Dầu mỏ bước vào trạng thái cân bằng mới khi Hormuz vẫn là điểm nghẽn

(Ảnh minh họa)

Triển vọng thị trường dầu mỏ đã thay đổi mạnh trong tuần qua sau khi dữ liệu cho thấy Trung Quốc giảm đáng kể mức tiêu thụ dầu, với lượng mua vào giảm 30% so với trước khi xung đột bùng phát.

Trong khi đó, Nhật Bản tiếp tục tìm kiếm nguồn cung dầu mới trên toàn cầu và tuần này đã mua dầu từ Azerbaijan ở khu vực Trung Á.

Tuy nhiên, giá dầu thế giới vẫn ở mức cao. Ngân hàng đầu tư JPMorgan Chase tuần này dự báo giá dầu sẽ duy trì quanh “vùng 100 USD/thùng thấp” trong phần lớn thời gian của năm nay, sau khi Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Giá dầu trung bình cả năm được dự báo ở mức 97 USD/thùng.

JP Morgan cho rằng nguồn cung dầu từ khu vực sẽ khó nhanh chóng trở lại bình thường, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại sớm nhất vào tháng tới.

Eo biển Hormuz - nơi khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt vận chuyển toàn cầu thường đi qua - trên thực tế đã bị phong tỏa sau khi Tehran đe dọa tấn công các tàu cố vượt qua tuyến đường này để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Azerbaijan

Nhật Bản đã tích cực tìm nguồn dầu từ các thị trường khác và từ các tuyến cung ứng thay thế nhằm tránh eo biển Hormuz. Tokyo cũng đã làm việc trực tiếp với Iran để bảo đảm dòng dầu vận chuyển thành công tới các tàu chở dầu đi qua eo biển này, đồng thời trong tuần này mở rộng sang nhập khẩu dầu từ Azerbaijan.

Theo Bộ Năng lượng Nhật Bản, đây là lô dầu nhập khẩu đầu tiên của nước này từ Trung Á kể từ khi eo biển Hormuz trên thực tế bị đóng lại sau các cuộc tấn công Mỹ - Israel nhằm vào Iran.

Một tàu chở dầu mang khoảng 45.000 kilolit dầu thô - chưa tới một nửa mức tiêu thụ dầu hàng ngày của Nhật Bản - sẽ được dỡ tại một nhà máy lọc dầu ở Yokohama, phía nam Tokyo.

Dầu từ Azerbaijan thường được vận chuyển bằng đường ống sang một quốc gia láng giềng, sau đó được bơm lên tàu chở dầu và vận chuyển qua Biển Đen, Địa Trung Hải và tiếp tục đi qua Biển Đỏ hoặc vòng qua Mũi Hảo Vọng.

UAE

Nhật Bản cũng đã đồng ý mua thêm 20 triệu thùng dầu thô từ UAE.

Nikkei Asia cho biết thỏa thuận được hoàn tất giữa Nhật Bản và Bộ trưởng Công nghiệp UAE là một phần trong nỗ lực của Tokyo nhằm tìm kiếm các kênh cung ứng thay thế trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa trên thực tế. Khoảng 40% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản hiện đến từ UAE.

Nikkei Asia cho biết UAE, quốc gia đã rời Organization of the Petroleum Exporting Countries tuần trước, có kế hoạch từng bước tăng sản lượng dầu theo quyết định riêng, điều này có thể mở ra thêm cơ hội hợp tác với Nhật Bản.

Nhật Bản đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung dầu thô sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa – tuyến đường từng chiếm hơn 90% lượng dầu thô nhập khẩu của nước này.

Trung Quốc

Diễn biến này trái ngược với tình hình tại China. Công ty phân tích hàng hóa Vortexa ước tính Trung Quốc hiện chỉ nhập khẩu khoảng 8,2 triệu thùng dầu thô/ngày từ nước ngoài, giảm so với mức khoảng 11,7 triệu thùng/ngày trước xung đột.

