Bạch Dinh - Biệt thự trắng kể chuyện trăm năm

Đi trên đường Trần Phú, phường Vũng Tàu (TP Hồ Chí Minh) chúng ta luôn trông thấy hình ảnh một dinh thự màu trắng, mái ngói đỏ, nằm giữa Bãi Trước và Bãi Dâu, nằm bên sườn núi Lớn, với tầm nhìn hướng ra biển. Đấy chính là Villa Blanche hay còn gọi Bạch Dinh là điểm đến không thể bỏ qua khi đến Vũng Tàu.

Trước khi xây Bạch Dinh, nơi này được biết đến là pháo đài Phước Thắng của triều Nguyễn, hiện vẫn còn lưu giữ một số khẩu súng thần công và đại bác (ảnh: Lê Minh)

Bạch Dinh được xây dựng từ năm 1898 đến năm 1902. Nơi đây từng được dùng làm nơi nghỉ mát cho Toàn quyền Đông Dương, Hoàng đế Bảo Đại và các đời Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Đây cũng là nơi chính quyền thuộc địa Pháp giam lỏng vua Thành Thái từ ngày 12-9-1907 đến năm 1916.

Bạch Dinh là tòa nhà 3 tầng, cao 19m, dài 25m, toàn bộ ngôi nhà được quét vôi trắng, cửa mái vòm, mái lợp ngói. Khi đến tham quan biệt thự, du khách có thể thấy được kiến trúc Pháp từ hình dáng đến cách bày trí với những mảng viền trang trí rất nghệ thuật. Sứ men màu là nguyên liệu chính để trang trí, tạo hình ảnh. Đôi chim công với màu xanh ngọc, điểm xuyết những chấm bạc lấp lánh đang xòe cánh múa, làm cho ngôi nhà mang một dáng dấp thanh thoát. Những gương mặt phụ nữ châu Âu xinh đẹp, như các vị thần trong thần thoại Hy Lạp. Đôi cá chép uốn lượn như muốn hóa rồng. Hoa cúc, hoa hướng dương viền từng mảng quanh ngôi nhà, lấp lánh dưới ánh ban mai, vàng lên rực rỡ trong nắng chiếu càng làm cho Bạch Dinh thêm lộng lẫy.

Hầm trú ẩn ở một đồi đất nhỏ phía sau tòa nhà, tuy nông nhưng được xây rất kiên cố (ảnh: Lê Minh)

Gây ấn tượng đặc biệt là 8 bức tượng bán thân mang phong cách nghệ thuật Hy Lạp cổ đại bao quanh 3 mặt tường chính của ngôi nhà. Các bức tượng đều làm bằng sứ men màu, nét mặt thể hiện tinh tế, sinh động. Có lẽ đây là những bức tượng chân dung về một số vị danh nhân trong lịch sử châu Âu, hơn 100 năm thử thách không bị khuất phục bởi thời gian, kiến trúc Bạch Dinh vẫn giữ nguyên tính sang trọng, hài hòa và uy nghiêm.

Tòa biệt thự được đặt tựa lưng vào đồi núi phía sau và quay mặt ra biển lớn phía trước, không chỉ tạo nên thế đứng vững vàng mà còn giúp những người sống bên trong có thể đón ánh bình minh và ngắm nhìn những gợn sóng lăn tăn trên mặt biển ngay ngoài ô cửa sổ. Bên cạnh đó vị thế “tựa sơn hướng thủy” này còn mang ý nghĩa rất quan trọng về mặt phong thủy, tâm linh.

Toàn bộ hình dáng tổng thể của Bạch Dinh mang đậm dấu ấn kiến trúc Pháp và nếu để ý kỹ bạn sẽ nhận ra những hoa văn trang trí ở các bờ viền cũng thể hiện rõ đặc trưng của một trong những nền nghệ thuật lâu đời và danh tiếng bậc nhất trên thế giới. Phía trước và hai bên của tòa biệt thự được đặt 8 bức tượng đá được thiết kế theo phong cách điêu khắc Hy Lạp - La Mã cổ đại.

Máy nghe nhạc (ảnh: Thông Hải)

Ngày nay, tầng trệt của Bạch Dinh vẫn còn lưu giữ những cổ vật quý giá vốn được dùng để trang trí khi xưa. Đó là những món đồ mang đậm truyền thống văn hóa Việt Nam như bộ trường kỷ Hoàng Gia có tuổi đời từ năm 1921 dưới triều vua Khải Định, cặp song bình bách điểu chầu phụng, bộ tam đa Phúc - Lộc - Thọ. Bên cạnh đó còn có một món được du nhập từ hải ngoại xa xôi: cặp ngà voi châu Phi dài 1,7 mét thể hiện phong cách quý tộc vương giả của chủ nhân tòa nhà.

Không chỉ lưu giữ những đồ vật của các chủ nhân xưa, ngày nay Bạch Dinh còn được dùng làm nơi trưng bày những cổ vật quý, trong đó có súng thần công và đặc biệt có một bộ “kho báu dưới đáy biển” được trục vớt từ các con tàu không may bị chìm tại vùng biển ngoài khơi Côn Đảo vào khoảng thế kỷ XVII, đó là hàng nghìn món đồ bằng gốm sứ tuyệt đẹp của người Trung Hoa được làm ra vào thời vua Khang Hy nhà Thanh.

Bạch Dinh nằm giữa Bãi Trước và Bãi Dâu, tựa lưng vào núi Lớn, với tầm nhìn hướng ra biển Vũng Tàu

Trải qua bao năm tháng cùng những biến động lịch sử, chứng kiến bao đời “chủ nhân” đến rồi lại đi, Bạch Dinh vẫn lặng yên bên sườn núi vững chãi, quay mặt hướng ra biển như chờ đợi du khách ghé thăm. Những lối đi xanh mát bóng cây, những bậc thang in dấu chân lịch sử, tất cả vẫn vẹn nguyên đưa du khách vào khu vườn cổ tích với những câu chuyện về ông hoàng năm xưa.