Vì sao lực lượng Houthi vẫn đứng ngoài xung đột ở Trung Đông?

Khác với Hezbollah ở Lebanon hay các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq, Houthi chưa đưa ra tuyên bố chính thức tham gia xung đột. (Ảnh: RT)

Houthi là ai?

Houthi là một phong trào quân sự, chính trị và tôn giáo do gia đình Houthi lãnh đạo, hoạt động chủ yếu ở miền bắc Yemen và theo nhánh Zaydi của Hồi giáo Shiite.

Phong trào này từng nhiều lần tiến hành xung đột du kích với quân đội Yemen, và mở rộng ảnh hưởng sau các cuộc biểu tình “Mùa xuân Ả Rập” năm 2011. Năm 2014, họ chiếm thủ đô Sanaa. Năm sau đó, Ả Rập Xê-út dẫn đầu một liên minh Arab can thiệp quân sự nhằm đánh bật lực lượng này.

Houthi đã chứng tỏ khả năng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, từng nhắm vào các cơ sở dầu khí và hạ tầng quan trọng ở Ả Rập Xê-út và United Arab Emirates.

Sau nhiều năm chiến sự gây ra một trong những khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất thế giới, United Nations đã làm trung gian cho thỏa thuận đình chiến năm 2022, và đến nay cơ bản vẫn được duy trì.

Các cuộc tấn công ở Biển Đỏ

Sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 do Hamas tiến hành nhằm vào Israel, dẫn tới chiến dịch quân sự lớn của Israel ở Gaza Strip, lực lượng Houthi bắt đầu tấn công tàu thương mại quốc tế ở Biển Đỏ, nói rằng nhằm ủng hộ người Palestine.

Họ cũng phóng drone và tên lửa vào Israel, và Israel đáp trả bằng các cuộc không kích vào mục tiêu Houthi. Mỹ cũng tiến hành các cuộc tấn công tương tự.

Các cuộc tấn công của Houthi chấm dứt sau khi Israel và Hamas đạt thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vào tháng 10/2025.

Vì sao họ chưa tham chiến?

Ngày 5/3, thủ lĩnh Houthi Abdul Malik al-Houthi tuyên bố lực lượng của ông sẵn sàng bất cứ lúc nào nếu tình hình leo thang.

Tuy vậy, khác với Hezbollah ở Lebanon hay các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq, Houthi chưa đưa ra tuyên bố chính thức tham gia xung đột.

Một lý do là giáo lý tôn giáo của Houthi không ràng buộc với Lãnh tụ tối cao Iran như Hezbollah hoặc các nhóm Iraq. Dù Iran coi Houthi là một phần của “Trục kháng chiến”, nhiều chuyên gia về Yemen cho rằng phong trào này chủ yếu theo đuổi lợi ích trong nước, dù có quan hệ chính trị gần gũi với Iran và Hezbollah.

Mỹ cho rằng Iran đã cung cấp vũ khí, tài trợ và huấn luyện cho Houthi với sự hỗ trợ của Hezbollah. Houthi phủ nhận việc là lực lượng ủy nhiệm của Iran và nói rằng họ tự phát triển vũ khí của mình.

Houthi có thể làm gì tiếp theo?

Các nhà quan sát có nhiều ý kiến khác nhau.

Một số nhà ngoại giao và chuyên gia cho rằng Houthi có thể đã tiến hành các cuộc tấn công riêng lẻ vào mục tiêu ở các nước láng giềng, nhưng chưa được xác nhận.

Một số khác cho rằng họ đang chờ thời điểm thích hợp, có thể phối hợp với Iran để gây sức ép tối đa.

Nếu eo biển Hormuz bị đóng với xuất khẩu dầu khí của các nước Arab vùng Vịnh và tuyến vận chuyển phụ thuộc nhiều hơn vào Biển Đỏ, đó có thể là cơ hội để Houthi hành động.

Tuy nhiên, trước áp lực kinh tế trong nước và nguy cơ phải đối mặt với các cuộc tấn công mạnh từ Mỹ, Israel và thậm chí cả Ả Rập Xê-út, một số chuyên gia cho rằng Houthi cũng có thể quyết định đứng ngoài cuộc chiến.

Mối đe dọa gia tăng đối với tuyến vận chuyển dầu quan trọng

Houthi đe doạ nhắm vào các tàu Anh ở Biển Đỏ

Tàu chở dầu từ Nga tới Ấn Độ bị tấn công ở Biển Đỏ

Tàu chở dầu Hy Lạp bị Houthi tấn công đang rò rỉ dầu