Philippines "tiến thoái lưỡng nan" khi giá năng lượng tăng vọt

Người dân Philippines xếp hàng mua xăng ở thủ đô Manila.

Lạm phát tại Philippines - quốc gia nhập khẩu tới 95% dầu thô - được dự báo đạt trung bình 5,1% trong năm nay do giá nhiên liệu tăng, theo Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP), cao hơn nhiều so với mục tiêu ban đầu 2-4%.

Tuy nhiên, BSP - được các nhà kinh tế đánh giá là một trong những ngân hàng trung ương tập trung kiểm soát lạm phát nhất khu vực - đã quyết định giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách tiền tệ bất thường tuần này, khi cân nhắc những lo ngại ngày càng lớn về tăng trưởng kinh tế suy yếu.

“Chúng tôi bị kẹt giữa hai lựa chọn khó”, Thống đốc Eli Remolona Jr cho biết. “Một bên là rủi ro lạm phát rất cao, nhưng bên kia là tăng trưởng yếu”, ông nói thêm. “Thông thường, chúng tôi sẽ xử lý vấn đề lạm phát, nhưng tăng trưởng lại gây thất vọng và dự kiến tiếp tục yếu, nên chúng tôi không muốn làm tổn hại thêm bằng cách tăng lãi suất”, ông bổ sung.

Nền kinh tế Philippines tăng trưởng 4,4% năm ngoái - mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19 - sau một vụ bê bối tham nhũng và sự sụt giảm chi tiêu công. Ngân hàng trung ương dự báo tăng trưởng năm nay vẫn ở mức tương tự, trước khi tăng lên 5,9% vào năm 2027.

Tuy vậy, ông Remolona không loại trừ khả năng tăng lãi suất trong thời gian tới, cho rằng đây là “khả năng rõ ràng” trong cuộc họp tháng sau. Quyết định này sẽ phụ thuộc vào ảnh hưởng lan tỏa của giá dầu tăng lên giá phân bón, thực phẩm và tiền lương.

Ngân hàng trung ương gần đây nhất đã hạ lãi suất điều hành xuống 4,25% vào tháng 2, trong chu kỳ nới lỏng bắt đầu từ tháng 8/2024 nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Trước đó, thị trường kỳ vọng giá dầu tăng mạnh sẽ buộc BSP phải nâng lãi suất.

Trong thời gian gần đây, các nhà đầu tư tại những thị trường như Mỹ đặt cược rằng Cục Dự trữ Liên bang sẽ trở nên “diều hâu” hơn để kiểm soát lạm phát khi giá nhiên liệu tăng sau khi Iran cắt nguồn cung qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, những phát biểu của BSP cho thấy thách thức lớn đối với các ngân hàng trung ương ở các nền kinh tế mới nổi trong việc cân bằng giữa lạm phát và tăng trưởng chậm lại.

“Nếu BSP - ngân hàng trung ương lớn ở châu Á mới nổi vốn luôn tập trung mạnh vào mục tiêu lạm phát - giờ lại lo ngại về tăng trưởng hơn, thì khó có khả năng các ngân hàng trung ương khác trong khu vực sẽ thắt chặt mạnh hơn”, các nhà kinh tế của Barclays nhận định.

Ông Remolona cho biết do rủi ro lạm phát hiện nay chủ yếu đến từ phía cung, nên dư địa chính sách tiền tệ là rất hạn chế. “Chính sách tiền tệ không thể làm được nhiều trước các cú sốc nguồn cung”, ông nói.

Manila đã triển khai một số biện pháp tiết kiệm nhiên liệu, như áp dụng tuần làm việc 4 ngày và làm việc từ xa. Tổng thống Ferdinand Marcos Jr cũng đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng trong tuần này, cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Các quốc gia Đông Nam Á khác phụ thuộc nhập khẩu cũng đang áp dụng biện pháp tương tự hoặc tăng trợ cấp nhiên liệu khi giá tiếp tục neo cao.

Ông Remolona thừa nhận các biện pháp giảm nhu cầu nhiên liệu có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng, nhưng cho rằng đây là điều cần thiết để bảo vệ nguồn cung năng lượng của Philippines.

“Tôi nghĩ sẽ có những ngành bị ảnh hưởng nhiều hơn, nhưng đây là điều đúng đắn cần làm. Tổng thể, tăng trưởng sẽ tốt hơn khi có những biện pháp này so với không làm gì”, ông nói.

Chỉ còn 53 ngày xăng dự trữ, Philippines kích hoạt tình trạng khẩn cấp quốc gia

Philippines muốn mua dầu từ các nước bị Mỹ trừng phạt

Philippines mua được gần 2,5 triệu thùng dầu thô từ Nga