Đảng Dân chủ Mỹ điều chỉnh quan điểm về năng lượng

Bản tin Năng lượng Quốc tế 4/11: IEA cảnh báo về thị trường khí đốt toàn cầu

Lợi nhuận kỷ lục từ xung đột: Vì sao các ông lớn dầu khí vẫn thận trọng?

(Ảnh minh họa)

Giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch

Trong nhiều năm, Đảng Dân chủ Mỹ xác định ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng là những trọng tâm trong chương trình nghị sự. Định hướng này được thể hiện rõ trong cương lĩnh tranh cử năm 2024, với cam kết tiếp tục mở rộng đầu tư vào năng lượng sạch, giảm phát thải khí nhà kính và từng bước hạn chế sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Đối với ngành dầu khí, Đảng Dân chủ không chủ trương chấm dứt ngay lập tức hoạt động khai thác và sử dụng dầu mỏ, khí tự nhiên. Thay vào đó, đảng tập trung vào việc giảm các ưu đãi tài chính dành cho doanh nghiệp dầu khí, tăng trách nhiệm môi trường và kiểm soát lượng phát thải trong quá trình khai thác, vận chuyển và sử dụng nhiên liệu.

Theo cương lĩnh năm 2024, Đảng Dân chủ cam kết loại bỏ hàng chục tỷ USD trợ cấp được cho là không công bằng dành cho các doanh nghiệp dầu khí. Đảng cũng ủng hộ tăng tiền bản quyền khai thác trên các khu vực đất công, nâng mức ký quỹ bảo đảm trách nhiệm khắc phục môi trường của doanh nghiệp và tăng cường kiểm soát phát thải methane từ các hoạt động khai thác.

Đáng chú ý, cương lĩnh này không phủ nhận vai trò của dầu khí trong bảo đảm an ninh năng lượng. Chính quyền Tổng thống Joe Biden từng nhấn mạnh rằng việc duy trì sản lượng năng lượng ở mức cao, bao gồm cả dầu mỏ, khí tự nhiên và năng lượng sạch, góp phần kiểm soát giá nhiên liệu và đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Phân tích của S&P Global ngày 19/8/2024 cho thấy, cương lĩnh của Đảng Dân chủ chủ yếu tiếp nối các chính sách năng lượng và khí hậu của chính quyền Biden, trong đó tập trung vào việc duy trì các khoản đầu tư lớn và ưu đãi thuế cho năng lượng sạch, đồng thời tăng cường kiểm soát hành vi bị cho là trục lợi giá của các doanh nghiệp dầu khí.

Điều này cho thấy quan điểm của Đảng Dân chủ không đơn thuần là loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, mà hướng tới thay đổi cơ cấu năng lượng theo lộ trình, giảm dần tỷ trọng các nguồn phát thải cao trong khi vẫn phải duy trì khả năng cung ứng ổn định.

Năng lượng tái tạo tiếp tục là trọng tâm

Nếu đối với dầu khí, Đảng Dân chủ chủ trương điều chỉnh và giảm dần sự phụ thuộc, thì năng lượng tái tạo lại là lĩnh vực được đảng ưu tiên thúc đẩy.

Trong cương lĩnh năm 2024, Đảng Dân chủ cam kết mở rộng các dự án điện mặt trời, điện gió và địa nhiệt; tăng đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ năng lượng sạch; đồng thời hiện đại hóa hệ thống lưới điện và hạ tầng truyền tải nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn.

Một trong những công cụ quan trọng để hiện thực hóa định hướng này là Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) được ban hành dưới thời Tổng thống Joe Biden. Đạo luật dành nguồn lực lớn cho các khoản tín dụng thuế, hỗ trợ đầu tư và phát triển chuỗi cung ứng công nghệ sạch, bao gồm pin, xe điện, tấm pin mặt trời và turbine điện gió.

Theo cương lĩnh của Đảng Dân chủ, các khoản đầu tư này không chỉ nhằm giảm phát thải mà còn tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất công nghiệp trong nước và củng cố vị thế cạnh tranh của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ năng lượng mới.

Bên cạnh điện mặt trời và điện gió, đảng cũng chú trọng phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng, nâng cấp đường dây truyền tải và cải thiện khả năng kết nối giữa các khu vực sản xuất với trung tâm tiêu thụ điện. Đây là những yếu tố quan trọng bởi sự gia tăng tỷ trọng điện gió và điện mặt trời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khả năng điều độ, cân bằng cung cầu và ổn định hệ thống điện.

Đảng Dân chủ cũng ủng hộ tăng cường nghiên cứu các công nghệ mới nhằm giảm phát thải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tăng khả năng chống chịu của hệ thống hạ tầng trước những tác động của biến đổi khí hậu.

Như vậy, năng lượng tái tạo không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ môi trường mà còn là một hướng đầu tư công nghiệp, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế của Mỹ.

Sức ép giá năng lượng thúc đẩy sự điều chỉnh

Tuy nhiên, những biến động trên thị trường năng lượng, cùng với nhu cầu điện ngày càng tăng và áp lực chi phí sinh hoạt, đang đặt ra yêu cầu điều chỉnh cách tiếp cận chính sách của Đảng Dân chủ.

Một bài viết đăng trên E&E News thuộc POLITICO ngày 30/9/2025 cho biết, một số nghị sĩ và chiến lược gia Dân chủ đang thử nghiệm lại khẩu hiệu "all of the above" (tận dụng mọi nguồn năng lượng). Đây là cách tiếp cận từng được sử dụng rộng rãi trong chính sách năng lượng của Mỹ, nhấn mạnh việc khai thác và phát triển nhiều nguồn năng lượng khác nhau thay vì đặt trọng tâm tuyệt đối vào một nguồn duy nhất.

