Các công ty dầu mỏ có hưởng lợi từ xung đột Mỹ - Iran?

(Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, báo cáo lợi nhuận gần đây của một số tập đoàn dầu mỏ lớn nhất thế giới lại cho thấy bức tranh phức tạp hơn, khi có doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng đột biến, trong khi số khác lại báo lãi sụt giảm bất ngờ.

Xung đột bắt đầu từ ngày 28/2 đã khiến Iran trên thực tế đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu. Kết quả là giá dầu thế giới đã tăng hơn 50%.

Tập đoàn dầu khí Anh BP đã hơn gấp đôi lợi nhuận trong ba tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, gọi kết quả này là “đặc biệt xuất sắc”. TotalEnergies có trụ sở tại Paris ghi nhận lợi nhuận tăng khoảng 30% trong cùng giai đoạn, qua đó thúc đẩy việc mua lại cổ phiếu và tăng cổ tức.

Ngược lại, Chevron chứng kiến lợi nhuận giảm hơn một phần ba trong ba tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận của Exxon giảm tới 45% trong cùng khoảng thời gian.

Một số nhà phân tích nói với ABC News rằng giá dầu cao có lợi cho các công ty dầu khí, nhưng sự chênh lệch về kết quả phụ thuộc vào khả năng của từng doanh nghiệp trong việc tận dụng đà tăng giá bằng cách đưa dầu ra thị trường, đồng thời tránh được các gián đoạn giao hàng tốn kém do xung đột gây ra.

Họ cũng cho biết một số công ty chịu thiệt hại từ các hợp đồng phòng ngừa rủi ro tài chính vốn nhằm bảo vệ trước khả năng giá giảm. Khi giá bất ngờ tăng, các doanh nghiệp này lại bị thua lỗ.

Nhìn chung, giá cao mở ra cơ hội lớn cho các công ty dầu khí, theo một số nhà phân tích.

“Bạn có thể ghi nhận doanh thu cao hơn nhiều mà không nhất thiết phải chịu chi phí cao hơn”, Timothy Fitzgerald, giáo sư kinh tế kinh doanh tại Đại học Tennessee chuyên nghiên cứu ngành dầu khí, nói với ABC News.

Dù vậy, ông cũng lưu ý: “Nếu doanh nghiệp phụ thuộc vào việc vận chuyển sản phẩm qua eo biển Hormuz, hoạt động kinh doanh của bạn đã bị gián đoạn nghiêm trọng”.

Phần lớn lượng dầu đi qua eo biển này hướng tới thị trường châu Á. Nhưng do giá dầu được hình thành trên thị trường toàn cầu, giá tăng đối với gần như tất cả các bên khi người mua phải cạnh tranh cho lượng dầu thô ít hơn.

Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã bước sang tuần thứ tư, giúp tránh tái bùng phát xung đột quy mô lớn nhưng vẫn để eo biển này nằm dưới sự kiểm soát thực tế của Iran. Mỹ đã triển khai phong tỏa các cảng của Iran tại khu vực eo biển, làm suy giảm nguồn thu quan trọng của chính phủ Iran từ xuất khẩu dầu, nhưng đồng thời khiến tình trạng thiếu hụt dầu toàn cầu thêm trầm trọng.

Exxon là ví dụ điển hình cho những ảnh hưởng từ cuộc chiến ở Iran.

Tập đoàn dầu khí có trụ sở tại Texas báo cáo lợi nhuận 4,2 tỷ USD trong ba tháng đầu năm, giảm 45% so với mức 7,7 tỷ USD cùng kỳ năm trước, theo báo cáo công bố hôm thứ Sáu tuần trước. Công ty được hưởng lợi từ “giá và biên lợi nhuận cao hơn”, nhưng những yếu tố này “bị bù trừ một phần bởi chi phí gia tăng”, Exxon cho biết, đồng thời dẫn chứng các gián đoạn trong giao hàng dầu.

“Quý này cho thấy ExxonMobil là một công ty vững mạnh hơn nhiều so với vài năm trước, đủ khả năng hoạt động hiệu quả trong bối cảnh gián đoạn và qua các chu kỳ thị trường. Các sự kiện ở Trung Đông đã thử thách sức mạnh đó, với an toàn của nhân viên vẫn là ưu tiên hàng đầu”, CEO Darren Woods cho biết.

Khoảng 15% sản lượng của Exxon bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến Iran, Woods nói với CNBC hôm thứ Sáu. “Nếu bạn phải giảm lượng sản phẩm bán ra, bạn sẽ không thể tận dụng được mức giá cao hơn”, Tom Seng, giáo sư tài chính năng lượng tại Đại học Texas Christian, nói với ABC News.

Exxon cũng tạm thời mất hàng tỷ USD lợi nhuận do “yếu tố thời điểm” liên quan đến các hợp đồng phòng ngừa rủi ro tài chính, công ty cho biết.

Các công ty dầu khí đôi khi sử dụng các công cụ tài chính này để chốt người mua ở mức giá tối thiểu và tránh rủi ro khi giá giảm mạnh. Tuy nhiên, cách làm này có thể dẫn đến thua lỗ nếu giá tăng bất ngờ. “Điều đó giống như bạn trả phí bảo hiểm nhưng cuối cùng không cần dùng đến”, Fitzgerald nói.

Chiến lược không hiệu quả này đã gây thiệt hại trong quý I, một phần do gián đoạn giao hàng liên quan đến xung đột khiến công ty không thu được khoản bù đắp 3,9 tỷ USD từ doanh thu dầu tương ứng. Nếu Exxon thu được khoản này, lợi nhuận quý đã tăng so với cùng kỳ năm trước.

Exxon cho biết cuối cùng họ vẫn sẽ ghi nhận số lợi nhuận hàng tỷ USD này khi bán lượng dầu nói trên. Ông Woods cho biết công ty có thể mất tới hai tháng để tăng lại lưu lượng dầu nếu eo biển Hormuz được mở lại.

Các điểm nghẽn dầu mỏ sẽ quyết định kết cục xung đột Mỹ-Iran

Đụng độ Mỹ - Iran bùng phát tại Hormuz, không phận và mặt biển cùng "dậy sóng"

Tổng thống Trump: "Dự án Tự do" sẽ tạm dừng trong một khoảng thời gian ngắn