Động đất kinh hoàng ở Venezuela có ảnh hưởng đến giá nhiên liệu?

Trận động đất kinh hoàng ở Venezuela đã gây lo ngại về nguồn cung dầu toàn cầu. (Ảnh: AFP)

Hai trận động đất mạnh liên tiếp xảy ra ở miền bắc Venezuela hôm 24/6 đã gây ra một thảm họa nhân đạo, với số người chết lên tới hơn 235 người và con số này vẫn đang tiếp tục tăng lên.

Quyền Tổng thống Delcy Rodríguez tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc khi sự chú ý chuyển sang các nỗ lực cứu hộ.

Nhưng cách đó khoảng 15.000 km, nhiều người đang đặt ra một câu hỏi quan trọng: liệu thảm họa này có thể ảnh hưởng đến một trong những quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất thế giới và, rộng hơn, các quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu thô nhập khẩu như Ấn Độ hay không?

Nguồn dầu của Venezuela có bị ảnh hưởng bởi trận động đất?

Trận động đất xảy ra ở Venezuela vừa qua là một sự kiện bất thường. Miền Bắc Venezuela đã trải qua điều mà các nhà địa chấn học mô tả là một trận động đất "kép" - hai trận động đất lớn xảy ra liên tiếp trong thời gian ngắn.

Một dư chấn mạnh 7,2 độ Richter đã được tiếp nối chỉ 39 giây sau đó bởi một trận động đất chính nông mạnh 7,5 độ Richter. Tâm chấn nằm gần Morón và San Felipe, gây ra rung lắc mạnh trên mặt đất ở một số khu vực đông dân cư, bao gồm cả Thủ đô, Miranda và bang ven biển La Guaira.

Tác động đến con người thật khủng khiếp. Nhiều tòa nhà sụp đổ ở nhiều thành phố, các đội cứu hộ vẫn đang tiếp tục tìm kiếm trong đống đổ nát và chính quyền đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc khi số người thương vong tiếp tục tăng.

Mặt khác, các nhà đầu tư và nhà kinh doanh năng lượng ngay lập tức bắt đầu xem xét liệu một trong những quốc gia nắm giữ trữ lượng dầu thô đã được chứng minh lớn nhất thế giới có bị thiệt hại đủ để làm gián đoạn xuất khẩu hay không.

Những lo ngại như vậy không phải là chưa từng có tiền lệ. Trong lịch sử, các thảm họa thiên nhiên lớn đã làm gián đoạn các cơ sở sản xuất, gây hư hại các cảng xuất khẩu, làm gián đoạn hoạt động đường ống dẫn và làm giảm sản lượng lọc dầu ở một số quốc gia sản xuất năng lượng.

Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào trong hoạt động sản xuất của một nhà sản xuất lớn đều có thể làm thắt chặt nguồn cung dầu thô toàn cầu và ảnh hưởng đến giá dầu chuẩn.

Nhưng trong trường hợp của Venezuela, ngành công nghiệp dầu khí của nước này trải rộng khắp các vùng miền khác nhau chứ không tập trung gần các trung tâm đô thị bị ảnh hưởng.

Phần lớn sản lượng dầu thô của Venezuela đến từ Vành đai dầu nặng Orinoco, nằm ở phía nam và đông xa khu vực động đất. Vùng rộng lớn này chiếm phần lớn sản lượng dầu hiện tại của đất nước, đạt gần 1,2 triệu thùng mỗi ngày.

Do các mỏ khai thác dầu khí Orinoco nằm cách xa các khu vực chịu ảnh hưởng mạnh nhất của động đất, nên năng lực sản xuất thượng nguồn của quốc gia hầu như không bị ảnh hưởng.

Tương tự, cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu thô chính của Venezuela lại nằm cách xa các khu vực bị thiệt hại nặng nề nhất về mặt địa lý. Các cơ sở xuất khẩu lớn, bao gồm cả Cảng Jose nằm dọc theo bờ biển phía đông bắc, cách hệ thống đứt gãy phía tây gây ra động đất hàng trăm km.

