Không gian phát triển mới từ biển và sứ mệnh của Petrovietnam

Biển - không gian phát triển mới của nền kinh tế

Nghị quyết số 36-NQ/TW về chiến lược phát triển kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển. Trong bối cảnh mới, mục tiêu này được bổ sung thêm một định hướng quan trọng: phát triển năng lượng biển như một động lực tăng trưởng dài hạn.

Trên thế giới, nhiều quốc gia đã chuyển từ khai thác đơn ngành sang phát triển các cụm kinh tế năng lượng biển tích hợp. Điện gió ngoài khơi, LNG, hydrogen xanh và lưu trữ carbon đang hình thành các trụ cột mới của kinh tế biển hiện đại, gắn với chuỗi giá trị từ công nghiệp chế tạo, logistics đến khoa học công nghệ.

Với hơn 3.200 km bờ biển, Việt Nam có nhiều thuận lợi để phát triển các ngành năng lượng lượng mới. (Ảnh minh họa)

Đối với Việt Nam, với hơn 3.200 km bờ biển và điều kiện gió thuận lợi, biển không chỉ là nguồn tài nguyên chiến lược mà còn là không gian phát triển các ngành năng lượng mới, góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Trong bức tranh năng lượng biển tương lai, điện gió ngoài khơi được xem là lĩnh vực có tiềm năng bứt phá. Với điều kiện gió thuận lợi tại Nam Trung Bộ và Nam Bộ, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi hàng đầu châu Á.

Không chỉ cung cấp nguồn điện sạch quy mô lớn, điện gió ngoài khơi còn kéo theo sự phát triển của chuỗi công nghiệp phụ trợ như chế tạo kết cấu thép, chân đế, cáp ngầm, cảng dịch vụ và dịch vụ kỹ thuật ngoài khơi.

Song hành với điện gió ngoài khơi là LNG - nguồn năng lượng chuyển tiếp quan trọng trong quá trình giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Các trung tâm LNG ven biển không chỉ bảo đảm an ninh cung ứng điện mà còn thúc đẩy phát triển hạ tầng công nghiệp và logistics năng lượng.

Xa hơn, hydrogen xanh được kỳ vọng trở thành nguồn năng lượng chiến lược trong tương lai. Với tiềm năng điện gió ngoài khơi, Việt Nam có cơ hội tham gia chuỗi giá trị hydrogen toàn cầu, từng bước hình thành ngành công nghiệp nhiên liệu sạch phục vụ cả trong nước và xuất khẩu.

Bên cạnh điện gió ngoài khơi và hydrogen xanh, công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) đang nổi lên như một giải pháp quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

Ngay cả khi năng lượng tái tạo phát triển mạnh, nhiều ngành như điện khí, lọc hóa dầu, thép, xi măng hay hóa chất vẫn khó loại bỏ hoàn toàn phát thải carbon. Vì vậy, CCS không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là điều kiện để duy trì hoạt động của ngành công nghiệp nặng trong tiến trình chuyển dịch năng lượng.

Không gian biển mở ra điều kiện thuận lợi cho các dự án lưu trữ carbon quy mô lớn. Nhiều mỏ dầu khí suy giảm sản lượng có thể được nghiên cứu chuyển đổi thành kho lưu trữ CO₂ dưới lòng đất, tương tự mô hình đang triển khai tại một số quốc gia phát triển.

Đây cũng là lĩnh vực mà Petrovietnam có lợi thế đặc biệt. Sau hơn 50 năm hoạt động ngoài khơi, Tập đoàn đã tích lũy hệ thống dữ liệu địa chất - địa vật lý, năng lực khoan biển và kinh nghiệm vận hành mỏ, tạo nền tảng quan trọng để phát triển CCS trong tương lai.

Petrovietnam và lợi thế dẫn dắt hệ sinh thái năng lượng biển

Trong phát triển năng lượng ngoài khơi, Petrovietnam đang sở hữu những lợi thế mà hầu như không có doanh nghiệp trong nước nào có được.

