Thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran: Ở khắp nơi, mọi người đều cảm thấy nhẹ nhõm!

Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran khiến giá dầu giảm. (Ảnh: AFP)

Cuối cùng, một thỏa thuận đã được công bố giữa Hoa Kỳ và Iran nhằm chấm dứt chiến tranh ở vùng Vịnh và Trung Đông. Thủ tướng Pakistan, một bên trung gian quan trọng trong cuộc xung đột, đã đưa ra thông báo này. Thỏa thuận này sẽ được ký kết chính thức vào thứ Sáu, ngày 19/6, tại Geneva. Nó quy định việc ngừng hoàn toàn các hành động thù địch trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon, và mở các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình cuối cùng trong vòng 60 ngày.

Đây vừa là kết thúc, vừa là khởi đầu. Kết thúc một cuộc chiến tranh do cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào Iran ngày 28/2 gây ra, cùng với chiến dịch ném bom quy mô lớn mà Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào các lợi ích của Israel và Mỹ tại nhiều quốc gia trong khu vực. Và đây cũng là khởi đầu của các cuộc đàm phán hứa hẹn sẽ khó khăn.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Iran, các cuộc đàm phán này sẽ tập trung vào bốn vấn đề chính: dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran, vấn đề hạt nhân, tái thiết và phát triển kinh tế của Iran, và thiết lập một cơ chế giám sát việc thực hiện các cam kết đã đưa ra. Tất cả những điều này đều tiềm ẩn những trở ngại và nguy cơ tái bùng phát xung đột.

Chủ nghĩa khải hoàn

Trong khi đó, mỗi bên đều tuyên bố mình giành chiến thắng. Vấn đề mấu chốt là mỗi bên đều có thể giành chiến thắng trong vụ việc này. Bộ Tổng tham mưu Iran tuyên bố trong một thông cáo phát sóng trên truyền hình nhà nước rằng "Iran đã áp đặt ý chí sắt đá và thiêng liêng của mình lên kẻ thù Mỹ và Israel".

Ông Donald Trump cũng ăn mừng một thông báo đầy thắng lợi, khi chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông đã làm mọi thứ có thể để giải quyết tình hình càng nhanh càng tốt. Trong một bài đăng trên tài khoản mạng xã hội cá nhân, ông viết rằng ông "hoàn toàn cho phép mở lại eo biển Hormuz mà không thu phí quá cảnh và đồng thời, dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ".

Chiến thắng của ông càng lớn hơn khi thỏa thuận này được đưa ra đúng vào ngày sinh nhật thứ 80 của ông, ngay trước sự kiện võ thuật tổng hợp hoành tráng tại Nhà Trắng để kỷ niệm dịp này, và ngay trước hội nghị thượng đỉnh G7 bắt đầu tối nay tại Évian, Pháp, nơi việc thực hiện mở lại eo biển Hormuz sẽ được thảo luận.

Vấn đề then chốt là các biện pháp trừng phạt

Hầu như ở khắp mọi nơi khác, mọi người đều cảm thấy nhẹ nhõm. Bốn nước châu Âu (E4) - Pháp, Đức, Anh và Ý - đã bày tỏ sẵn sàng dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran nếu nước này cam kết không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân và nếu Iran thực hiện các bước rõ ràng và có thể kiểm chứng được theo hướng đó. Việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt là vấn đề then chốt.

Theo các báo cáo chưa được xác nhận từ một hãng thông tấn Iran, thỏa thuận bao gồm việc giải phóng 24 tỷ đô la Mỹ tiền bị đóng băng của Iran, trong đó 12 tỷ đô la Mỹ sẽ được giải phóng ngay lập tức sau khi ký kết. Thị trường tài chính cũng phản ánh sự khởi sắc, với giá dầu giảm gần 5% và thị trường chứng khoán mở cửa tăng mạnh trên toàn thế giới.

Thành công về mặt chiến thuật, thất bại về mặt chiến lược

Có một quốc gia không hề chiến thắng, đó là Israel. Tổng thống Donald Trump rõ ràng đã gây sức ép lên Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Ông thậm chí còn bày tỏ sự thất vọng sau các cuộc tấn công vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, những cuộc tấn công suýt nữa đã làm đổ vỡ mọi thứ vào Chủ nhật. Điều này vẫn phủ bóng đen lên việc ký kết và các cuộc đàm phán sắp tới

Đối với Nhà nước Do Thái, thành công về mặt chiến thuật ngày 28/2 và cuộc tấn công giết chết lãnh đạo tối cao Irab đã biến thành một thất bại chiến lược. Iran vẫn còn chính quyền, và thậm chí các nhà lãnh đạo mới đã nổi lên.

Eo biển Hormuz vắng bóng tàu thuyền khi Iran và Mỹ tranh giành quyền kiểm soát

Iran và Mỹ đạt thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn