Châu Á làm gì trước nguy cơ thiếu nhiên liệu?

Người dân Philippines xếp hàng đổ xăng. (Ảnh: AFP)

Trên khắp nhiều nước châu Á, ảnh hưởng của xung đột ở Trung Đông đang bắt đầu thể hiện rất rõ trong đời sống hằng ngày: Nhiên liệu.

Khi giá dầu vượt 100 USD/thùng vào đầu tuần này, các chính phủ trong khu vực đã nhanh chóng tìm cách ngăn cú sốc lan sang toàn bộ nền kinh tế. Nhiều nước châu Á phụ thuộc lớn vào dầu và khí nhập khẩu từ Trung Đông, nên bất kỳ gián đoạn nào ở khu vực này đều ảnh hưởng rất nhanh, theo New York Times.

Một mối lo lớn là eo biển Hormuz, tuyến vận tải hẹp nằm giữa Iran và Oman. Mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua đây, phần lớn hướng đến thị trường châu Á. Khi xung đột làm gián đoạn hoạt động tàu chở dầu qua vùng Vịnh, các chính phủ đang chuẩn bị đối phó với nguy cơ thiếu nguồn cung và giá tăng.

Mỗi quốc gia đang phản ứng theo cách khác nhau.

Tại Hàn Quốc, chính phủ thông báo sẽ áp trần giá xăng và dầu diesel tại trạm bán lẻ, lần đầu tiên thực hiện biện pháp này trong gần 30 năm. Các quan chức cũng cảnh báo doanh nghiệp không được găm hàng hay thao túng giá khi chi phí dầu thô tăng.

Tuy nhiên, áp trần giá cũng có những vấn đề riêng. Nếu giá dầu thế giới tiếp tục tăng, các nhà máy lọc dầu và nhà cung cấp nhiên liệu có thể phải gánh lỗ, trừ khi chính phủ hỗ trợ bằng trợ cấp.

Một số nước đang xem xét kho dự trữ khẩn cấp. Nhật Bản đã yêu cầu các cơ sở lưu trữ dầu chuẩn bị sẵn sàng trong trường hợp cần xuất dầu từ kho dự trữ chiến lược. Trung Quốc cũng cho biết sẽ làm mọi cách cần thiết để bảo vệ an ninh năng lượng, bao gồm khả năng sử dụng dự trữ.

Tuy vậy, các nhà phân tích cho rằng việc giải phóng dầu từ kho dự trữ không phải lúc nào cũng nhanh hay dễ. Cần thời gian để vận chuyển dầu tới nhà máy lọc dầu và đưa ra thị trường.

Sự gián đoạn đã bắt đầu ảnh hưởng đến công nghiệp. Tại Nhật Bản, Mitsubishi Chemical đã cắt giảm sản lượng tại một nhà máy phía bắc Tokyo sau khi gặp khó khăn trong việc mua naphtha, một sản phẩm từ dầu dùng để khai thác nhựa.

Một số chính phủ khác đang tìm cách giảm tiêu thụ năng lượng.

Tại Philippines, một số chính quyền địa phương đã áp dụng tuần làm việc bốn ngày nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu và nhu cầu điện. Bangladesh đã áp dụng phân bổ nhiên liệu và thậm chí đóng cửa các trường đại học để giảm sử dụng điện và nhu cầu đi lại.

Ngay cả khi xung đột sớm hạ nhiệt, các quan chức cho rằng sự gián đoạn vẫn có thể kéo dài nhiều tuần. Việc vận chuyển dầu, chuỗi cung ứng của các nhà máy lọc dầu và bảo hiểm vận tải biển đều cần thời gian để ổn định sau cú sốc.

Đối với nhiều chính phủ châu Á, vấn đề hiện nay không chỉ là xung đột, mà còn là làm sao duy trì nguồn cung nhiên liệu và ngăn cú sốc năng lượng lan sang toàn bộ nền kinh tế.

Iran chuyển sang sử dụng dầu nhiên liệu nặng bẩn trong bối cảnh thiếu khí đốt

Ngành hàng hải dự báo sẽ thiếu nhiên liệu sinh học trầm trọng

Viễn Đông Nga thiếu nhiên liệu nghiêm trọng