OpenAI hé lộ tham vọng tái định hình ngành năng lượng

Từ trái sang phải: Mark Chen, Giám đốc nghiên cứu của OpenAI; Sam Altman, Giám đốc điều hành của OpenAI; Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Thái tử Abu Dhabi; Ahmed Al Kuttab, Chủ tịch Sở Phát triển Chính phủ Abu Dhabi (DGE) công bố sáng kiến ​​Chính phủ có thể đọc được bằng máy tại Abu Dhabi. (Ảnh: Văn phòng Truyền thông Abu Dhabi)

Tại lễ khai mạc Hội nghị Năng lượng ADIPEC 2026 ở Abu Dhabi, trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành tâm điểm bên cạnh dầu khí, khi CEO OpenAI Sam Altman cùng các quan chức cấp cao UAE công bố quan hệ hợp tác nhằm ứng dụng AI tiên tiến vào ngành năng lượng.

Thỏa thuận giữa ADNOC, OpenAI và công ty công nghệ G42 có trụ sở tại Abu Dhabi là bước tiến quan trọng trong tham vọng đưa UAE trở thành trung tâm AI toàn cầu, tận dụng nguồn lực năng lượng, tiềm lực tài chính và quan hệ hợp tác với các tập đoàn công nghệ Mỹ.

Phát biểu tại sự kiện, Tiến sĩ Sultan Al Jaber, Bộ trưởng Công nghiệp và Công nghệ tiên tiến UAE kiêm CEO ADNOC, nhấn mạnh: “Kể từ khi ChatGPT ra đời, thế giới luôn đặt câu hỏi năng lượng có thể làm gì cho AI. Giờ đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu AI có thể làm gì cho ngành năng lượng”.

Theo ADNOC, quan hệ hợp tác sẽ tích hợp các hệ thống AI tiên tiến vào toàn bộ hoạt động của tập đoàn, từ phát triển mỏ dầu, quản lý vỉa chứa đến lọc dầu, logistics và giao dịch thương mại.

Một trong những ứng dụng ban đầu là tập hợp dữ liệu tích lũy qua nhiều thập kỷ từ hàng nghìn giếng dầu, nhiều vỉa chứa và hàng trăm cơ sở vận hành. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xây dựng các kế hoạch phát triển phức tạp từ vài tháng xuống chỉ còn vài giờ.

ADNOC kỳ vọng công nghệ này sẽ nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí và giúp doanh nghiệp năng lượng phản ứng nhanh hơn trước những biến động thị trường. Tuy nhiên, các lợi ích dự kiến này chưa được kiểm chứng độc lập.

AI phải phục vụ con người, không thay thế con người

Phát biểu bên lề hội nghị, Angela Wilkinson, Tổng thư ký kiêm CEO Hội đồng Năng lượng Thế giới, đánh giá cao việc các lãnh đạo nhấn mạnh vai trò của con người trong quá trình ứng dụng AI.

Theo bà, AI không nên thay con người đưa ra quyết định mà cần hỗ trợ con người đưa ra những quyết định tốt hơn. Đây không đơn thuần là câu chuyện tự động hóa quy trình công nghiệp, mà còn là cơ hội mở rộng năng lực của con người.

Amos Hochstein, đối tác điều hành tại TWG Global và cựu cố vấn cấp cao của Tổng thống Joe Biden, cũng nhận định ngành năng lượng sẽ là một trong những lĩnh vực hưởng lợi lớn từ AI. Tuy nhiên, ông cảnh báo việc mở rộng công nghệ này cần được cân bằng với các chi phí tài chính và ảnh hưởng xã hội. Mỹ cần duy trì vị thế dẫn đầu về AI tiên tiến, đồng thời bảo đảm người dân không phải gánh chịu những chi phí phát sinh từ quá trình phát triển công nghệ.

UAE muốn chuyển từ xuất khẩu dầu sang xuất khẩu năng lực tính toán

Thỏa thuận với OpenAI nằm trong chiến lược rộng lớn hơn của UAE nhằm xây dựng vị thế trung tâm AI quốc tế. Nước này cũng tham gia dự án Stargate UAE, sáng kiến phát triển hạ tầng điện toán quy mô lớn có sự góp mặt của các công ty công nghệ Mỹ.

Mohammed Baharoon, Tổng Giám đốc trung tâm nghiên cứu B’huth, mô tả tham vọng của UAE là quá trình chuyển đổi từ xuất khẩu dầu mỏ sang xuất khẩu năng lực tính toán kỹ thuật số.

Ông cho rằng AI có thể tạo ra sự chuyển đổi kinh tế tương đương các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, mở ra những ngành nghề và cơ hội mới, dù đồng thời gây xáo trộn nhiều công việc hiện hữu.

Tuy nhiên, ông Baharoon cảnh báo các chính phủ đang gặp khó khăn trong việc theo kịp tốc độ phát triển công nghệ. Theo ông, các nguyên tắc quản lý cần được đưa vào ngay từ giai đoạn phát triển AI, thay vì chờ đến khi công nghệ đã được triển khai rộng rãi.

Năng lượng - Thách thức lớn nhất của AI

Tại phiên thảo luận ở ADIPEC, ông Sam Altman khẳng định AI cần tiếp tục là công cụ phục vụ con người, thay vì thay thế quyền ra quyết định của con người.

Đáng chú ý, khi được hỏi về thách thức lớn nhất đối với ngành AI, CEO OpenAI chỉ đưa ra một từ: “Năng lượng”.

Đây là nghịch lý ngày càng rõ nét giữa hai ngành công nghiệp: các công ty AI cần lượng điện khổng lồ để vận hành trung tâm dữ liệu, trong khi các doanh nghiệp năng lượng lại kỳ vọng AI giúp tối ưu khai thác, nâng cao hiệu quả và phát hiện sớm những nguy cơ có thể gây gián đoạn nguồn cung.

Vấn đề càng trở nên cấp thiết tại vùng Vịnh, nơi xung đột liên quan đến Iran và gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz đang gây sức ép lớn lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Trong bài phát biểu khai mạc, ông Al Jaber cảnh báo gần một tỷ thùng dầu đã được rút khỏi kho dự trữ toàn cầu kể từ khi hoạt động vận tải qua Hormuz bị gián đoạn. Ông cho rằng các doanh nghiệp cần xây dựng những hệ thống có khả năng dự báo và phòng ngừa rủi ro, thay vì chỉ phản ứng sau khi sự cố xảy ra.

Ông Altman đánh giá cao cam kết của UAE trong việc triển khai AI trên cả lĩnh vực công lẫn tư, đồng thời mô tả nước này là quốc gia có tầm nhìn xa hàng đầu thế giới trong việc đón nhận công nghệ.

Sự kết hợp giữa ngành năng lượng truyền thống và các tập đoàn AI hàng đầu mở ra cơ hội để Abu Dhabi mở rộng ảnh hưởng kinh tế vượt ra ngoài lĩnh vực xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của những khoản đầu tư này trong việc cải thiện năng suất, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy đổi mới công nghệ vẫn cần thời gian kiểm chứng.

Câu hỏi đặt ra không còn chỉ là cuộc cách mạng AI sẽ tiêu thụ bao nhiêu năng lượng, mà còn là liệu AI có thể giúp giải quyết chính những thách thức năng lượng do sự phát triển của nó tạo ra hay không.

ChatGPT bị điều tra, vì sao?

UAE tìm đường cho xuất khẩu năng lượng giữa xung đột Mỹ - Iran

UAE cân nhắc kế hoạch xây dựng đường ống thứ ba để tránh eo biển Hormuz