Theo Vortexa, mức giảm 3,5 triệu thùng/ngày gần tương đương tổng mức tiêu thụ của Nhật Bản và gấp đôi lượng dầu được vận chuyển qua tuyến đường ống của UAE nhằm tránh eo biển Hormuz.

“Nói đơn giản, đây là con số rất lớn, có lẽ là yếu tố lớn thứ hai hoặc thứ ba đang tái cân bằng thị trường dầu mỏ hiện nay, chỉ sau tuyến đường ống của Ả Rập Xê-út tránh Hormuz và việc Mỹ cùng Nhật Bản sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược”, công ty này cho biết. “Điều đó cho thấy Trung Quốc tin rằng nguồn cung nhiên liệu hiện vẫn đủ đáp ứng nhu cầu”, công ty bổ sung.

Ả Rập Xê-út

Các tập đoàn năng lượng lớn đã chứng kiến lợi nhuận tăng vọt khi giá dầu và khí đốt leo thang trên thị trường toàn cầu.

Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco tuần này cho biết lợi nhuận của hãng đã tăng hơn 25% trong ba tháng đầu năm so với cùng kỳ năm 2025.

Giám đốc điều hành Aramco, Amin Nasser, cho biết tuyến đường ống xuyên quốc gia của công ty đã “chứng minh vai trò là tuyến huyết mạch cung ứng quan trọng” và giúp hãng tránh được gián đoạn vận chuyển do xung đột với Iran gây ra.

BP tháng trước cho biết lợi nhuận trong ba tháng đầu năm đã tăng hơn gấp đôi, trong khi Shell tuần trước cũng thông báo lợi nhuận tăng mạnh.

Ông Nasser nói với các nhà đầu tư hôm thứ Hai rằng cú sốc năng lượng do xung đột gây ra nhiều khả năng sẽ kéo dài sang năm 2027, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. “Nếu eo biển Hormuz mở lại ngay hôm nay, thị trường vẫn sẽ cần nhiều tháng để tái cân bằng. Và nếu việc mở cửa bị trì hoãn thêm vài tuần nữa, quá trình bình thường hóa sẽ kéo dài sang năm 2027”, ông nói.

Ông cho biết thêm thị trường đã chứng kiến “mức sụt giảm nguồn cung chưa từng có, khoảng một tỷ thùng dầu”.

Theo khảo sát của Reuters, sản lượng dầu thô của OPEC trong tháng 4 giảm 830.000 thùng/ngày so với tháng trước, xuống còn 20,04 triệu thùng/ngày.

Eo biển Hormuz

Đáng chú ý, trong giai đoạn từ ngày 3/5 đến 10/5 – với sự hộ tống của Mỹ – Windward Maritime Intelligence ghi nhận có 86 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Trong số này, 26 tàu rời khu vực để chở dầu tới các nước nhập khẩu khác; 41 tàu đi vào, chủ yếu là tàu rỗng quay lại để nhận hàng.

Ngoài ra còn có 19 “tàu bí mật” trong dữ liệu. Windward cho biết đây là các tàu tắt hệ thống phát tín hiệu AIS – điều thường xảy ra trong bối cảnh xung đột – nhằm che giấu danh tính.

Dữ liệu của Windward cho thấy trong khoảng thời gian từ ngày 3/5 đến 10/5, 9% lượng dầu đi qua eo biển Hormuz được chuyển tới Singapore (5%) và Hàn Quốc (4%). Phần còn lại gồm Trung Quốc (65%), các thị trường liên quan tới Nga (10%), các thị trường liên quan tới Iran (8%) và các quốc gia khác (8%).

Anh nới lỏng lệnh trừng phạt dầu mỏ Nga khi giá nhiên liệu tăng vọt

Trung Quốc tiếp tục nâng mức giá trần đối với xăng dầu

IEA cảnh báo nguy cơ thiếu hụt dầu nghiêm trọng