Xung đột Mỹ - Iran thúc đẩy các quốc gia ban hành chính sách điện khí hóa mới

14:30 | 12/11/2026

480 lượt xem

(PetroTimes) - Điện khí hóa đang trở thành trọng tâm trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu tại Hội nghị COP31, Thổ Nhĩ Kỳ. Mục tiêu được đề xuất là nâng tỷ trọng điện trong tổng nhu cầu năng lượng toàn cầu lên 35% vào năm 2035, so với mức 23% hiện nay.

Xung đột Mỹ - Iran thúc đẩy các quốc gia ban hành chính sách điện khí hóa mới

Dù năng lượng sạch phát triển nhanh, hạ tầng truyền tải và kết nối lưới điện đang trở thành trở ngại lớn. (Ảnh: RT)

Để đạt được mục tiêu này, các quốc gia cần đẩy nhanh việc chuyển từ sử dụng trực tiếp nhiên liệu hóa thạch sang điện trong giao thông, nhà ở, thương mại và công nghiệp.

Một yếu tố bất ngờ đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi là xung đột ở Iran. Sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2, Tehran đáp trả bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt giao dịch trên toàn cầu. Sự gián đoạn đột ngột của khoảng 18 triệu thùng dầu mỗi ngày đã gây ra cú sốc năng lượng trên diện rộng, đặc biệt đối với các nền kinh tế đang phát triển phụ thuộc vào nhập khẩu và có nguồn lực tài chính hạn chế.

Trước nguy cơ nguồn cung dầu khí tiếp tục biến động vì căng thẳng địa chính trị, nhiều quốc gia đã đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng nhằm tăng cường khả năng tự chủ và bảo đảm nguồn cung ổn định. Theo ABC News của Australia, kể từ tháng 3, khoảng 25 quốc gia đã ban hành các chính sách mang tính cơ cấu nhằm thúc đẩy điện khí hóa.

Năng lượng sạch trở thành vấn đề an ninh quốc gia

Trong những năm gần đây, Brazil, Chile, El Salvador, Morocco, Kenya và Namibia đã vượt Mỹ về một số chỉ số chuyển đổi năng lượng sạch tương ứng của mình.

Theo báo cáo của Yale Environment 360, vào cuối năm 2025, tại 63% thị trường mới nổi ở châu Phi, châu Á và Mỹ Latinh, điện mặt trời đã đóng góp tỷ trọng lớn hơn vào sản lượng điện so với tại Mỹ. Pakistan cũng đang trải qua một trong những quá trình chuyển đổi năng lượng sạch nhanh nhất thế giới, với tốc độ phát triển điện mặt trời có thể thuộc hàng nhanh nhất lịch sử.

Nguyên nhân chủ yếu là dầu mỏ và khí đốt ngày càng trở thành nguồn năng lượng thiếu ổn định và khó dự đoán về chi phí khi bất ổn địa chính trị liên tục gây gián đoạn thị trường.

Ngược lại, năng lượng gió và mặt trời có thể được khai thác trong nước, giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. David Frykman, đối tác điều hành tại quỹ đầu tư Norrsken, nhận định rằng năng lượng tái tạo nội địa giúp các quốc gia giảm nguy cơ bị đối thủ gây sức ép thông qua việc cắt nguồn cung năng lượng.

Bên cạnh lợi ích về an ninh năng lượng, chi phí năng lượng tái tạo ngày càng cạnh tranh cũng thúc đẩy các nước đẩy nhanh đầu tư.

Lưới điện trở thành nút thắt của quá trình chuyển đổi

Dù năng lượng sạch phát triển nhanh, hạ tầng truyền tải và kết nối lưới điện đang trở thành trở ngại lớn. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo thế giới cần xây dựng mới hoặc nâng cấp hơn 80 triệu km lưới điện vào năm 2040. Điều này đồng nghĩa quy mô lưới điện toàn cầu cần tăng gần gấp đôi trong khoảng 15 năm tới.

Jan Rosenow, giáo sư chính sách năng lượng và khí hậu tại Đại học Oxford, cho rằng sự tăng trưởng kỷ lục của năng lượng tái tạo và doanh số xe điện đòi hỏi các quốc gia phải mở rộng lưới điện nhanh hơn.

Theo ông, những trở ngại về hạ tầng không đồng nghĩa quá trình chuyển đổi năng lượng đang thất bại. Vấn đề cốt lõi là tốc độ xây dựng và nâng cấp lưới điện có theo kịp nhu cầu hay không.

Xung đột ở Iran đang cho thấy an ninh năng lượng không chỉ phụ thuộc vào khả năng tiếp cận dầu khí, mà còn vào năng lực tự khai thác điện và phát triển hạ tầng năng lượng sạch. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, các quốc gia cần đầu tư đồng bộ vào cả nguồn điện tái tạo lẫn hệ thống truyền tải và phân phối điện.