Kỳ 2: Cầu nối tín dụng xanh với thị trường trái phiếu

Tín dụng xanh - nền tảng cho chiến lược vốn bền vững của Agribank

Nhiều nghiên cứu trong nước và quốc tế cho thấy, để thực hiện các cam kết về tăng trưởng xanh và phát thải ròng bằng “0”, Việt Nam cần nguồn lực đầu tư lên tới hàng trăm tỷ USD từ nay đến năm 2050. Riêng lĩnh vực thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải đã đòi hỏi quy mô vốn vượt xa khả năng cân đối của ngân sách nhà nước. Trong bối cảnh đó, tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các công cụ tài chính bền vững được coi là những “đòn bẩy” quan trọng nhằm huy động nguồn lực xã hội cho mục tiêu phát triển dài hạn.

Hệ thống ngân hàng vì thế không chỉ đóng vai trò cung ứng vốn mà còn là chủ thể định hình chuẩn mực về quản trị rủi ro môi trường - xã hội, qua đó thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng bền vững. Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh toàn ngành ngân hàng luôn cao hơn mức tăng trưởng tín dụng chung, phản ánh xu hướng dịch chuyển dòng vốn ngày càng rõ nét.

Cán bộ Agribank thẩm định doanh nghiệp trồng rừng, tái tạo và quản lý bền vững, sau đó bán lượng CO2 hấp thụ được cho các tổ chức phát thải lớn tại Thanh Hóa

Trong bức tranh chung của toàn ngành, Agribank là một trong những ngân hàng có quy mô tín dụng xanh đáng kể, phù hợp với đặc thù mạng lưới và cơ cấu khách hàng chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Theo các số liệu công bố và tổng hợp đến quý II/2025, dư nợ tín dụng xanh của Agribank đạt khoảng 28.783,7 tỷ đồng, phục vụ hàng chục nghìn khách hàng trên cả nước.

Đáng chú ý, cơ cấu tín dụng xanh của Agribank thể hiện mức độ đa dạng tương đối rõ nét. Trong tổng dư nợ nói trên, năng lượng tái tạo và năng lượng sạch chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 15.107 tỷ đồng, phản ánh vai trò ngày càng tăng của các dự án điện gió, điện mặt trời và năng lượng sinh khối trong quá trình chuyển dịch cơ cấu năng lượng. Lĩnh vực lâm nghiệp bền vững đạt khoảng 6.953,3 tỷ đồng, tập trung vào trồng rừng, quản lý rừng bền vững và phát triển chuỗi giá trị lâm sản. Nông nghiệp xanh và nông nghiệp công nghệ cao chiếm khoảng 6.543,5 tỷ đồng, gắn với các mô hình sản xuất tuần hoàn, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các lĩnh vực khác như tái chế tài nguyên, xử lý chất thải và phòng chống ô nhiễm chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong danh mục.

Nhiều nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng các dự án xanh, nếu được thiết kế và quản trị phù hợp, có xu hướng ổn định hơn trong dài hạn và phù hợp với các định hướng chính sách về phát triển bền vững. Đây là một trong những cơ sở quan trọng để các ngân hàng xem tín dụng xanh là yêu cầu tuân thủ và còn là một cấu phần trong chiến lược quản trị rủi ro dài hạn.

Song song với việc mở rộng quy mô, Agribank cũng triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi quy mô lớn dành cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo mô hình tuần hoàn, giảm phát thải. Cách tiếp cận này cho thấy ngân hàng không những “bơm vốn” mà còn đồng hành cùng quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Áp lực nguồn vốn và yêu cầu đa dạng hóa kênh huy động

Tuy nhiên, một thực tế đặt ra là phần lớn các dự án xanh, đặc biệt trong nông nghiệp, lâm nghiệp và năng lượng tái tạo, đều có chu kỳ đầu tư dài, thời gian thu hồi vốn chậm và mức độ rủi ro cao hơn so với tín dụng truyền thống. Nếu chỉ dựa vào nguồn vốn huy động ngắn hạn từ tiền gửi, việc mở rộng tín dụng xanh sẽ tạo áp lực không nhỏ lên thanh khoản và các chỉ tiêu an toàn vốn của ngân hàng.

