Venezuela ban hành quy định lịch sử về dầu mỏ

Các điểm mấu chốt trong quy định mới

• Tài liệu pháp lý dài 29 trang được công bố trên Công báo (Official Gazette) hoàn toàn không nhắc đến tên PDVSA, chính thức khép lại quyền lực của tập đoàn này từ sau đợt quốc hữu hóa năm 1976.
• Mở rộng chuỗi cung ứng: Các doanh nghiệp tư nhân giờ đây được phép vận hành độc lập từ khâu khai thác tại giếng dầu cho đến trạm bơm nhiên liệu bán lẻ.
• Quản lý dự án trực tiếp: Khác với các quy định cũ bắt buộc phải lập liên doanh do PDVSA nắm giữ cổ phần chi phối (quy chế cũ yêu cầu tối thiểu 60%), các tập đoàn năng lượng hiện có thể tự quản lý kỹ thuật, vận hành và trực tiếp thương mại hóa sản phẩm.
• Chính sách thuế linh hoạt: Thuế và phí tài chính sẽ được điều chỉnh phân tầng dựa trên mức độ rủi ro của tài sản, áp dụng các khung khác nhau cho mỏ dầu cũ (brownfield), khu vực ô nhiễm hay hoạt động khai thác ngoài khơi (offshore).
• Cơ chế trọng tài độc lập: Nhằm bảo hộ vốn đầu tư, các tranh chấp pháp lý giữa doanh nghiệp và nhà nước sẽ được đưa ra giải quyết tại các tòa án trọng tài quốc tế độc lập, thay vì chịu phán quyết từ hệ thống tòa án nội địa của Venezuela như trước.

Mục tiêu chiến lược

Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này diễn ra sau biến động chính trị đầu năm 2026. Chính phủ lâm thời hiện tại do Quyền tổng thống Delcy Rodríguez đứng đầu đang nỗ lực tối đa để tái thiết nền kinh tế.

Mục tiêu cốt lõi của cải cách bao gồm:

• Khôi phục sản lượng: Sản lượng dầu của Venezuela đã sụt giảm nghiêm trọng từ mức 3 triệu thùng/ngày (năm 2008) xuống chỉ còn khoảng 963.000 thùng/ngày do hạ tầng xuống cấp và thiếu thốn dòng vốn đầu tư.
• Cứu trợ thiên tai khẩn cấp: Nguồn lực thu được từ làn sóng đầu tư mới sẽ được ưu tiên cho việc khắc phục hậu quả và tái thiết đất nước sau thảm họa động đất kép nghiêm trọng vừa xảy ra.
• Tận dụng việc gỡ bỏ cấm vận: Các quy định thông thoáng mở đường cho việc đón nhận dòng vốn từ các tập đoàn năng lượng lớn trên thế giới (như thỏa thuận khung giữa PDVSA và SLB ký vào tháng 6) khi phía Mỹ bắt đầu nới lỏng các lệnh trừng phạt kinh tế.

Các quy chuẩn dầu mỏ mới, quy chuẩn toàn diện đầu tiên của quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1943, đáng chú ý là không đề cập đến PDVSA. “Tôi nghĩ việc mở cửa thị trường là một điều tốt, nếu bạn nghĩ về tình hình của PDVSA, họ đang thiếu tiền mặt, và đã hoạt động không hiệu quả trong nhiều năm”, Samantha Gross - Giám đốc an ninh năng lượng tại Viện Brookings, cho biết.

Mặc dù PDVSA đã chuyển giao quyền quản lý sản xuất dầu cho Chevron Corp. và các công ty tư nhân khác từ năm 2022, nhưng các quy định mới mở rộng đáng kể phạm vi chuyển giao này, bao gồm cả lọc dầu, tiếp thị và phân phối.

Bà Gross cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng việc mở cửa thị trường cho các công ty tư nhân chỉ là bước đầu tiên. Bà cũng nói thêm rằng các nhà máy lọc dầu ở Venezuela sẽ cần được khôi phục đáng kể sau nhiều năm bị bỏ bê, điều này có thể khiến các công ty ngần ngại trước khi quay trở lại nước này.

“Việc tân trang và đưa những thiết bị đó trở lại hoạt động tốt sẽ tốn kém”, bà Gross nói. “Vì vậy, câu hỏi đặt ra là liệu các công ty có nghĩ rằng họ có thể thu được lợi nhuận đủ lớn theo thời gian để bù đắp cho những khoản đầu tư tốt đó hay không?”.

Trong buổi lễ ký kết được phát sóng trên truyền hình nhà nước, ông Rodríguez gọi các quy định mới là một “bước tiến lịch sử” nhằm “sử dụng nguồn dự trữ cho sự phát triển của đất nước”.

Trong một nghị quyết riêng biệt được ban hành tuần này, chính phủ đã công bố các quy định về việc xác định, kê khai và thanh toán thuế và phí bản quyền đối với các công ty hoạt động trong lĩnh vực nâng cấp, lọc dầu, công nghiệp hóa và tiếp thị dầu mỏ cũng như các dịch vụ chuyên biệt về mỏ dầu.

Mỹ có thể tăng cường nhập khẩu dầu từ Venezuela

Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ Venezuela khắc phục hậu quả thiên tai

Động đất kinh hoàng ở Venezuela có ảnh hưởng đến giá nhiên liệu?