Nhà văn Việt kiều Nguyễn Lam Thủy: Tôi yêu tha thiết và gắn bó đất nước Hungary

13:00 | 12/12/2019

|
Năm 2020 sẽ là một năm đặc biệt trong tình cảm và quan hệ hữu nghị giữa hai nước Việt Nam và Hungary. Hai nước sẽ kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao với biết bao thăng trầm và trên hết là sự đồng cảm về văn hóa và sự trân trọng, ủng hộ nhau.

Nhân dịp này, chúng tôi gặp gỡ nhà văn Việt kiều Nguyễn Lam Thủy, người đã hơn ba thập kỷ sinh sống, làm việc và đạt được thành công ở đất nước Hungary. Ông cũng là một bác sỹ, một nhà khoa học, một triết gia của đời thường, và cuối cùng là một nhà văn. Nhà văn Nguyễn Lam Thủy chia sẻ cởi mở với bạn đọc những điều quý giá mà ông có được qua trải nghiệm sống tại đất nước Hungary xinh đẹp và giàu văn hóa.

nha van vie t kie u nguye n lam thu y toi yeu tha thie t va ga n bo da t nuo c hungary
Nhà văn Việt kiều Nguyễn Lam Thủy

- Từng sống ở Hungary tới 3 thập niên, ông có cảm nghĩ gì về đất nước, văn hóa, con người Hungary? Sau 70 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước, theo ông, thành tựu lớn nhất của mối quan hệ này là gì?

- Hơn 35 năm sống ở Hungary, tôi coi đây là quê hương thứ 2 của mình và mến yêu Hungary như quê hương Việt Nam đã sinh ra tôi, lớn lên và trưởng thành. Tôi yêu tha thiết nước và gắn bó nước Hung. Dù được mời đi làm việc ở Mỹ 2 lần dài hạn cùng cả gia đình ở Trường Đại học Pennsylnia, nhưng cuối cùng tôi vẫn chọn về Hung sinh sống và làm việc. Nước Hung nằm trọn trong lòng chảo Karpat đẹp và thơ mộng, có dòng sông Danube chảy qua từ đầu biên cương đến cuối nước Hung. Thủ đô Budapest, thành phố đẹp nhất ở xứ Đông Âu soi bóng trên dòng sông Danube, chứng bao thăng trầm lịch sử của nước Hung; có hồ Balaton rất đẹp lớn nhất trung Âu; Hungary có những cánh đồng phì nhiêu bát ngát mênh mông. Con người Hung hiền lành, cần cù, siêng năng, hiền từ, nhân hậu, chất phác... phải trải qua 1 lịch sử đau thương nhưng cũng đầy bi tráng.

Sau thể chế Đế quốc Áo – Hung, nước Hung bây giờ chỉ còn hơn 93.000 km vuông mà trước đó là 676.615 km vuông kéo dài đến biển Địa Trung Hải. Tính đến năm 2018, dân Hung chỉ có xấp xỉ 15 triệu người. Trong đó chỉ có 9,416,015 người gốc Hung, người Romania: 1,433,073, người Mỹ khoảng 1,350,000 người... Hằng năm có đến 20 triệu người du lịch đến Hung. Người Hung đã có 15 người đạt giải Nobel trong nhiều lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ, văn chương...

70 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Hung, thành tựu lớn nhất là mối quan hệ văn hóa. Từ năm 1955 đến nay Hung đã đào tạo cho phía Việt Nam khoảng 4000 sinh viên, gần 570 tiến sỹ, 15 tiến sĩ khoa học và tiến sĩ hàn lâm. Trong số đó có 2 người là bộ trưởng Trần Hồng Quân và Nguyễn Đình Hoan và nhiều thứ trưởng, nhiều nhà khoa học kỹ thuật và công nghệ, nhà văn, nghệ sĩ. Về kinh tế còn ở mức khiêm tốn, năm 2018 kim ngạch 2 chiều chỉ đạt 646 triệu USD. Trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước, nước Hung đoàn kết và ủng hộ hết lòng cho Việt Nam cả vật chất lẫn tinh thần cho đến ngày toàn thắng, thống nhất đất nước. Và ngày nay Hungary vẫn tiếp tục giúp đỡ Việt Nam ở nhiều lĩnh vực, như năm 2019 cấp 200 học bổng sinh viên và nghiên cứu sinh, thự hiện việc liên doanh dược phẩm...

