Vì sao thông báo của OPEC không còn quan trọng với giá dầu?

OPEC tăng sản lượng dầu tháng 7. (Ảnh: AFP)

Tạm gác sang một bên những câu chuyện về việc một số thành viên không tuân thủ hạn ngạch hay các yếu tố khác có thể khiến con số này không hoàn toàn chính xác. Những vấn đề đó chỉ thực sự đáng chú ý khi xem xét tình hình thực tế sau thông báo. Tuy nhiên, còn có những yếu tố quan trọng hơn nhiều. Đứng đầu là cuộc khủng hoảng liên quan đến Iran. Ảnh hưởng của vấn đề này có thể lên tới hàng triệu thùng dầu mỗi ngày, lớn hơn rất nhiều so với thông báo tăng sản lượng ở mức khiêm tốn của OPEC.

Nhu cầu dầu thô

Nhu cầu dầu thô trên toàn cầu lớn hơn rất nhiều so với mức tăng sản lượng vừa được công bố.

Với quy mô nhu cầu lớn như vậy, sẽ luôn có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cung và cầu ở mức hàng triệu thùng dầu. Vì thế, thông báo tăng sản lượng này chỉ là một yếu tố rất nhỏ trong danh sách những điều đáng quan tâm, nếu việc tăng sản lượng đó thực sự diễn ra. Đối với ông Long Player, chuyên gia từ Oil & Gas Value Research, mức tăng này nhỏ đến mức có thể coi như nằm trong sai số khi làm tròn số.

Tình hình ở Iran

Có lẽ yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến nguồn cung, và có thể gián tiếp đến cả nhu cầu, là tình hình tại Iran. Chúng ta vẫn chưa biết đầy đủ những ảnh hưởng lâu dài của cuộc khủng hoảng này, do tình hình hiện vẫn bất ổn và chưa thể đánh giá chính xác mức độ thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng.

Hiện tại, sản lượng dầu của Iran đã giảm và khi các báo cáo kết quả quý II được công bố, thị trường sẽ có thêm thông tin về mức độ sụt giảm này.

Tuy nhiên, điều khiến ông Long Player lo ngại hơn là sản lượng đó sẽ bị gián đoạn trong bao lâu, bởi điều này ảnh hưởng trực tiếp đến dự báo cá nhân của ông Long Player rằng giá dầu sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Theo quan điểm của ông Long Player, sẽ mất nhiều năm để đạt được một thỏa thuận lâu dài và bền vững, sau đó mới có thể sửa chữa cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động khai thác.

Ảnh hưởng kinh tế

Đối với người tiêu dùng, ảnh hưởng kinh tế có thể là giá năng lượng biến động mạnh và nhìn chung vẫn cao hơn đáng kể so với kỳ vọng. Điều này có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn như nhu cầu suy giảm, đình lạm, suy thoái kinh tế hoặc thậm chí là khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng.

Nếu xảy ra suy thoái hoặc tình hình còn tồi tệ hơn, giá hàng hóa có thể giảm. Tuy nhiên, khi đó người dân sẽ phải chịu quá nhiều khó khăn để có thể coi đó là một kết quả tích cực.

Vấn đề nợ công

Điều khiến ông Long Player lo ngại nhất tại Mỹ là quy mô nợ công hiện nay. Đến một thời điểm nhất định, chi phí vay nợ sẽ trở nên quá đắt đỏ đến mức nhiều người cho rằng thị trường trái phiếu gần như đóng cửa. Thực tế, thị trường nợ không bao giờ thực sự đóng cửa, mà chỉ liên tục nâng chi phí vay vốn đến mức việc huy động vốn trở nên rất khó chấp nhận. Điều này đã được trình bày trong cuốn giáo trình Economics của Paul Samuelson mà ông Long Player từng học. Nhiều giáo trình về tiền tệ và ngân hàng tại các trường đại học cũng phân tích vấn đề này chi tiết hơn.

Theo kinh tế học Keynes truyền thống, trong giai đoạn kinh tế thuận lợi, chính phủ nên tạo thặng dư ngân sách để có dư địa tài khóa nhằm chấp nhận thâm hụt khi nền kinh tế bước vào chu kỳ suy giảm. Điều ông Long Player lo ngại là chúng ta đã sử dụng gần như toàn bộ dư địa đó.

Điều này ảnh hưởng đến khả năng giảm bớt ảnh hưởng tiêu cực của một đợt suy thoái kinh tế. Nó cũng ảnh hưởng đến nhu cầu dầu khí trong giai đoạn suy giảm theo chu kỳ. Các gói kích thích kinh tế cuối cùng sẽ làm tăng nhu cầu, qua đó giúp ngành năng lượng chịu ít tổn thất hơn.

Tuy nhiên, nếu chúng ta đã tiêu hết dư địa tài khóa trước khi nền kinh tế rơi vào suy thoái - điều mà thị trường hiện đang lo ngại - thì đợt suy thoái sắp tới có thể nghiêm trọng hơn bất kỳ cuộc suy thoái nào trong nhiều năm qua. Điều đó cũng có thể gây tổn hại cho ngành năng lượng, ảnh hưởng đến nguồn cung trong giai đoạn phục hồi sau này.

Chúng ta đã phần nào chứng kiến điều đó vào năm 2022. Trong giai đoạn đại dịch COVID-19, sản lượng dầu có thời điểm giảm khoảng 3 triệu thùng/ngày. Tính trung bình, sản lượng năm 2020 giảm khoảng 8%. Phải mất vài năm mới có thể phục hồi mức sụt giảm này. Theo quan điểm của ông Long Player, nguyên nhân là các doanh nghiệp trước tiên phải khắc phục những tổn thất trên bảng cân đối kế toán. Trong khi đó, người tiêu dùng phải đối mặt với giá dầu ở mức cao.