Chính vì vậy, đa dạng hóa nguồn vốn, nhất là thông qua kênh trái phiếu trung và dài hạn, đang trở thành yêu cầu mang tính chiến lược. Trái phiếu không những giúp ngân hàng kéo dài kỳ hạn nguồn vốn mà còn tạo điều kiện tiếp cận nhóm nhà đầu tư tổ chức, nâng cao tính minh bạch và từng bước chuẩn hóa công bố thông tin theo thông lệ của thị trường vốn.

Một mô hình nông nghiệp xanh có sử dụng nguồn vốn của Agribank

Trong năm 2025, Agribank đã triển khai phát hành trái phiếu ra công chúng với mục tiêu tăng cường năng lực tài chính, tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn và đáp ứng nhu cầu tín dụng trung, dài hạn. Việc hoàn tất các thủ tục đăng ký, lưu ký và chuẩn bị niêm yết trái phiếu cho thấy ngân hàng đang chủ động sử dụng thị trường vốn như một kênh huy động song hành với tín dụng truyền thống, thay vì chỉ coi đây là giải pháp bổ trợ.

Đáng chú ý hơn, trong các thông tin công bố cuối năm 2025, Agribank lần đầu tiên tách bạch rõ ràng giữa trái phiếu thông thường và trái phiếu phát hành cho mục đích tín dụng xanh. Dù các đợt phát hành này chưa mang nhãn “trái phiếu xanh” theo chuẩn mực quốc tế, cách tiếp cận trên cho thấy tư duy mới trong quản trị dòng vốn, khi mục đích sử dụng vốn được xác định ngay từ khâu huy động, thay vì chỉ kiểm soát ở khâu cho vay.

Từ quản trị ESG đến bước chuẩn bị cho trái phiếu xanh

Song hành với hoạt động huy động vốn, Agribank đã xây dựng và vận hành khung quản trị ESG nội bộ, tích hợp các tiêu chí môi trường - xã hội vào quy trình thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro và giám sát sau cho vay. Đây được coi là nền tảng quan trọng để ngân hàng có thể tiến xa hơn trong việc phát triển các sản phẩm tài chính xanh, trong đó có trái phiếu xanh theo chuẩn mực quốc tế.

Nguồn vốn của Agribank được điều hướng chảy vào các dự án mang tính phát triển bền vững

Từ góc độ thị trường, việc một ngân hàng thương mại Nhà nước quy mô lớn từng bước gắn huy động vốn với mục tiêu tín dụng xanh được xem là tín hiệu tích cực. Điều này giúp mở rộng không gian vốn cho các dự án xanh, góp phần định hình kỳ vọng của nhà đầu tư về các sản phẩm tài chính gắn với phát triển bền vững và minh bạch hóa dòng tiền.

Trong bối cảnh thị trường trái phiếu xanh Việt Nam đang ở giai đoạn định hình, chiến lược “đi từng bước” của Agribank cho thấy sự thận trọng nhưng có tính toán dài hạn. Thay vì phát hành ngay trái phiếu xanh theo chuẩn quốc tế, ngân hàng lựa chọn cách tiếp cận trung gian, bắt đầu từ trái phiếu gắn với mục tiêu tín dụng xanh, đồng thời hoàn thiện dần khung quản trị và hệ thống báo cáo.

Từ nền tảng này, câu chuyện cụ thể về các đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ cho mục đích tín dụng xanh của Agribank sẽ cho thấy rõ hơn cách ngân hàng đang “dẫn vốn” từ thị trường trái phiếu tới các dự án xanh ngoài thực địa, qua đó từng bước hình thành năng lực phát hành bền vững, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo tiền đề để tham gia sâu hơn vào thị trường trái phiếu xanh theo các chuẩn mực cao hơn trong tương lai.

Minh Nguyệt

Bài 4: Đưa carbon trở thành tài sản

Công nghệ dẫn lối - Agribank bứt phá chuyển đổi số năm 2025

Agribank làm đầu mối thu xếp khoản tín dụng 25.453 tỷ đồng cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Kỳ I: Trái phiếu xanh - Lựa chọn chiến lược của các ngân hàng Việt Nam

Moody’s công bố xếp hạng tín nhiệm đối với Agribank