nha van vie t kie u nguye n lam thu y toi yeu tha thie t va ga n bo da t nuo c hungary
Nhà văn Nguyễn Lam Thủy tại nơi làm việc ở bệnh viện Sven-Istvan Budapest

- Trong lĩnh vực dịch văn học Việt Nam sang tiếng Hungary và ngược lại có cân bằng không? Theo ông, cần có những kế hoạch và chiến lược nào để hai nước bắt tay quảng bá văn học cho nhau tốt hơn thời gian qua?

- Việc dịch văn học Việt Nam sang tiếng Hung và ngược lại không cân bằng, cũng do điều kiện lịch sử, đất nước ta đã trải qua 1 cuộc chiến tàn khốc và đầy hy sinh gian khổ, hàng triệu người ngã xuống, kinh tế nghèo nàn nên chúng ta chưa đào tạo được cho nước Hungary nhiều sinh viên, tiến sỹ. Và đặt biệt người Hungary bắt nguồn từ trung Á, tiếng Hung không giống ngôn ngữ Slav hay Roman. Việt Nam dịch văn học Hungary ra tiếng Việt nhiều hơn – còn văn học Việt Nam dịch ra tiếng Hung không nhiều. Vì số người Hung biết tiếng Việt không nhiều. Ngay cả truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du, 1 tác phẩm văn học nổi tiếng nhất của văn học Việt Nam cũng phải dịch phiên bản đầu tiên từ tiếng Pháp sang tiếng Hung. Ít có tác phẩm Việt Nam nào được dịch thẳng ra tiếng Hung, mà hầu hết phải thông qua người Việt Nam dịch thô rồi sau đó các nhà văn, nhà thơ Hung không biết tiếng Việt biên tập lại nên tính chính xác và khách quan có thể thiếu chuẩn mực.

Theo tôi để quảng bá văn học Hungary ra tiếng Việt đã được thực hiện tốt, còn việc quảng bá văn học Việt Nam ra tiếng Hung vẫn nhiều hạn chế. Muốn khắc phục điều này, chúng ta cần cấp nhiều học bổng sinh viên, nghiên cứu sinh cho phía Hungary. Tạo điều kiện các nhà văn, nhà thơ hai nước gặp gỡ nhau, tìm hiểu và dịch tác phẩm của nhau...

- Khi viết văn, văn hóa và lối sống đất nước Hungary ảnh hưởng tới ông thế nào?

- Khi viết văn, văn hóa và lối sống Hungary ảnh hưởng rất nhiều đến sự nghiệp sáng tác của tôi. Đó là hình ảnh đất nước Hung không chỉ trong văn chương và trong đời thường. Tôi ngưỡng mộ nhà văn Kertest Imre được giải Nobel văn học. Nhà thơ Jozset Attila – là nhà thơ lớn nhất trong mọi thời đại Hung, là danh nhân văn hóa của Thế giới được UNESCO công nhận, đứng ngang hàng với Puskin, Sholokhov... (Nga), Victor Hugo...(Pháp), Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nguyễn Trạ̃i, Nguyễn Du... Con người Hungary cần cù, siêng năng, nhân hậu. Tôi cảm thấy chưa đủ khả năng để phản ánh đầy đủ về đất nước và con người Hungary qua các tác phẩm của mình.

nha van vie t kie u nguye n lam thu y toi yeu tha thie t va ga n bo da t nuo c hungary
Nhà văn Việt kiều Nguyễn Lam Thủy tại nơi làm việc

- Phụ nữ Hungary rất xinh đẹp. Vậy có người phụ nữ Hung nào khiến ông xao xuyến và đọng lại trong anh những gì, mang giá trị tinh thần nào cho anh?

- Đây là 1 câu hỏi thú vị, nhưng rất khó trả lời. Ai cũng có góc khuất của cuộc đời khó mà viết hoặc nói nên lời. Nhưng phải nói phụ nữ Hung rất đẹp, hiền lành và chân thật rất đáng yêu, nên những xao xuyến đọng lại trong tâm hồn và trái tim tôi rất nhiều! Đó cũng là nguồn cảm hứng rất lớn cho sự nghiệp viết văn của tôi.

