Đề xuất cơ chế tài chính đặc thù cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam

23:07 | 04/08/2026

12 lượt xem

(PetroTimes) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định cơ chế hoạt động và cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), với nhiều chính sách mới nhằm tháo gỡ vướng mắc, tăng quyền chủ động và khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp.

Đề xuất cơ chế tài chính đặc thù cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam

Đề xuất cơ chế đặc thù đối với Dự án Tổ hợp công nghiệp đường sắt.

Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, đồng thời tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước. Dự thảo cũng hướng tới tăng cường phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, bảo đảm công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất cơ chế đặc thù đối với Dự án Tổ hợp công nghiệp đường sắt. Theo đó, trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, VNR được phép tham vấn các nhà thầu, tổ chức trong và ngoài nước về công nghệ, mức giá tham chiếu và các rủi ro của dự án, nhưng phải bảo đảm minh bạch và không tạo lợi thế cho bất kỳ nhà cung cấp nào.

Dự thảo cũng cho phép VNR quyết định sử dụng nhà thầu nước ngoài đối với các hoạt động tư vấn và triển khai trước dự án. Đồng thời, doanh nghiệp không phải áp dụng quy định về bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu đối với một số nhà thầu tư vấn khi thực hiện chỉ định thầu các gói EPC, EC, EP hoặc chìa khóa trao tay, song vẫn phải tuân thủ các quy định khác của pháp luật về đấu thầu.

Đối với hoạt động sản xuất công nghiệp đường sắt, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng đối với VNR để cung cấp dịch vụ và hàng hóa công nghiệp đường sắt từ Tổ hợp công nghiệp đường sắt. VNR cũng được giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng các doanh nghiệp do mình sở hữu 100% vốn điều lệ thực hiện toàn bộ hoặc một phần các dịch vụ này theo quy định.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế đặc thù trong quản lý, bảo trì, sửa chữa và nâng cấp kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia. Theo đó, VNR được giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng các đơn vị trực thuộc và công ty con thực hiện sửa chữa, cải tạo, nâng cấp hạ tầng bằng nguồn vốn của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, trong trường hợp phát sinh tình huống khẩn cấp hoặc sửa chữa đột xuất để bảo đảm an toàn, thông suốt hoạt động chạy tàu, VNR được phép tạm ứng kinh phí từ nguồn thu khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt hoặc từ nguồn vốn của doanh nghiệp để xử lý ngay, sau đó thực hiện các thủ tục báo cáo và hoàn trả từ ngân sách theo quy định.

Liên quan đến khai thác quỹ đất nhà ga, dự thảo cho phép VNR thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình thương mại, dịch vụ và văn phòng trong phạm vi ga đường sắt và khu đất gắn với ga thông qua hình thức lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ khai thác hiệu quả hơn nguồn lực từ tài sản hạ tầng đường sắt.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đề xuất bổ sung các dự án đầu tư sản xuất, lắp ráp và mua sắm đầu máy, toa xe, phương tiện chuyên dùng, thiết bị bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt cùng các linh kiện, tổng thành phục vụ ngành đường sắt vào danh mục được vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước theo Nghị định số 78/2023/NĐ-CP.

Theo Bộ Tài chính, các cơ chế đặc thù được đề xuất sẽ tạo điều kiện để VNR chủ động hơn trong đầu tư, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp đường sắt, nâng cao năng lực sản xuất trong nước và từng bước hiện đại hóa ngành đường sắt Việt Nam.