Thứ sáu 22/11/2019 20:08

Đón điện mặt trời

13:54 | 06/06/2019

|
Trong 6 tháng đầu năm 2019, dự kiến sẽ có khoảng 2.500 MW điện mặt trời bổ sung vào hệ thống điện quốc gia. Xung quanh câu chuyện này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Ninh - Phó Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (A0).
Ông Nguyễn Đức Ninh - Phó Giám đốc Trung tâm Điều độ HTĐ Quốc gia

PV: Tháng 6/2019 là thời điểm các nhà đầu tư đóng điện hàng loạt dự án điện mặt trời để hưởng ưu đãi về giá của Chính phủ. Xin ông cho biết EVN/A0 đã có sự chuẩn bị như thế nào cho kế hoạch này?

 

Ông Nguyễn Đức Ninh: Với cơ chế khuyến khích ưu đãi về giá của Chính phủ (Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ - PV), rất nhiều nhà đầu tư đang chạy đua với mục tiêu được cấp chứng nhận vận hành thương mại (COD) trước ngày 30/6/2019.

Theo kế hoạch có 88 nhà máy điện mặt trời đóng điện trong quý 2/2019.

Đến hết tháng 5/2019 đã có 47 dự án điện mặt trời với công suất 2.300 MW được đấu nối vào lưới điện quốc gia. Dự kiến, số dự án còn lại sẽ đóng điện trong tháng 6 với tổng công suất 2.500 MW nữa, kéo theo đó là khối lượng công việc khổng lồ tại các cấp điều độ khi phải đóng điện trung bình 10 nhà máy/tuần.

Trong 65 năm xây dựng và phát triển của ngành Điện, hệ thống điện mới có 147 nhà máy có công suất đặt từ 30 MW trở lên hòa lưới và vận hành. Nhưng chỉ trong 3 tháng này sẽ đóng điện hòa lưới tới 88 nhà máy - đây là một kỷ lục trong lịch sử ngành Điện lực Việt Nam.

Để đáp ứng khối lượng công việc mang tính lịch sử này, EVN/A0 đã thành lập tổ công tác đóng điện mặt trời để phối hợp chỉ huy thống nhất, liên tục trong toàn hệ thống điều độ. A0 cũng đã huy động nhân lực thực hiện 3 ca, 5 kíp, làm việc không kể cuối tuần, ngày lễ, tiến hành điều chuyển nhân lực để hỗ trợ các bộ phận có khối lượng công việc tăng cao tại Trung tâm Điều độ HTĐ miền Nam và Trung tâm Điều độ HTĐ miền Trung.

EVN cũng đã tăng cường ứng dụng CNTT, hoàn thiện và đưa vào sử dụng website phục vụ công tác đàm phán, ký kết các thỏa thuận kỹ thuật và hợp đồng mua bán điện tại địa chỉ: http://ppa.evn.com.vn. Qua đó công khai quy trình thực hiện rút ngắn thời gian nộp và xử lý hồ sơ của các đơn vị.

Đặc biệt EVN thường xuyên chỉ đạo và giám sát A0 trong việc chủ động liên hệ, hướng dẫn các chủ đầu tư nhà máy điện mặt trời phối hợp cung cấp các tài liệu phục vụ đóng điện, thử nghiệm. Mỗi ngày A0 phải tiếp nhận, trao đổi khoảng 5.000-6.000 tin nhắn với các chủ đầu tư nhà máy điện, liên tục từ 6h sáng đến 24h.

Dự án Nhà máy Điện mặt trời nổi hồ Đa Mi vừa được đóng điện thành công ngày 27/5/2019

PV: Hàng loạt các dự án điện mặt trời nối lưới như vậy gây khó khăn như thế nào đối với hệ thống, thưa ông?

Ông Nguyễn Đức Ninh: Việc đóng điện hàng loạt NMĐ mặt trời với tỷ lệ đa số tập trung ở khu vực miền Trung, miền Nam sẽ góp phần bổ sung nguồn điện, giảm bớt sự thiếu hụt về năng lượng ở miền Nam. Tuy nhiên, các dự án điện mặt trời chủ yếu tập trung tại các tỉnh Tây Ninh, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đắk Lắk. Đây là khu vực phụ tải thấp, gây áp lực rất lớn cho khả năng tải lượng điện phát ra từ điện mặt trời lên lưới, nhiều công trình đấu nối lưới điện khu vực có khả năng rơi vào tình trạng đầy, quá tải.

Dù là một nguồn điện bổ sung quý giá, nhưng một số lượng lớn nhà máy vào vận hành trong thời gian ngắn kỷ lục, lại tập trung chủ yếu ở các tỉnh có phụ tải thấp, cũng sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác vận hành của hệ thống. Trong khi dự án điện mặt trời có thể hoàn thành chỉ trong vài tháng, nhưng các công trình lưới điện để phục vụ đấu nối, đồng bộ nguồn điện chỉ có thể hoàn thành sau vài năm, do những khó khăn về thời gian tiến hành thủ tục đầu tư và mặt bằng thi công.

Trước tình trạng này, EVN đã đề xuất với Chính phủ bổ sung phát triển các dự án lưới điện. Đồng thời, đôn đốc các đơn vị đẩy nhanh tiến độ, thi công các công trình lưới điện liên quan, góp phần giải tỏa công suất các NMĐ mặt trời.

PV: Bên cạnh ưu điểm, nguồn năng lượng này cũng gây ra những thách thức trong công tác vận hành hệ thống điện như thế nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Đức Ninh: Với nhu cầu điện tăng trưởng khoảng 10%/năm, Việt Nam cần bổ sung khoảng 3.500-4.000 MW công suất nguồn điện mới mỗi năm. Tuy nhiên, trong 2 năm tới, sẽ có khoảng 2.000-2.500 MW nguồn điện truyền thống và khoảng 4.000-5.000 MW năng lượng tái tạo với tính chất không ổn định được bổ sung vào hệ thống. Thực tế này gây không ít khó khăn trong việc vận hành hệ thống điện để cân đối cung - cầu, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Thống kê của A0 về các dự án điện mặt trời đã vận hành, công suất phát có thể thay đổi từ 60-80%, trong khoảng thời gian từ 5-10 phút. Các biến động xảy ra ngẫu nhiên theo điều kiện thời tiết. Các dự án cùng một khu vực thường biến động đồng thời. Trong khi đó, đặc điểm vận hành hệ thống điện luôn cần duy trì cân bằng giữa nguồn và tải. Với sự biến thiên công suất như vậy, hệ thống điện luôn cần phải duy trì một lượng công suất dự phòng điều chỉnh tần số tương ứng, gây khó khăn và tăng chi phí trong công tác vận hành.

Bên cạnh đó, công suất nguồn năng lượng tái tạo không thể chủ động huy động khi cần cho thời gian cap điểm phụ tải. Nguồn điện mặt trời có cao điểm phát trong khoảng 12-13 giờ trưa, không trùng với cao điểm phụ tải hệ thống điện (lúc 10h sáng và 14h chiều).

Đây là những thách thức lớn trong bối cảnh hệ thống điện Việt Nam còn rất ít nguồn điện dự phòng như hiện nay.

PV: Xin cảm ơn ông!

Ngân Hà

Điện mặt trời áp mái - Hệ thống năng lượng tương lai
Ngành điện minh bạch thông tin
EVN phải huy động các nguồn điện chạy dầu có chi phí cao để đảm bảo cung cấp điện