Sau nhiều thập kỷ, Petrovietnam đã hình thành hệ sinh thái công nghiệp ngoài khơi tương đối hoàn chỉnh, từ khảo sát địa chất - địa vật lý, khoan biển, xây lắp công trình đến vận hành, logistics và dịch vụ kỹ thuật.

Đây chính là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển của các lĩnh vực điện gió ngoài khơi, LNG, hydrogen xanh và CCS đều cần đến.

Trong hệ sinh thái này của Petrovietnam, Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) đã tham gia chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi quốc tế thông qua chế tạo chân đế và kết cấu thép biển. Cùng với đó, Tổng công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling), Công ty Cổ phần Chế tạo Giàn khoan Dầu khí (PV Shipyard) và các đơn vị dịch vụ khác của Tập đoàn cũng có khả năng chuyển đổi sang các lĩnh vực năng lượng mới.

Trong phát triển năng lượng ngoài khơi, Petrovietnam đang sở hữu những lợi thế mà hầu như không có doanh nghiệp trong nước nào có được

Quan trọng hơn, Petrovietnam sở hữu đội ngũ nhân lực kỹ thuật chất lượng cao và kinh nghiệm triển khai các dự án ngoài khơi quy mô lớn - những yếu tố then chốt để phát triển các ngành năng lượng biển.

Năng lượng ngoài khơi không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn gắn với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc.

Trong bối cảnh thế giới biến động và chuỗi cung ứng năng lượng tiềm ẩn nhiều rủi ro gián đoạn, việc phát triển các trung tâm năng lượng biển tích hợp giúp tăng khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Cùng với đó, hệ thống dự trữ dầu thô, LNG và nhiên liệu chiến lược trong tương lai sẽ đóng vai trò quan trọng trong ứng phó rủi ro năng lượng. Với kinh nghiệm quản lý chuỗi giá trị dầu khí, Petrovietnam giữ vai trò nòng cốt trong việc hình thành năng lực dự trữ năng lượng quốc gia.

Thể chế mở đường cho hệ sinh thái năng lượng biển

Dù tiềm năng lớn, phát triển năng lượng ngoài khơi tại Việt Nam vẫn gặp nhiều rào cản về cơ chế, chính sách.

Đối với ngành dầu khí, việc hoàn thiện thể chế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm duy trì hệ sinh thái công nghiệp ngoài khơi đã hình thành qua nhiều thập kỷ, tạo nền tảng cho các ngành năng lượng biển mới.

Theo Anh hùng Lao động, TS Nguyễn Hùng Dũng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Dầu khí Việt Nam, xu hướng quốc tế là hình thành các cụm công nghiệp - năng lượng biển tích hợp, nơi dầu khí, điện gió ngoài khơi, hydrogen, CCS và logistics cùng phát triển trong một không gian chung, giúp tối ưu hạ tầng và giảm chi phí đầu tư.

“Để hiện thực hóa mô hình này, Luật Dầu khí (sửa đổi) cần đóng vai trò đạo luật mở đường, tạo cơ sở pháp lý cho việc sử dụng và chuyển đổi hạ tầng dầu khí, đồng thời tăng cường liên kết với các ngành năng lượng mới”, TS Nguyễn Hùng Dũng nhấn mạnh.

Trong nhiều thập kỷ qua, biển đã cung cấp nguồn dầu khí quan trọng cho sự phát triển của đất nước. Trong tương lai, không gian này có thể trở thành hệ sinh thái năng lượng tích hợp gồm dầu khí, LNG, điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh và CCS.

Với nền tảng công nghiệp biển được tích lũy suốt 50 năm, Petrovietnam đang đứng trước sứ mệnh mới: không chỉ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn trở thành hạt nhân của hệ sinh thái năng lượng biển hiện đại, góp phần mở ra không gian tăng trưởng mới cho Việt Nam trong kỷ nguyên chuyển dịch năng lượng.

Phân quyền cho Chính phủ chấp thuận chủ trương điều chỉnh quy hoạch không gian biển quốc gia

Phân bổ quy hoạch không gian biển cần giảm chồng lấn trong khai thác tài nguyên

Mở không gian biển cho các trung tâm công nghiệp - năng lượng tương lai