Rủi ro

Giá dầu và khí đốt đều biến động mạnh và rất khó dự báo trong tương lai. Triển vọng của thị trường có thể thay đổi nhanh chóng, đôi khi gần như không có dấu hiệu báo trước. Nếu giá hàng hóa giảm sâu và kéo dài, triển vọng trong tương lai có thể thay đổi đáng kể.

Như đã đề cập ở trên, yếu tố chính trị có ảnh hưởng rõ rệt và đáng kể đến triển vọng giá hàng hóa. Theo ông Long Player, vấn đề lớn nhất là người tiêu dùng không thích thực tế rằng "liều thuốc chữa giá cao chính là giá cao".

Đồng thời, người tiêu dùng lại thích giá thấp mà không nhận ra rằng "liều thuốc chữa giá thấp chính là giá thấp". Vì vậy, thời điểm thích hợp để ảnh hưởng đến chu kỳ phục hồi tiếp theo là khi giá còn ở mức thấp. Nếu có thể ngăn giá thấp giảm quá sâu thì cũng có thể hạn chế việc giá tăng quá cao sau đó. Tuy nhiên, phần lớn mọi người vẫn chưa nhận ra mối liên hệ này. Nếu điều đó thay đổi, giá hàng hóa trong tương lai có thể sẽ bớt biến động hơn.

Một yếu tố chính trị khác có ảnh hưởng lớn đến ngành là tình trạng bất ổn kéo dài ở Trung Đông, bởi khu vực này từ lâu đã là nguồn cung quan trọng của thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Ông Long Player không ngại đưa ra quan điểm của mình. Tuy nhiên, những quan điểm đó có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời trước các sự kiện lớn nằm ngoài những yếu tố thông thường mà ông Long Player dựa vào để đưa ra nhận định.

Theo ông Long Player, thông báo tăng sản lượng của OPEC không thực sự quan trọng nếu so với tình hình tại Iran và việc thâm hụt ngân sách liên bang của Mỹ tiếp tục gia tăng. Hai yếu tố này ảnh hưởng đến cả cung lẫn cầu mạnh hơn nhiều so với thông báo tăng sản lượng của OPEC.

Mở rộng thêm, ông Long Player cho rằng tình hình kinh tế và chính trị hiện nay của các quốc gia tiêu thụ dầu khí lớn nhất thế giới (ví dụ 5 hoặc 10 nước đứng đầu) cũng ảnh hưởng đến nhu cầu và giá hàng hóa nhiều hơn thông báo nói trên.

Vì vậy, đối với ông Long Player, đây không phải là vấn đề đáng bận tâm.

Tuy nhiên, nó có thể trở thành vấn đề trong tương lai nếu OPEC thực hiện một đợt điều chỉnh sản lượng đủ lớn.

Trong thời gian tới, ông Long Player cho rằng yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến giá dầu sẽ là tình hình Iran, diễn biến tại eo biển Hormuz và cuối cùng là những báo cáo đáng tin cậy về thời gian cần thiết để khôi phục cơ sở hạ tầng bị hư hại, qua đó đưa nguồn cung từ Trung Đông trở lại bình thường.

Ở thời điểm hiện nay, ông Long Player cho rằng cách nhìn phù hợp là giá dầu sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài nhưng biến động rất mạnh. Tuy nhiên, trong một ngành có mức độ khó dự báo như thế này, không điều gì khiến ông Long Player bất ngờ.

Chiến lược đầu tư

Vì tương lai còn nhiều bất định, ông Long Player lựa chọn từng bước nâng tỷ trọng tiền mặt trong danh mục lên mức khiến bản thân cảm thấy đủ yên tâm trước những rủi ro và các kịch bản có khả năng xảy ra.

Exxon Mobil: Đây là cổ phiếu đã giữ vai trò nòng cốt trong danh mục của ông Long Player trong nhiều năm. Giá cổ phiếu đã điều chỉnh sau đợt tăng mạnh ban đầu liên quan đến tình hình Iran. Với ông Long Player, đây vẫn là một lựa chọn mua mạnh cho mục tiêu tăng trưởng và thu nhập trong dài hạn.

Vaalco Energy: Đây là một doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn và mang tính đầu cơ cao hơn, hoạt động tại Tây Phi và Ai Cập. Điều đó có thể khiến một số nhà đầu tư không phù hợp. Tuy nhiên, đến nay giá cổ phiếu dường như chưa hưởng lợi nhiều, thậm chí gần như chưa hưởng lợi, từ đợt tăng giá hàng hóa gần đây, trong khi công ty vẫn còn nhiều tiềm năng tăng sản lượng bên cạnh những kết quả đã đạt được.

Enterprise Products Partners: Công ty này có lịch sử rất dài trong việc liên tục tăng mức phân phối lợi nhuận (K-1). Đây là kiểu doanh nghiệp ổn định, có thể nắm giữ trong nhiều điều kiện khác nhau của ngành. Đối với ông Long Player, đây cũng là một cổ phiếu đáng mua mạnh trong dài hạn.

Đó là một số ý tưởng đầu tư mà ông Long Player sử dụng để ứng phó với những rủi ro đã đề cập ở trên và phù hợp với kết luận của mình.

Iraq dọa rời OPEC, dự báo tái định hình thị trường dầu mỏ toàn cầu

Xuất khẩu dầu mỏ của UAE đạt kỷ lục sau khi rời OPEC

OPEC+ tiếp tục tăng sản lượng dầu trước tín hiệu từ Hormuz

Sản lượng dầu của UAE cao kỷ lục sau khi rời OPEC