Hạ nghị sĩ Frank Pallone, thành viên cấp cao của Ủy ban Năng lượng và Thương mại Hạ viện Mỹ, được POLITICO dẫn lời cho biết: Đảng Dân chủ không tìm cách cắt đứt nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, nhưng cần nhấn mạnh hơn vào năng lượng tái tạo.

Diễn biến này phản ánh sự khác biệt trong nội bộ Đảng Dân chủ. Trong khi một bộ phận nghị sĩ muốn duy trì vai trò của dầu khí nhằm bảo đảm nguồn cung và kiểm soát giá năng lượng, các nhóm ủng hộ môi trường lại thúc đẩy quá trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch nhanh hơn để đáp ứng các mục tiêu khí hậu.

Sự điều chỉnh này cũng được thể hiện trong thông điệp chính trị của đảng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Theo Deutsche Welle (DW) ngày 2/11/2026, các ứng viên Dân chủ ngày càng chú trọng vấn đề giảm hóa đơn điện và chi phí năng lượng thay vì chỉ tập trung vào thông điệp chống biến đổi khí hậu.

DW cho biết, hơn 150 nghị sĩ đã đồng bảo trợ dự luật Energy Bills Relief Act, nhằm khôi phục một số ưu đãi thuế dành cho năng lượng sạch theo IRA, cải cách thủ tục cấp phép truyền tải điện và yêu cầu các trung tâm dữ liệu chi trả chi phí nâng cấp lưới điện phát sinh từ nhu cầu sử dụng của mình.

Động thái này cho thấy năng lượng sạch vẫn nhận được sự ủng hộ đáng kể trong nội bộ đảng, nhưng cách thức truyền tải thông điệp đang thay đổi. Thay vì chỉ nhấn mạnh lợi ích môi trường dài hạn, các chính trị gia Dân chủ ngày càng gắn phát triển năng lượng tái tạo với khả năng giảm chi phí điện, ổn định nguồn cung và bảo vệ người tiêu dùng.

Đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội, triển vọng chính sách năng lượng ra sao?

Một diễn biến chính trị đáng chú ý có thể tác động đến định hướng chính sách năng lượng Mỹ là việc Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11/2026. Theo hãng tin AP, kết quả này đánh dấu sự trở lại của phe Dân chủ tại Quốc hội sau hai năm Đảng Cộng hòa nắm quyền kiểm soát cả hai viện.

Chiến thắng tại Quốc hội mở ra khả năng Đảng Dân chủ gia tăng ảnh hưởng đối với các quyết sách liên quan đến năng lượng, môi trường và biến đổi khí hậu trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, quyền kiểm soát Quốc hội khóa mới sẽ chỉ chính thức được chuyển giao khi Quốc hội khóa 120 bắt đầu hoạt động vào ngày 3/1/2027.

Dù vậy, việc giành đa số tại Quốc hội không đồng nghĩa Đảng Dân chủ có thể ngay lập tức đảo ngược toàn bộ chính sách năng lượng của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Các dự luật vẫn phải trải qua quy trình lập pháp, trong khi khả năng thông qua còn phụ thuộc vào sự ủng hộ tại từng viện, quy định thủ tục và quyền phủ quyết của Tổng thống.

Bài toán cân bằng giữa chuyển dịch năng lượng và an ninh nguồn cung

Có thể thấy, chính sách năng lượng của Đảng Dân chủ Mỹ đang đứng trước yêu cầu cân bằng giữa hai mục tiêu: thực hiện chuyển dịch năng lượng theo hướng giảm phát thải và bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định với chi phí hợp lý.

Một mặt, điện mặt trời, điện gió, pin lưu trữ và các công nghệ năng lượng sạch tiếp tục được xác định là những trụ cột quan trọng trong định hướng dài hạn. Mặt khác, dầu mỏ và khí tự nhiên vẫn giữ vai trò nhất định trong cơ cấu năng lượng, đặc biệt khi nền kinh tế cần nguồn cung ổn định và hệ thống điện phải đáp ứng nhu cầu tiêu thụ ngày càng lớn.

Đáng chú ý, sự điều chỉnh trong quan điểm của một bộ phận nghị sĩ Dân chủ không đồng nghĩa với việc đảng từ bỏ mục tiêu chuyển dịch xanh. Thay vào đó, xu hướng này cho thấy các vấn đề kinh tế, giá năng lượng và an ninh nguồn cung đang ngày càng được đặt lên bàn cân cùng với mục tiêu khí hậu.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng của Mỹ tiếp tục tăng, đặc biệt từ các trung tâm dữ liệu và ngành công nghiệp công nghệ cao, bài toán lựa chọn cơ cấu nguồn điện sẽ ngày càng phức tạp. Việc mở rộng năng lượng tái tạo cần đi kèm đầu tư vào lưới điện, hệ thống lưu trữ và các nguồn điện có khả năng cung ứng ổn định.

Do đó, hướng tiếp cận của Đảng Dân chủ trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ tiếp tục xoay quanh việc mở rộng năng lượng sạch, đồng thời tìm kiếm sự linh hoạt trong sử dụng các nguồn năng lượng truyền thống. Đây cũng là vấn đề phản ánh thách thức lớn hơn của ngành năng lượng Mỹ: làm thế nào để vừa thúc đẩy chuyển dịch xanh, vừa bảo đảm an ninh năng lượng và khả năng chi trả của người tiêu dùng.