản hỗ trợ có đủ để bù đắp toàn bộ phần chi phí gia tăng hay không.

“Đó chỉ là giải pháp tình thế”, ông Teske nhận xét.

Trong khi ông Trump dường như bất lực trong việc kéo giảm đáng kể giá nhiên liệu trước thềm bầu cử, thì đảng Dân chủ cũng không đưa ra được những giải pháp riêng nhằm nhanh chóng hạ nhiệt giá nhiên liệu.

Các ứng viên đảng Dân chủ, trong đó có ông Jackson tại bang Maine, đã chỉ trích việc đảng Cộng hòa ủng hộ cuộc chiến với Iran. Về phần mình, bà Collins cho biết đã nhiều lần bỏ phiếu nhằm chấm dứt cuộc chiến, sau khi ban đầu ủng hộ chiến dịch này.

Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 4/11, Tổng thống Trump thừa nhận cuộc chiến với Iran là một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử.

“Tôi nghĩ điều đó phần lớn là đúng, bởi cuộc chiến đã khiến giá xăng tăng nhẹ trong ngắn hạn”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng cuộc chiến là cần thiết để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Khó tránh được gánh nặng chi phí

Ông Dan Atkisson, người trồng cao lương lấy hạt gần thị trấn Stockton, bang Kansas, cho biết đã bỏ phiếu cho Thượng nghị sĩ đương nhiệm Roger Marshall thuộc đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, ông thừa nhận không thể tránh khỏi tác động từ giá dầu diesel tăng cao.

“Xét cho cùng, bạn vẫn phải sử dụng dầu diesel để gieo trồng, thu hoạch, phun thuốc và vận chuyển nông sản đi tiêu thụ. Bạn không có lựa chọn nào khác”, ông Atkisson, 41 tuổi, cho biết.

Trong khi đó, ông Jamie Ager, ứng viên đảng Dân chủ vừa giành chiến thắng tại khu vực bầu cử quốc hội số 11 của bang North Carolina, đánh bại đối thủ thuộc đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử hôm 3/11, nói với Reuters rằng ông đã nghe nhiều nông dân và cư dân khu vực nông thôn đề cập đến giá nhiên liệu cao như một trong những lý do chính khiến họ quan tâm đến chiến dịch tranh cử của ông.

“Rõ ràng, chi phí nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel, đã tăng rất cao. Cuộc khủng hoảng giá phân bón vào mùa xuân năm nay, thời điểm người dân bắt đầu xuống giống trên diện rộng, cũng là một vấn đề lớn”, ông Ager nói, đề cập đến tình trạng giá phân bón tăng vọt do nguồn khí tự nhiên - nguyên liệu đầu vào trong sản xuất phân bón - bị đẩy giá lên bởi các cuộc chiến.

“Bối cảnh kinh tế đã khiến rất nhiều nông dân phải đối mặt với một giai đoạn vô cùng khó khăn”.