Không quá hốt hoảng trong khủng hoảng

15:00 | 21/03/2020

|
Trong khi phần đông mọi người rối trí về một khủng hoảng mới, đầy đe dọa, thì người bình tĩnh sáng suốt sẽ là người chiến thắng. Chúng ta có thể tham khảo phương pháp ứng phó với khủng hoảng của một số doanh nghiệp lớn trong ngành Dệt May Việt Nam trước sự việc những khách hàng lớn của họ tại Mỹ, châu Âu giãn hoặc hủy đơn hàng vì Covid-19.    

Ngay khi có thông tin về việc một số khách hàng Mỹ và EU đưa ra thông báo về việc tạm ngừng, giãn, hoãn hoặc hủy đơn hàng nhập khẩu hàng dệt may Việt Nam, những doanh nghiệp (DN) bị ảnh hưởng đã rất “hoang mang”, vì vừa hết lo thiếu nguyên liệu sản xuất, thì lập tức rơi vào tình thế gay go hơn, đó là thiếu đầu ra.

Trước tình thế chưa từng có này, ông Lê Tiến Trường - Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) đã khẩn cấp họp trực tuyến với một số lãnh đạo chủ chốt của các DN thành viên, để kịp thời có phương án ứng phó.

khong qua ho t hoa ng trong khu ng hoa ng

Nhận định chung do các lãnh đạo DN thành viên báo cáo về Tập đoàn, thì hiện nay quá trình diễn biến quá nhanh của thị trường, nhất là khi dịch Covid-19 lan rộng tại EU và Mỹ, khiến Chính phủ các nước buộc phải ra giải pháp quyết liệt đóng cửa biên giới, khuyến cáo công dân không ra nước ngoài, hạn chế di chuyển trong nước, đóng cửa các trung tâm thương mại, hủy bỏ các sự kiện thu hút đông người… Chỉ trong ba ngày từ 16-18/3/2020, một số khách hàng lớn từ EU và Mỹ đều có thông báo tiêu cực đối với các DN sản xuất dệt may trong nước. Xu hướng chính là giãn thời gian giao các đơn hàng tới 3-4 tháng để trông chờ thị trường phục hồi trở lại. Ngoài ra, một số mặt hàng mang tính mùa vụ, kinh doanh trong tháng 3, tháng 4 rất khó khăn thì khách hủy đơn hàng. Số lượng đơn hàng bị hủy tương đương với năng lực sản xuất của nhiều đơn vị lên tới một nửa tháng sản xuất, tương ứng 3-3,5% sản lượng của cả năm 2020.

Phát biểu tại buổi họp, ông Nguyễn Xuân Dương – Chủ tịch HĐQT Hugaco cho biết:“Lúc đầu chúng ta tưởng đầu vào (nguyên liệu) là khó, thì nay vừa có nguyên liệu cho sản xuất, lập tức đầu ra lại khó. Một số đơn hàng bị hủy, một số đơn hàng tạm hoãn. Thời gian mở LC cũng kéo dài, trước kia là 60 ngày thì nay là 120 ngày. DN càng làm nhiều FOB thì càng khó khăn do vốn đọng ở nguyên phụ liệu. DN trở thành con nợ khó đòi của ngân hàng. Quý I doanh thu của Tổng công ty May Hưng Yên đã giảm 20%. Phải rà soát từng khâu và toàn bộ các khâu để giảm chi phí. Chúng tôi chưa đánh giá được toàn bộ thiệt hại. Chưa biết sắp tới sẽ hành động thế nào, tình hình thay đổi từng ngày, từng giờ…

Chỉ trong vòng 3 ngày diễn tiến nhanh của dịch bệnh và trước quyết định của EU, Mỹ, đã khiến sức tiêu thụ giảm mạnh do nhiều trung tâm thương mại lớn tại nơi đây đóng cửa trong thời gian này. Đây quả là một khủng hoảng chưa từng có tiền lệ trong hơn 20 năm hoạt động của Vinatex. Tập đoàn từng trải qua khủng hoảng kinh tế châu Á năm 1997, khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008, nhưng thời điểm đó, lượng cầu tuy giảm, tiến độ giao hàng giảm, nhưng sản xuất vẫn được duy trì. Trong cuộc khủng hoảng do đại dịch Covid-19 năm nay, thì có hiện tượng đẩy lùi thời gian giao hàng, đặc biệt là hủy hẳn đơn hàng khiến các nhà quản lý DN dệt may hết sức trăn trở để tìm cách khắc phục.

khong qua ho t hoa ng trong khu ng hoa ng

“Việc Mỹ và EU quyết định tạm thời ngừng nhập khẩu hàng dệt may Việt Nam ảnh hưởng lớn đến tình hình xuất khẩu của May 10 vào 2 thị trường này. Chúng tôi gặp khó khăn kép: trong tháng 2 các DN phải lo nhập khẩu nguyên phụ liệu (NPL) để đảm bảo sản xuất được liên tục, đến nay thì có đủ NPL thì lại tạm dừng sản xuất và dừng giao hàng những lô hàng đã sản xuất. DN thực sự không mong muốn nhận thêm thông tin về ngừng nhập khẩu, nếu việc ngừng này xảy ra ở tất cả các nước thì tổn thất sẽ rất lớn. DN cũng mong Nhà nước ngoài chính sách giảm lãi, giảm thuế, giãn nợ, thì có lẽ nên hỗ trợ tiền lương cho người lao động ở các DN sử dụng nhiều NLĐ như may mặc, da giầy...”- Ông Thân Đức Việt – TGĐ Tổng Công ty May 10 chia sẻ thêm.

