Chính sách thuế cần ứng phó nguy cơ xe điện giá rẻ từ nước ngoài vào Việt Nam

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày về dự thảo luật tại phiên họp.

Trong nội dung phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, ngày 20/4, Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin theo hướng kéo dài thời gian áp dụng chính sách hiện hành đến hết năm 2030.

Chính phủ đề nghị Luật này có hiệu lực thi hành kể từ ngày được thông qua, trừ quy định tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3 Luật này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2026.

Cụ thể, Bộ Tài chính đã lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) ưu đãi đối với ô tô chạy bằng pin (dưới 24 chỗ) đến hết năm 2030. Ước tính việc gia hạn ưu có thể làm giảm thu ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm nhưng sẽ tạo ra lợi thế chi phí rõ rệt cho xe điện so với xe sử dụng xăng, dầu.

Theo Bộ Tài chính, nếu duy trì mức thuế suất ưu đãi hiện hành (1% - 2% - 3%) đến năm 2030, chênh lệch chi phí sở hữu giữa xe điện và xe xăng sẽ tiếp tục được nới rộng, đặc biệt sau mốc tháng 3/2027. Thực tế giai đoạn 2022-2025 cho thấy, các chính sách giảm chi phí ban đầu đã tạo phản ứng tích cực từ người tiêu dùng, giúp doanh số xe điện trong nước tăng nhanh.

Báo cáo thẩm tra dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong Thường trực Uỷ ban nhất trí với phạm vi sửa đổi của Dự án Luật như đề xuất của Chính phủ.

Cho ý kiến thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị cần đánh giá kỹ hơn tác động từ góc độ cạnh tranh thị trường, nhất là ứng phó nguy cơ xe điện giá rẻ từ nước ngoài thâm nhập mạnh vào Việt Nam khi chính sách thuế tiếp tục được ưu đãi. Việc này đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ để vừa khuyến khích chuyển đổi xanh, vừa bảo đảm sự phát triển lành mạnh của ngành công nghiệp ô tô trong nước.

Liên quan đến chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi là cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển ngành công nghiệp sạch. Theo đánh giá, hầu hết các quốc gia lớn đều có chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho xe điện, từ hỗ trợ nghiên cứu phát triển, đầu tư hạ tầng đến hỗ trợ trực tiếp cho người mua. Trong khi đó, tại Việt Nam, các cơ chế hỗ trợ xe điện vẫn còn rất hạn chế, gần như chưa có chính sách đủ mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất trong nước.

“Xe xanh”: Từ câu chuyện môi trường đến lời giải an ninh năng lượng

VinFast lập kỷ lục "vô tiền khoáng hậu" khi hoàn tất 3.520 đơn đặt hàng ô tô điện trong một ngày

Đề xuất gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với xe ô tô điện đến 2030