Mỹ siết trừng phạt Iran: Thị trường dầu mỏ sẽ biến động thế nào?

(Ảnh minh họa)

Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế được mô tả trong thông cáo báo chí của Nhà Trắng là một “chiến dịch chưa từng có nhằm cắt đứt mọi huyết mạch kinh tế còn lại đang duy trì nền Cộng hòa Hồi giáo Iran”. "Nước Mỹ đang bước vào giai đoạn cuối cùng với cuộc tấn công tài chính lớn nhất từ ​​trước đến nay nhằm vào một đối thủ", thông cáo báo chí cho biết thêm.

Seyed Abbas Araghchi, Ngoại trưởng Cộng hòa Hồi giáo Iran, đã nêu rõ trong một tuyên bố đăng trên trang X của mình rằng các biện pháp mới nhất của Mỹ "chắc chắn sẽ thất bại".

Rystad nhấn mạnh rằng các biện pháp mới nhất của chính quyền Mỹ chống lại Iran diễn ra khi bản ghi nhớ 60 ngày hết hạn vào ngày 16/8 “mà không có thỏa thuận hoặc các cuộc đàm phán tiếp theo nào được lên kế hoạch giữa hai bên, và khi lệnh phong tỏa hải quân hiện tại cùng các mối đe dọa từ cả hai phía về việc leo thang tấn công hơn nữa ngày càng trở nên nghiêm trọng”.

Trong bản cập nhật của mình, Rystad tiết lộ rằng, “khi cơ hội đạt được bước đột phá ngoại giao ngày càng trở nên xa vời”, công ty đã thay đổi cách nhìn nhận về triển vọng của cuộc xung đột. Theo bản cập nhật, Rystad hiện cho rằng một tình trạng bế tắc kéo dài là con đường khả dĩ nhất trong những tháng tới, “với lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz duy trì ở mức thấp hiện tại trước khi bắt đầu phục hồi dần dần”.

“Điểm xuất phát trong kịch bản cơ sở mới nhất của chúng tôi gần với môi trường hoạt động hiện tại, nơi lưu lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz ổn định ở mức khoảng ba triệu thùng mỗi ngày (bpd), thấp hơn đáng kể so với mức trước xung đột, trong khi các nhà sản xuất tăng cường sử dụng các tuyến đường xuất khẩu thay thế”, Rystad lưu ý.

Jorge Leon, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Trưởng bộ phận Phân tích Địa chính trị tại Rystad Energy, đã chỉ ra trong bản cập nhật rằng “Mỹ đã gọi đây là ‘ngày D kinh tế’”, nhưng cho biết “các biện pháp trước mắt có vẻ ít quyết liệt hơn so với lời lẽ tuyên truyền”.

Ông Leon nhấn mạnh: “Câu hỏi thực sự hiện nay là Washington sẵn sàng thực thi các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các đối tác thương mại còn lại của Iran mạnh mẽ đến mức nào”. Ông Leon cũng cho rằng Trung Quốc là "chìa khóa". Ông nói: “Xuất khẩu dầu thô của Iran đã giảm mạnh do lệnh phong tỏa, và Bắc Kinh về cơ bản là người mua quan trọng duy nhất còn lại”. Ông nói thêm: “Trừ khi Trung Quốc giảm đáng kể lượng mua, tác động bổ sung đối với doanh thu dầu mỏ của Iran có thể sẽ tương đối hạn chế”.

Chuyên gia này cho biết Washington đang cố gắng biến cuộc phong tỏa quân sự thành một cuộc phong tỏa kinh tế rộng lớn hơn nhiều. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng, “sau nhiều thập kỷ bị trừng phạt, Iran đã phát triển một nền kinh tế sinh tồn vô cùng kiên cường”. Ông cảnh báo: "Việc kinh tế khó khăn hơn không nhất thiết dẫn đến sự đầu hàng về chính trị".

Đại diện của Rystad tiếp tục cảnh báo rằng rủi ro lớn nhất đối với thị trường dầu mỏ có thể không phải là chính các lệnh trừng phạt, mà là phản ứng của Iran đối với chúng. Ông nói: “Tehran đã đe dọa sẽ coi các quốc gia ủng hộ chiến dịch của Mỹ là những bên tham chiến và một lần nữa nêu lên khả năng ngăn chặn việc vận chuyển dầu ra khỏi vịnh Ba Tư”. “Điều này tạo ra sự bất đối xứng quan trọng cho thị trường dầu mỏ: có thể sẽ còn tương đối ít dầu của Iran cần loại bỏ bằng các lệnh trừng phạt, nhưng Iran vẫn có khả năng đáng kể để làm gián đoạn xuất khẩu của tất cả các nước khác”, ông nói thêm.

“Phản ứng tương đối im ắng của giá dầu cho đến nay cho thấy thị trường đang đưa ra cùng một sự phân biệt. Điều quan trọng bây giờ không phải là tuyên bố đó mà là liệu Trung Quốc có tuân thủ và liệu Iran có trả đũa hay không. Thông báo thực tế có vẻ kém kịch tính hơn nhiều so với dự kiến, với một khoảng cách lớn giữa lời nói và nội dung, ít nhất là theo những bình luận ban đầu, ông tiếp tục. Ông nhấn mạnh: “Những gì chúng ta đã thấy cho đến nay giống với việc mở rộng chế độ trừng phạt hiện có hơn là một loại vũ khí kinh tế hoàn toàn mới”.

Nhà phân tích hàng hóa trưởng của SEB, Bjarne Schieldrop, cho biết Trung Quốc đang cản trở việc Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt đối với Iran. “Mỹ đang đe dọa Iran bằng sự hủy diệt kinh tế thông qua các lệnh trừng phạt”, Schieldrop nhấn mạnh trong báo cáo. “Nhưng Trung Quốc thường mua 90% lượng dầu thô của Iran và kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt, cho rằng chúng không hiệu quả. Trung Quốc không thể cho phép Mỹ quyết định nước này có thể mua dầu thô từ ai hay không”, ông nói thêm.

“Ông Tập Cận Bình dự kiến ​​sẽ gặp ông Trump tại Mỹ trong vài tuần tới. Không có khả năng Mỹ sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các thực thể Trung Quốc giao dịch dầu mỏ của Iran”, ông cảnh báo. Ông tiếp tục: "Làm thế nào để các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran có hiệu quả khi Trung Quốc không tham gia là vấn đề nan giải lớn của ông Trump".

Xung đột với Mỹ: Kinh tế Iran sẽ trụ được bao lâu?

Thế giới chịu tác động ra sao từ xung đột Mỹ - Iran?

Iran đe dọa trả đũa khi Mỹ mở rộng các biện pháp trừng phạt