Tổng Giám đốc Vinatex, ông Lê Tiến Trường nhận định, trong tháng 3, tháng 4/2020 các DN trong Tập đoàn có nhiệm vụ sản xuất phục vụ thị trường trong nước, sản xuất khẩu trang phòng dịch. Đàm phán với khách hàng để tránh tối đa thiệt hại. Đàm phán với nhà cung cấp để lùi thời gian thanh toán tiền nguyên phụ liệu. Cân đối dự phòng tài chính để có thể trả lương và duy trì sản xuất thất thường. Tạm dừng các dự án đầu tư trong năm 2020. Tuy nhiên, với tình trạng dệt may Việt Nam chủ yếu làm hàng xuất khẩu, thì vẫn phải trông chờ vào việc xử lý dập dịch của thế giới, kết thúc cuộc khủng hoảng toàn cầu. Nếu quy trình xử lý dịch kéo dài, thì không chỉ ngành dệt may, mà các ngành khác đều gặp khó khăn trong năm 2020 này.

Vinatex vẫn thống nhất ưu tiên số 1 là giữ chân người lao động (NLĐ), bảo toàn lực lượng cho dù khó khăn đến thế nào đi chăng nữa. Tuy rằng đây là bài toán hóc búa đối với doanh nghiệp thâm dụng lao động như dệt may. Các DN dệt may đều phải trang trải quỹ lương rất lớn cho NLĐ. Các DN cần tập trung tìm giải pháp tích cực để hạn chế tối đa việc phải giảm bớt lực lượng lao động. Trước mắt, DN không tăng giờ làm, cho NLĐ nghỉ hai ngày/tuần, trong trường hợp khó khăn hơn nữa thì phải giảm số ngày làm việc của NLĐ, cả lãnh đạo và công nhân đều chia sẻ giảm thu nhập, nhưng vẫn phải đảm bảo cao hơn mức lương tối thiểu theo luật định, trên tinh thần cùng nhau gắn bó vượt qua điểm đáy của thị trường. Đề nghị các lãnh đạo DN làm tốt công tác tư tưởng cho CBCNV. Kêu gọi đội ngũ đồng tâm một lòng cùng DN vượt khó khăn. Cho tới thời điểm này, chưa thể biết chắc khi nào thế giới sẽ kiểm soát hoàn toàn được dịch bệnh, do đó, các lãnh đạo DN thành viên Vinatex thống nhất kiến nghị với Chính phủ về một số điểm sau, để có thể giúp DN tập trung nguồn lực duy trì sản xuất, giữ giá thành hấp dẫn bạn hàng trong điều kiện tổng cầu thị trường xuống thấp, bảo toàn lực lượng lao động, và đảm bảo an sinh xã hội:

Các DN được miễn đóng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm Y tế, Bảo hiểm thất nghiệp và phí công đoàn trong năm 2020, để DN có thể thu xếp trả lương cho NLĐ trong điều kiện thiếu việc làm. (Vừa rồi, Bảo hiểm xã hội có đưa ra tiêu chí DN có 50% NLĐ thiếu việc làm thì được miễn đóng bảo hiểm, như vậy thì với tiêu chí này, DN dệt may với lượng NLĐ lớn sẽ rất áp lực). Toàn ngành dệt may Việt Nam có tới 2,5 triệu NLĐ, nếu 50% không có việc làm thì vô cùng khó khăn.

Chính phủ nghiên cứu để DN chưa phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2019 vào thời điểm này, mà giãn nộp thuế đó tới cuối năm 2020. Các sắc thuế VAT, có thể vẫn áp dụng, nhưng cũng cho giãn thu thuế tới cuối năm 2020. Khi đó, các DN đã có thể vượt qua được khó khăn của đại dịch toàn cầu. Bên cạnh đó, tiền sử dụng đất năm 2019 cũng nên được giãn nộp tới năm 2021, 2022.

Các ngân hàng thương mại nên có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Các DN đang có dư nợ tại ngân hàng, được hưởng ân hạn chưa phải trả phần tiền lãi và gốc đến hạn trả năm 2020 của các khoản đầu tư dài hạn, để DN sẽ tiếp tục trả vào các năm sau. Kéo dài vòng quay của vốn lưu động, từ vốn quay vòng trong 4-6 tháng, nay cho vay 11 tháng, giúp cho các DN bị ảnh hưởng của việc giãn đơn hàng, giãn tiến độ trả tiền của người mua, không bị rơi vào tình trạng nợ ngắn hạn quá hạn tại các ngân hàng, không bị hạ loại hoặc chuyển loại tín dụng.

Việt Châu