Châu Âu và châu Á phải trả giá khí đốt cao gấp 10 lần Mỹ

Nguồn cung khí đốt dồi dào trong nước giúp các hộ gia đình Mỹ giảm bớt ảnh hưởng kinh tế từ xung đột, dù giá xăng và dầu diesel vẫn ở mức cao. (Ảnh minh họa)

Hiện người mua khí đốt tại châu Âu và châu Á phải trả hơn 30 USD/triệu BTU, trong khi giá tại Mỹ chỉ khoảng 3 USD. Tuần trước, giá khí đốt Mỹ có thời điểm giảm xuống mức thấp nhất trong hai năm, còn 2,50 USD/triệu BTU. Tại Canada, giá chỉ quanh mức 1,50 USD.

Chênh lệch giá giữa Bắc Mỹ và các thị trường lớn ở nước ngoài đã lên mức kỷ lục, vượt cả những giai đoạn biến động sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022 và thảm họa hạt nhân Fukushima ở Nhật Bản năm 2011.

Khí đốt giá rẻ tạo lợi thế cho kinh tế Mỹ

Nguồn cung khí đốt dồi dào trong nước giúp các hộ gia đình Mỹ giảm bớt ảnh hưởng kinh tế từ xung đột, dù giá xăng và dầu diesel vẫn ở mức cao.

Khoảng 47% hộ gia đình Mỹ sử dụng khí đốt tự nhiên để sưởi ấm, 42% sử dụng điện và chỉ 4% dùng dầu sưởi. Do các nhà máy điện khí thường có vai trò quyết định giá điện bán buôn, khí đốt rẻ cũng góp phần kiềm chế chi phí điện.

Các doanh nghiệp khai thác tiêu thụ nhiều khí đốt cũng được hưởng lợi đáng kể, nhờ chi phí năng lượng thấp hơn so với đối thủ tại châu Âu và châu Á.

Lợi thế này đã tích lũy trong gần hai thập kỷ. Nghiên cứu của Lucas W. Davis thuộc Trường Kinh doanh Haas, Đại học California, Berkeley, ước tính giá khí đốt thấp đã giúp kinh tế Mỹ tiết kiệm tới 4.300 tỷ USD trong giai đoạn 2007-2025 so với mức chi phí mà châu Âu và Nhật Bản phải trả.

Theo nghiên cứu công bố hồi tháng 5, khả năng tiếp cận nguồn khí đốt giá rẻ đặc biệt có giá trị trong những giai đoạn nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn.

Con số trên chưa bao gồm khoản tiết kiệm của Canada và lợi ích phát sinh trong năm 2026. Theo Bloomberg, nếu mặt bằng giá hiện tại được duy trì đến cuối năm, khoản tiết kiệm bổ sung của Mỹ trong năm nay có thể đạt ít nhất 400 tỷ USD.

Công nghệ khai thác khí đá phiến tạo nên lợi thế

Lợi thế của Mỹ bắt nguồn từ những tiến bộ trong công nghệ khoan được phát triển từ trước khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức.

Các nhà khai thác kết hợp công nghệ khoan ngang với phương pháp khoan thủy lực (fracking), sử dụng nước, cát và hóa chất dưới áp suất cao để giải phóng khí đốt bị mắc kẹt trong các tầng đá phiến.

Nhờ đó, sản lượng khí đốt tự nhiên của Mỹ đã tăng hơn gấp đôi trong 20 năm qua.

Tuy nhiên, khác với dầu mỏ có thể dễ dàng giao dịch trên thị trường toàn cầu, khí đốt tự nhiên rất tốn kém để vận chuyển xuyên biên giới. Muốn vận chuyển bằng tàu biển, khí phải được làm lạnh xuống khoảng -162°C, giúp giảm thể tích khoảng 600 lần, sau đó được chuyên chở bằng các tàu chuyên dụng.

Mỗi nhà máy hóa lỏng khí tự nhiên (LNG) có thể tiêu tốn khoảng 10 tỷ USD, khiến việc đưa nguồn cung dồi dào của Mỹ ra thị trường quốc tế không thể diễn ra nhanh chóng.

Những hạn chế về hạ tầng này giúp Mỹ duy trì giá khí đốt trong nước ở mức thấp, đồng thời vẫn xuất khẩu LNG với sản lượng kỷ lục. Các nhà xuất khẩu Mỹ đang có thêm khách hàng khi xung đột làm gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, đặc biệt là Qatar.

Phát biểu tại một cuộc vận động cuối tháng 10, Tổng thống Donald Trump cho biết ngành dầu khí Mỹ đang thu về hàng trăm tỷ USD từ tình hình hiện nay.

Chênh lệch giá có thể còn gia tăng

Tình hình hiện nay khác đáng kể so với năm 2022. Khi đó, giá khí đốt chuẩn tại Mỹ tiến sát 10 USD/triệu BTU do các nhà khai thác gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu phục hồi sau khi cắt giảm hoạt động khoan trong đại dịch.

Kể từ đó, sản lượng mở rộng đã giúp thị trường nội địa Mỹ có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc nguồn cung.

Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt tại các thị trường nước ngoài có thể nghiêm trọng hơn nếu chiến sự leo thang. Iran đã đe dọa tấn công các cơ sở năng lượng tại Trung Đông để trả đũa những hành động quân sự tiếp theo của Mỹ.

Các nước châu Á dè dặt khi mua quá nhiều khí đốt của Mỹ

Giá khí đốt tại châu Âu tăng vọt sau tín hiệu từ đàm phán Mỹ - Iran

Giá khí đốt tại châu Âu áp sát mức cao nhất kể từ năm 2022