Theo công ty dầu khí nhà nước PDVSA, hoạt động bốc dỡ hàng lên tàu và xuất khẩu dầu thô vẫn tiếp tục diễn ra bất chấp thảm họa.

Sự phân biệt này rất quan trọng vì các mỏ dầu và các cảng xuất khẩu là xương sống của ngành công nghiệp dầu mỏ Venezuela. Nếu một trong hai bị thiệt hại đáng kể về cấu trúc, hậu quả đối với thị trường dầu mỏ quốc tế có thể nghiêm trọng hơn nhiều.

Thay vào đó, các đánh giá hiện có cho thấy rằng mặc dù đã xảy ra những gián đoạn công nghiệp cục bộ, năng lực xuất khẩu chính của đất nước vẫn hoạt động bình thường.

Những lĩnh vực nào trong ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela bị ảnh hưởng?

Tác động rõ rệt nhất là đối với các hoạt động lọc dầu và hóa dầu nằm gần khu vực bị ảnh hưởng. Trong số các cơ sở bị gián đoạn có nhà máy lọc dầu El Palito, với công suất chế biến khoảng 146.000 thùng mỗi ngày.

Thay vì bị hư hỏng cấu trúc nghiêm trọng, nhà máy lọc dầu chỉ gặp sự cố mất điện toàn bộ sau trận động đất. Việc mất điện đã buộc các nhà điều hành phải ngừng hoạt động một số đơn vị xử lý, bao gồm cả thiết bị cracking xúc tác lỏng.

Các báo cáo cũng chỉ ra thiệt hại hạn chế đối với một số bể chứa gần đó, khiến các kỹ sư phải tiến hành kiểm tra toàn diện trước khi khôi phục hoạt động bình thường.

Khu phức hợp hóa dầu Morón gần đó cũng gặp phải những sự cố gián đoạn hoạt động tương tự.

Các đợt ngừng hoạt động này chủ yếu mang tính phòng ngừa hoặc liên quan đến nguồn điện chứ không phải do sự cố sập cấu trúc thiết bị nhà máy lọc dầu. Các đội kỹ thuật đã bắt đầu khởi động lại các tổ máy bị ảnh hưởng khi nguồn điện được khôi phục dần trên toàn khu vực.

Việc đảm bảo nguồn điện vẫn là một trong những mối quan ngại chính. Mặc dù các giếng dầu không bị hư hại nghiêm trọng, nhưng việc duy trì sản xuất đòi hỏi nguồn điện ổn định cho hoạt động bơm, hệ thống xử lý và cơ sở hạ tầng liên quan.

Tình trạng thiếu điện kéo dài do đó tạo ra sự không chắc chắn về việc liệu Venezuela có thể duy trì sản lượng ở mức trước động đất, khoảng 1,2 triệu thùng mỗi ngày, nếu việc khôi phục điện kéo dài hơn dự kiến ​​hay không.

Các nhà chức trách và các công ty dầu khí đang tiếp tục kiểm tra trên khắp các mỏ sản xuất, đường ống dẫn, kho chứa và cơ sở hạ tầng xuất khẩu để xác định xem có vấn đề nào khác phát sinh hay không.

Vấn đề hậu cần có thể trở thành thách thức lớn hơn hiện nay?

Đối với người mua dầu thô toàn cầu - bao gồm cả Ấn Độ - vấn đề cấp bách hơn có lẽ không phải là liệu Venezuela có thể khai thác dầu hay không, mà là nước này có thể vận chuyển các lô hàng qua hệ thống xuất khẩu của mình nhanh đến mức nào.

Các trận động đất đã gây ra một số trở ngại về hậu cần, mặc dù không làm gián đoạn xuất khẩu nhưng có khả năng làm chậm quá trình này. Một trong những thách thức đáng kể nhất không bắt nguồn từ các mỏ dầu hay cảng biển mà từ Caracas.

