Mỹ tìm cách phá trục dầu mỏ Venezuela - Cuba

20:45 | 18/12/2025

422 lượt xem

(PetroTimes) - Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng vấn đề cốt lõi là việc “theo dõi dòng tiền”. Bên cạnh sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Caribe vốn bị nhìn nhận như một hình thức “ngoại giao pháo hạm” nhằm đối phó Tổng thống Nicolás Maduro, thì một hướng tiếp cận khác được cho là làm suy yếu Cuba về mặt kinh tế.

Mỹ tìm cách phá trục dầu mỏ Venezuela - Cuba

Tàu chở dầu Skipper trước khi bị Mỹ bắt. (Ảnh: AFP)

Từng có thời điểm chính quyền Venezuela đối mặt với nguy cơ mất ổn định nghiêm trọng, song quá trình này sau đó chững lại nhờ sự hỗ trợ từ Cuba. Theo các phóng viên Michael Crowley và Edward Wong của The New York Times, kết quả này khiến ông Trump trong nhiệm kỳ đầu, các cố vấn của ông và Thượng nghị sĩ khi đó là ông Marco Rubio - người ủng hộ quan điểm thay đổi chính quyền tại Venezuela - tỏ ra không hài lòng.

Ông Juan S. Gonzalez, cựu trợ lý cấp cao của Nhà Trắng phụ trách khu vực Tây Bán Cầu dưới thời Tổng thống Joe Biden, cho biết: “Cách tiếp cận của họ là cắt giảm mọi hỗ trợ dành cho Cuba. Theo lập luận đó, nếu Venezuela suy yếu thì Cuba cũng sẽ chịu ảnh hưởng tương tự”.

Trong một bài viết khác, các phóng viên Anatoly Kurmanaev, Nicholas Nehamas và Farnaz Fassihi của NYT cho biết tàu chở dầu Skipper bị thu giữ khi đang vận chuyển dầu thô theo hợp đồng của Cubametales - công ty thương mại dầu khí quốc doanh của Cuba - và được xem là một mắt xích trong cơ chế trao đổi dầu mỏ giữa Venezuela và Cuba.

Dẫn dữ liệu nội bộ của PDVSA, tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela, các phóng viên cho biết điểm đến dự kiến của tàu Skipper được ghi nhận là cảng Matanzas của Cuba.

Theo các nguồn này, hai ngày sau khi rời cảng, dữ liệu từ công ty theo dõi vận tải biển Kpler cho thấy tàu Skipper đã chuyển khoảng 50.000 thùng dầu sang một tàu khác mang tên Neptune 6. Tàu Neptune 6 sau đó di chuyển về phía bắc, hướng tới Cuba. Một quan chức Mỹ được báo cáo về vụ việc cho biết sau khi hoàn tất chuyển tải, tàu Skipper đổi hướng sang phía đông, tiến về châu Á, trong khi phần lớn lượng dầu vẫn còn trên tàu.

Trong nhiều thập kỷ, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và người tiền nhiệm Hugo Chávez đã cung cấp dầu cho Cuba với mức giá ưu đãi, giúp Cuba tiếp cận nguồn năng lượng quan trọng với chi phí thấp.

Đổi lại, Chính phủ Cuba đã cử hàng chục nghìn bác sĩ, huấn luyện viên thể thao và ngày càng nhiều chuyên gia an ninh sang làm việc tại Venezuela. Sự hợp tác này được cho là có vai trò đáng kể khi ông Maduro ngày càng dựa vào lực lượng vệ sĩ và sĩ quan phản gián Cuba trong bối cảnh Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực Caribe.

Tuy nhiên, theo các tài liệu của PDVSA và dữ liệu theo dõi tàu chở dầu, trong những năm gần đây chỉ một phần nhỏ lượng dầu mà Venezuela phân bổ cho Cuba thực sự được vận chuyển đến quốc gia này. Phần lớn số dầu còn lại được bán cho Trung Quốc, và nguồn thu từ đó trở thành nguồn ngoại tệ quan trọng đối với Chính phủ Cuba, theo các nguồn tin thân cận với chính quyền Venezuela.

Các nguồn này cũng cho biết doanh nhân người Panama Ramón Carretero giữ vai trò quan trọng trong hoạt động trung chuyển dầu mỏ giữa Venezuela và Cuba.

Người điều phối trực tiếp hoạt động vận chuyển dầu giữa Cuba và Venezuela được cho là doanh nhân người Panama Ramón Carretero. Theo dữ liệu của PDVSA và các nguồn tin thân cận với Chính phủ Venezuela, trong những năm gần đây ông Carretero đã trở thành một trong các nhà buôn dầu quy mô lớn của Venezuela.

Thứ Năm tuần trước, Bộ Tài chính Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với ông Carretero, với cáo buộc ông “tạo điều kiện cho việc vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ thay mặt cho Chính phủ Venezuela”. Thông qua đại diện pháp lý, ông Carretero không đưa ra bình luận về quyết định này và cũng không trả lời các câu hỏi liên quan.

Vai trò của ông Carretero với tư cách là trung gian kinh tế giữa Cuba và Venezuela trước đó từng được trang báo điều tra Armando.info của Venezuela đề cập.

Tàu Skipper cũng từng liên quan đến đội tàu vận chuyển dầu của Iran. Trước khi tham gia vận chuyển dầu Venezuela, tàu này đã hoạt động trong khoảng bốn năm trong một đội tàu được sử dụng để chuyên chở dầu thô của Iran sang Syria và Trung Quốc, theo dữ liệu của công ty theo dõi vận tải biển Kpler và thông tin từ một quan chức cấp cao của Bộ Dầu mỏ Iran, với điều kiện không nêu danh tính.

Theo đánh giá của một số nguồn, các động thái gần đây có thể cho thấy chính quyền Trump đang triển khai những bước đầu nhằm làm gián đoạn dòng vận chuyển dầu thô từ Venezuela sang Cuba và sau đó tới Trung Quốc. Những biện pháp này được cho là có khả năng tạo ra tác động lan tỏa đối với khu vực, ảnh hưởng đến tình hình kinh tế của Cuba và Venezuela, cũng như vị thế của Tổng thống Nicolás Maduro.

Cho đến nay, Trung Quốc chưa có phản ứng đáng chú ý trước việc tàu Skipper bị thu giữ và những gián đoạn liên quan đến dòng chảy dầu thô sang châu Á. Điều này làm dấy lên các suy đoán về khả năng tồn tại những giao dịch ngầm, hay hiểu biết nhất định giữa các bên liên quan, trong bối cảnh các diễn biến này có thể ảnh hưởng đến quan hệ và các cuộc tiếp xúc song phương trong thời gian tới.