- Có bao giờ ông nghĩ, mình cần làm gì đó để đền ơn đất nước này, nơi ông chọn để sống phần lớn cuộc đời quan trọng của mình?

-Tôi đã sống, làm hết mình và nuôi dạy con cái mình thành người có ích cho xã hội Hung, truyền cho các con tôi lòng mến yêu đất nước, con người Hung. Các con được hưởng nền giáo dục, văn hóa, khoa học... truyệt vời của đất nước Hungary. Con đầu lòng của chúng tôi tốt nghiệp nội trú Đại học Y Semmeweis, Con thứ hai tốt nghiệt cao học ngành ngoại giao trường Đại học Corvinus, là hoa hậu người Việt ở châu Âu - niềm tự hào nho nhỏ của người Hung. Còn cháu thứ ba đang theo học năm thứ ba ở Đại học Bách khoa Budapest. Còn tôi vẫn làm bác sĩ ở bệnh viện Sent Istvan-một trong những bệnh việ̣n lớn nhất nước Hung, vừa điều trị bệnh nhân và giảng dạy điều dưỡng viên, sinh viên, nghiên cứu sinh. Tôi không bao giờ quên ơn những người thầy, đồng nghiệp, những người bạn, người dân Hung đã dạy tôi những kiến thức khoa học, cách sống, đạo đức của người khoa học và người thầy thuốc chân chính!

- Người Hungary nào có ảnh hưởng tới đời sống tinh thần của ông nhất, tại sao?

- Có 4 người ảnh hưởng đến đời sống tinh thần của tôi: Jozset Attila, là nhà thơ lớn nhất trong mọi thời đại, Ady Endre được nhiều người coi là nhà thơ Hung vĩ đại nhất của thể kỷ 20. Về âm nhạc có Liszt Ferenc, Bartok Béla – đã có cống hiến lớn cho nền âm nhạc Hung và thế giới, chính họ tham gia đề xướng cải cách nền âm nhạc của thế giới.

- Tác giả Hungary nào khiến ông khâm phục? Ông có thể chia sẻ về tư tưởng của tác giả đó?

- Đó Bartok Bela- nhà soạn nhạc vĩ đại nhất của Hung. Ông là người yêu tha thiết nước Hung, biết truyền lại tiếng nói của trái tim mình cho những người nghe: Ngợi ca lòng yêu thương, cần cù, kiêu hãnh, ngợi ca cái đẹp chân chính, biết và thông cảm nỗi đau thương của người khác như của chính mình. Chính tôi đã tìm được nhiều cảm hứng làm rung động trái tim trong những bản nhạc của ông để viết văn.

- Cộng đồng Việt Nam ở Hungary sống với nhau ra sao? Bà con đã thực sự phát huy được năng lực của mình hay còn điểm yếu nào?

- Cộng đồng Việt Nam ở Hungary khá nhỏ, chỉ khoảng 5.000-6.000 người, sống yêu thương đùm bọc đoàn kết với nhau. Nhưng trong làm ăn thiếu nhất quán, mạnh ai cứ làm, không liên minh với nhau để thành công ty lớn có thương hiệu. Cuộc sống người Việt ở Hungary yên lành, không có những tệ nạn như ở các nước khác có người Việt sinh sống. Ví dụ, không có nạn bảo kê, mại dâm, đâm thuê chém nướn... Đa số người Việt ở Hungary là người buôn bán nhỏ, gần đây đã mọc lên nhiều cửa hàng ăn uống rất ngon, giới thiệu cho người Hungary và khách du lịch trên thế giới nét đặc trưng ẩm thực Việt khiến họ thích thú!

Kiều Bích Hậu

tim thay noi co nhieu loai hoa lau doi nhat the gioi

Tìm thấy nơi có nhiều loài hoa lâu đời nhất thế giới

Hệ thực vật núi cao được tìm thấy trên dãy núi Hoành Đoạn của Trung Quốc, gần cao nguyên Tây Tạng, đã phát triển một hệ thực vật núi cao lâu đời...