Ngày 20/10, Quốc hội thảo luận dự án sửa đổi Luật Điện lực

Theo chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, ngày 20/10, Bộ trưởng Bộ Công Thương, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình về hai dự án luật, trong đó có dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.

Sau phần trình bày tờ trình, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.

Ngày mai (20/10) Quốc hội thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. (Ảnh minh họa)

Dự thảo luật được xây dựng theo hướng tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Điện lực số 61/2024/QH15, cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, vận hành các công trình điện.

Đơn giản hóa thủ tục đầu tư, cấp phép điện lực

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực gồm 3 điều, trong đó Điều 1 quy định các nội dung sửa đổi, bổ sung; Điều 2 quy định điều khoản thi hành và Điều 3 quy định các nội dung chuyển tiếp.

Một trong những nhóm nội dung đáng chú ý là điều chỉnh quy định về chấp thuận chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án điện. Dự thảo đề xuất làm rõ những trường hợp không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời điều chỉnh cơ chế quyết định dự án, công trình điện lực thuộc diện cấp bách.

Với các dự án đầu tư xây dựng công trình điện lực cấp bách, dự thảo quy định cụ thể hơn về thẩm quyền quyết định, trách nhiệm của chủ đầu tư và yêu cầu tuân thủ các quy định pháp luật liên quan. Cách tiếp cận này hướng tới rút ngắn quá trình chuẩn bị đầu tư, nhưng vẫn phải bảo đảm yêu cầu về an toàn, chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về hợp đồng dự án điện lực đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), bổ sung các nội dung liên quan đến hợp đồng mua bán điện, hợp đồng mua bán dịch vụ truyền tải điện và cơ chế phối hợp giữa các bên tham gia dự án.

Ở lĩnh vực cấp phép, dự thảo điều chỉnh điều kiện cấp giấy phép hoạt động điện lực theo từng lĩnh vực, trong đó có phát điện, truyền tải điện, phân phối điện và bán buôn, bán lẻ điện. Một số trường hợp được đề xuất miễn giấy phép hoặc điều chỉnh quy định về giấy phép nhằm giảm thủ tục không cần thiết.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các dự án, hồ sơ và giấy phép đã được thực hiện hoặc cấp trước ngày luật sửa đổi có hiệu lực. Việc xử lý các trường hợp này nhằm hạn chế gián đoạn hoạt động đầu tư, kinh doanh điện lực khi quy định mới được áp dụng.

Bổ sung cơ chế cho năng lượng tái tạo và điện gió ngoài khơi

Ngoài đơn giản hóa thủ tục, dự thảo có nhiều nội dung liên quan đến phát triển năng lượng tái tạo và hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường điện.

Đối với chứng chỉ năng lượng tái tạo, dự thảo bổ sung quy định về nguyên tắc quản lý, cấp, giao dịch và sử dụng chứng chỉ. Các nội dung được đề cập gồm yêu cầu công khai, minh bạch, cạnh tranh; việc đăng ký, chứng nhận, giao dịch và sử dụng chứng chỉ; cùng trách nhiệm quản lý của cơ quan có thẩm quyền. Đây là cơ sở pháp lý nhằm từng bước hình thành cơ chế giao dịch chứng chỉ năng lượng tái tạo theo quy định của Chính phủ.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực có nhiều nội dung liên quan đến phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có điện gió ngoài khơi. (Ảnh minh họa)

Dự thảo cũng bổ sung nội dung về phát triển nguồn điện có khả năng kết hợp với hệ thống lưu trữ, đồng thời đề cập việc sử dụng năng lượng tái tạo để sản xuất hydrogen xanh, amoniac xanh và các sản phẩm liên quan. Những quy định này mở rộng phạm vi điều chỉnh của pháp luật điện lực đối với các mô hình năng lượng mới, gắn phát triển nguồn điện với yêu cầu chuyển dịch năng lượng.

Với điện gió ngoài khơi, dự thảo dành nhiều nội dung để làm rõ quy trình khảo sát, giao khu vực biển và trách nhiệm của nhà đầu tư. Theo đó, hồ sơ, kết quả khảo sát dự án điện gió ngoài khơi được đặt trong khuôn khổ quản lý cụ thể; quy định về kinh phí khảo sát, thẩm định và việc xử lý kết quả khảo sát cũng được bổ sung. Dự thảo đồng thời quy định trách nhiệm của nhà đầu tư trong việc lập kế hoạch, bố trí kinh phí và thực hiện khảo sát theo quy định.

Các nội dung chuyển tiếp đối với dự án điện gió ngoài khơi đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, giao khu vực biển hoặc đang thực hiện thủ tục cũng được đề cập. Đây là nhóm quy định có ý nghĩa thực tiễn, bởi các dự án điện gió ngoài khơi thường có quy mô vốn lớn, thời gian chuẩn bị dài và liên quan đến nhiều thủ tục chuyên ngành.

Bên cạnh đó, dự thảo điều chỉnh các quy định về mua bán điện, giá điện và trách nhiệm của các bên trong hợp đồng. Các nội dung liên quan đến hợp đồng mua bán điện trực tiếp, cơ chế giá điện và nghĩa vụ bảo đảm cung cấp điện được sửa đổi, bổ sung nhằm tăng tính rõ ràng trong quan hệ giữa đơn vị điện lực và khách hàng sử dụng điện.

Đối với điện mặt trời mái nhà và các mô hình sử dụng nguồn điện tại chỗ, dự thảo cũng điều chỉnh một số quy định về điều kiện hoạt động, kết nối và sử dụng điện. Những thay đổi này hướng tới tạo thuận lợi hơn cho việc triển khai các mô hình năng lượng phân tán, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý hệ thống điện.

Nhìn chung, dự thảo sửa đổi Luật Điện lực không chỉ tập trung cắt giảm thủ tục hành chính mà còn hướng tới hoàn thiện cơ chế đầu tư, cấp phép, giao dịch điện và phát triển các nguồn năng lượng mới. Hiệu quả của những thay đổi này sẽ phụ thuộc vào tính đồng bộ của văn bản hướng dẫn, sự rõ ràng trong phân định thẩm quyền và khả năng tổ chức thực hiện sau khi luật được thông qua.

Hội Dầu khí Việt Nam đóng góp nhiều nội dung cho dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi)

Sửa Luật Điện lực: Cần cơ chế đột phá cho LNG, điện gió ngoài khơi

Sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực: Tháo "điểm nghẽn" từ quy hoạch đến đầu tư

ĐBQH đề xuất cơ chế gỡ điểm nghẽn cho điện gió ngoài khơi