Ba kích là cây gì mà nam giới săn lùng?

Tiền mất tật mang vì thuốc nam “rởm”

Thảo dược - không phải là “thần dược”

Mất mạng vì thuốc nam trôi nổi

Ba kích còn có tên gọi ba kích thiên, cây ruột gà, thao tẩy cáy, ba kích nhục, liên châu ba kích. Tên khoa học Morinda officianlis, thuộc họ cà phê Rubiaceae.

Người ta thường dùng rễ phơi hay sấy khô của cây ba kích.

Đây là loại cây thảo, sống lâu năm, leo bằng thân quấn. Thân non màu tím, có lông, phía sau nhẵn. Cành non, có cạnh. Lá mọc đối, hình mác hoặc bầu dục, thuôn nhọn, cứng, dài 6-14cm, rộng 2,5-6cm, lúc non mầu xanh lục, khi già màu trắng mốc. Lá kèm mỏng ôm sát thân.

Cụm hoa mọc thành tán ở đầu, hoa nhỏ, lúc non màu trắng, sau hơi vàng, tập trung thành tán ở đầu cành, dài 0,3-1,5cm, đài hoa hình chén hoặc hình ống gồm những lá đài nhỏ phát triển không đều. Tràng hoa dính liền ở phía dưới thành ống ngắn.

Quả hình cầu, khi chín màu đỏ, mang đài còn lại ở đỉnh. Mùa hoa vào tháng 5-6, mùa quả vào tháng 7-10.

Cây ba kích mọc hoang ở ven rừng, trên đồi râm giữa các bụi bờ, bãi hoang nhiều nhất ở Quảng Ninh, Hà Tây, Phú Thọ, Bắc Ninh, Bắc Giang.

Cây ba kích

Ba kích có vị cay ngọt, tính hơi ôn. Vào thận kinh. Có tác dụng ôn thận trợ dương, mạnh gân cốt, khử phong thấp. Dùng chữa dương ủy, phong thấp cước khí, gân cốt yếu, mềm, lưng gối mỏi đau. Người âm hư, hỏa thịnh, đại tiện táo bón cấm dùng.

Ngày dùng 5-12g/kg dưới dạng thuốc sắc hay cao lỏng.

Ba kích có thể dùng dạng tươi hoặc khô, ba kích dạng tươi dễ phân biệt hơn dạng khô. Ba kích khô thường rất khó phân biệt. Cần thận trọng với trường hợp ba kích đã bị hấp chiết lấy hết dược chất nên thể chất thường nhũn và xốp.

Ba kích có tính bổ dương nhưng đây cũng là vị thuốc quý hiếm, giá thành cao nên dễ bị làm giả, hơn nữa trong quá trình chế biến, để đảm bảo công hiệu "bổ dương" cũng không thể loại trừ trường hợp ba kích giả được tẩm các chất tân dược có tính kích thích. Do đó, cần hết sức thận trọng khi sử dụng, có tham khảo ý kiến thầy thuốc đông y và mua thuốc tại nơi có uy tín.

P.V