Phần lớn hoạt động quản lý xuất khẩu của Venezuela vẫn tập trung tại thủ đô. Các thủ tục chứng từ vận chuyển, phê duyệt hải quan, bản kê khai xuất khẩu và phân bổ dầu thô do PDVSA xử lý đều phụ thuộc vào các hệ thống hành chính đặt tại đó.

Trận động đất đã gây thiệt hại nặng nề trên nhiều khu vực của Caracas, bao gồm Altamira và Los Palos Grandes. Quan trọng hơn đối với các nhà xuất khẩu, mạng lưới điện và viễn thông bị gián đoạn trên diện rộng.

Kết nối Internet vẫn không ổn định ở nhiều khu vực, trong khi liên lạc di động tiếp tục bị gián đoạn. Những điều kiện này đã làm chậm đáng kể quá trình xử lý hành chính.

Do đó, các tàu chở dầu đang chờ tại các cảng xuất khẩu ngày càng gặp phải tình trạng chậm trễ liên quan đến thủ tục giấy tờ hơn là các sự cố về máy móc hoặc sản xuất.

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến xuất khẩu là các cuộc kiểm tra kỹ thuật bắt buộc. Mặc dù các cảng xuất khẩu chính - bao gồm Jose, Puerto La Cruz, Amuay và Cardón - vẫn hoạt động, nhưng các nhà chức trách đã thực hiện thêm các quy trình an toàn trước khi cho phép hoạt động bốc xếp bình thường được nối lại.

Sau một trận động đất có cường độ như vậy, các kỹ sư kết cấu và đội kiểm tra hàng hải cần phải kiểm tra các đường ống ngầm, móng cầu cảng, thiết bị bốc dỡ và các cơ sở lưu trữ ven biển để đảm bảo không có hư hại tiềm ẩn nào dưới mực nước.

Việc kiểm tra như vậy là thông lệ tiêu chuẩn sau các trận động đất lớn và nhằm mục đích ngăn ngừa tai nạn hoặc sự cố môi trường trong quá trình bốc xếp hàng hóa.

Cho đến khi các kỹ sư hoàn thành việc đánh giá tính toàn vẹn của cơ sở hạ tầng ven biển lân cận, các nhà chức trách dự kiến ​​sẽ duy trì tốc độ bốc dỡ hàng hóa được kiểm soát thay vì ngay lập tức đưa các nhà ga trở lại công suất hoạt động tối đa.

Những biện pháp phòng ngừa này chắc chắn sẽ làm chậm tiến độ xuất khẩu ngay cả khi các cơ sở về cơ bản vẫn hoạt động bình thường.

Trong khi đó, các công ty vận tải biển có tàu neo đậu bên ngoài các cảng của Venezuela trong khi chờ thông quan có thể phải chịu phí lưu tàu - khoản phí phạt phải trả khi tàu vượt quá thời gian xếp dỡ hàng hóa được phân bổ.

Mặc dù Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã nhanh chóng ban hành lệnh miễn trừ tạm thời cho đến ngày 23/10 để tạo điều kiện thuận lợi cho các nỗ lực cứu trợ động đất và giảm bớt các hạn chế về hậu cần, các công ty bảo hiểm vẫn tiếp tục đánh giá các rủi ro bổ sung liên quan đến việc đưa tàu thuyền vào các khu vực bị ảnh hưởng.

Do đó, chủ tàu và người thuê tàu có thể phải đối mặt với việc tăng phí bảo hiểm ngắn hạn đối với các rủi ro liên quan đến thân tàu, máy móc và hàng hải.

Venezuela và “canh bạc dầu khí” mới

Venezuela cố gắng thuyết phục Big Oil quay trở lại

Trung Quốc xây “pháo đài năng lượng” trước áp lực từ Mỹ

Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ Venezuela khắc phục hậu quả thiên tai